Στουρνάρας: Η ενίσχυση των μικρότερων τραπεζών και των μικροπιστώσεων θα ενδυναμώσει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα

Κατά την ομιλία του, ο κ. Στουρνάρας ανέλυσε τις τρέχουσες μακροοικονομικές εξελίξεις, επισημαίνοντας ότι οι προβλέψεις για την ελληνική οικονομία προβλέπουν ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 2,1% τόσο για το 2025 όσο και για το 2026, υπερβαίνοντας σημαντικά τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης (περίπου 1,3%). Αυτό καταδεικνύει ότι η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται σε τροχιά πραγματικής σύγκλισης και ανάπτυξης εντός του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος.

Ο Διοικητής τόνισε επίσης ότι η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές θα συνεχίσουν να συμβάλλουν θετικά στην οικονομική μεγέθυνση το 2026, με τις επενδύσεις να αναμένονται να αυξηθούν πάνω από 8,5%.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία. Μεταξύ αυτών:

• η ανάγκη για τη συνέχιση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος,
• η σημασία της μείωσης της γραφειοκρατίας που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις,
• η ανάγκη η αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας να μη βασίζεται αποκλειστικά στην κατανάλωση, αλλά να στηρίζεται στη σταθερή ενίσχυση των επενδύσεων,
• η σημασία της διατήρησης πολιτικής σταθερότητας ως βασικής προϋπόθεσης για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη,
• καθώς και η επίδραση των διεθνών οικονομικών συγκυριών και αβεβαιοτήτων στην αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.

Η εκδήλωση έκλεισε με έναν εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ του Διοικητή και των συμμετεχόντων, εστιάζοντας στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ φορέων για τη διαμόρφωση βιώσιμων πολιτικών ανάπτυξης αλλά και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών προς την ελληνική οικονομία.

Πιο αναλυτικά:

Αναπτυξιακές προοπτικές και σύγκλιση με την ευρωζώνη

Με βάση τις πιο πρόσφατες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,1% τόσο το 2025 όσο και το 2026, επίδοση σαφώς υψηλότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ο οποίος εκτιμάται στο 1,3%. Όπως υπογράμμισε ο Διοικητής της ΤτΕ, η πορεία αυτή επιβεβαιώνει ότι η χώρα συνεχίζει να κινείται προς την κατεύθυνση της πραγματικής σύγκλισης με την ευρωζώνη.

Παράλληλα, ανέφερε ότι οι επενδύσεις προβλέπεται να καταγράψουν αύξηση άνω του 8,5% το 2026, ενώ η κατανάλωση θα εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό μοχλό της οικονομικής μεγέθυνσης. Ειδικότερα, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να ενισχυθεί κατά περίπου 2%, με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές να διατηρούν θετική συμβολή στην αναπτυξιακή δυναμική.

Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) το 2026, ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων θα επιβραδυνθεί, ωστόσο οι έμμεσες επιδράσεις από την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα συνεχίσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη. Τόνισε επίσης τη σημασία των πόρων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, των άμεσων ξένων επενδύσεων, των επενδύσεων των ελληνικών επιχειρήσεων σε καίριους τομείς –όπως η ενέργεια– καθώς και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Μακροπρόθεσμες προοπτικές και βασικοί μοχλοί ανάπτυξης

Σύμφωνα με τον Διοικητή της ΤτΕ, η ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 2% και την περίοδο 2027–2028, υπερβαίνοντας εκ νέου τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη μεσοπρόθεσμη σύγκλιση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Όπως ανέφερε, οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση θα παραμείνουν οι κύριες πηγές ανάπτυξης, υποβοηθούμενες από την αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, την άνοδο της απασχόλησης και την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι εξαγωγές θα επιταχυνθούν, ενώ ο ρυθμός αύξησης των εισαγωγών θα περιοριστεί, ενισχύοντας τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Πληθωριστικές εξελίξεις και αγορά εργασίας

Ο εναρμονισμένος δείκτης πληθωρισμού υποχώρησε οριακά στο 2,9% το 2025 από 3% το 2024, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (2,1%), κυρίως λόγω των τιμών στις υπηρεσίες και στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα. Για την περίοδο 2026–2027 αναμένεται περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 2,2%, ενώ το 2028 προβλέπεται μικρή άνοδος στο 2,5%, εξαιτίας της ενσωμάτωσης του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων στην ενέργεια.

Στην αγορά εργασίας καταγράφεται συνέχιση της βελτίωσης, με θετική αλλά ηπιότερη αύξηση της απασχόλησης, την ανεργία να υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών και τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό να ενισχύεται. Η επιβράδυνση του μοναδιαίου κόστους εργασίας ενδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα και στηρίζει τις εξαγωγικές επιδόσεις.

Δημοσιονομική πολιτική και μακροοικονομική σταθερότητα

Ο Διοικητής της ΤτΕ επισήμανε ότι η δημοσιονομική πολιτική παραμένει προσεκτική και αποτελεσματική, με διατηρήσιμα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και συνεχιζόμενη μείωση του δημόσιου χρέους. Η υπέρβαση των στόχων στα φορολογικά έσοδα, όπως ανέφερε, δημιουργεί τον δημοσιονομικό χώρο για την εφαρμογή μόνιμων επεκτατικών μέτρων από το 2026, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική ισορροπία.

Τραπεζικό σύστημα και χρηματοδότηση της οικονομίας

Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στην ανθεκτικότητα των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες διατηρούν κεφαλαιακή επάρκεια πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις, ενώ ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει περιοριστεί στο 3,6%. Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων συνεχίζει να αυξάνεται με υψηλό ετήσιο ρυθμό, κοντά στο 10%, ενώ θετική έχει καταστεί και η καθαρή χρηματοδότηση των νοικοκυριών, περίπου στο 2%. Όπως εκτίμησε, η ενίσχυση των μικρότερων τραπεζών και των μικροπιστώσεων, ιδίως στην περιφέρεια, θα ενδυναμώσει περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.

Επενδύσεις και ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημαντική άνοδο των επενδύσεων την περίοδο 2019–2025, οι οποίες αυξήθηκαν στο 17% του ΑΕΠ το 2025 από 11% το 2019, με αιχμή τα έργα υποδομών, την ενέργεια, τα ψηφιακά δίκτυα και τη μεταποίηση.

Το Ταμείο Ανάκαμψης λειτούργησε ως βασικός καταλύτης αυτής της εξέλιξης, με την Ελλάδα να επιτυγχάνει απορρόφηση περίπου 65% των διαθέσιμων πόρων και να έχει υλοποιήσει σχεδόν το 50% των συμφωνημένων οροσήμων έως το 2025. Σύμφωνα με τον Διοικητή της ΤτΕ, η επίδραση των δανείων του RRF θα συνεχιστεί έως το 2029, στηρίζοντας την επενδυτική δραστηριότητα και κινητοποιώντας πρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια.

Μεταρρυθμίσεις, παραγωγικότητα και αναπτυξιακό πρότυπο

Οι μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως η δικαιοσύνη, η δημόσια διοίκηση, η εκπαίδευση, η έρευνα και καινοτομία, η αγορά εργασίας και οι αγορές προϊόντων βελτιώνουν το επενδυτικό περιβάλλον και ενισχύουν την παραγωγικότητα. Όπως υπογράμμισε, η ανάπτυξη δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην κατανάλωση, αλλά απαιτεί σταθερή αύξηση των επενδύσεων σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, τεχνολογική πρόοδο και πράσινη μετάβαση.

Η άνοδος της παραγωγικότητας επιτρέπει τη βελτίωση των μισθών χωρίς απώλεια ανταγωνιστικότητας και στηρίζεται σε επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, δεξιότητες και διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά, συμβάλλοντας στη μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.

Διεθνές περιβάλλον και εξωτερικοί κίνδυνοι

Η ελληνική οικονομία επηρεάζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, εμπορικούς περιορισμούς, δασμούς και διεθνείς χρηματοπιστωτικές διακυμάνσεις. Παράλληλα, η πολιτική σταθερότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία και η συμμετοχή στην ευρωζώνη ενισχύουν την ελκυστικότητα της χώρας για επενδύσεις και περιορίζουν το κόστος χρηματοδότησης. Ωστόσο, η υψηλή εξάρτηση από τον τουρισμό και τις διεθνείς αγορές καθιστά αναγκαία τη διαφοροποίηση του παραγωγικού μοντέλου.

Διαρθρωτικές αδυναμίες και κομβικός ρόλος του 2026

Παρά τη σημαντική πρόοδο, ζητήματα όπως η δημογραφική γήρανση, το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων, η περιορισμένη εξαγωγική βάση και η χαμηλή ένταση σε έρευνα και ανάπτυξη εξακολουθούν να επιβραδύνουν τη διαδικασία σύγκλισης. Το 2026 αναδεικνύεται σε κρίσιμο έτος, καθώς η χώρα καλείται να επιταχύνει τη βελτίωση των υποδομών, τη μείωση της γραφειοκρατίας, την απονομή δικαιοσύνης και την ενίσχυση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό.

Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας προϋποθέτει σταθερό μακροοικονομικό και δημοσιονομικό πλαίσιο, αποτελεσματική αξιοποίηση των επενδυτικών πόρων, αναβάθμιση των υποδομών και συνέπεια στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Η πολιτική σταθερότητα παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τη διατήρηση της μακροοικονομικής ισορροπίας, την ενίσχυση της διεθνούς εμπιστοσύνης και την εδραίωση της επενδυτικής βαθμίδας.