Ε.Ε - Ινδία: Η «μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών» που αντιπροσωπεύει το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ & αλλάζει τον ρου της διεθνούς οικονομίας

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ινδίας, με εμπορικές συναλλαγές αγαθών αξίας 120 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024 ή 11,5% του συνολικού ινδικού εμπορίου. Η Ινδία είναι ο 9ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ ,  με εμπορικές συναλλαγές αγαθών αξίας 2,4% του συνολικού εμπορικού εμπορίου αγαθών της ΕΕ το 2024. Το εμπόριο υπηρεσιών μεταξύ ΕΕ και Ινδίας έφτασε τα 59,7 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023, από 30,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2020.  Η Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών: 

• Παρέχει προνομιακή πρόσβαση στις εξαγωγές της ΕΕ προς την πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου με 1,45 δισεκατομμύρια κατοίκους
• Θα διπλασιάσει ενδεχομένως τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032
• Καταργεί ή μειώνει τους δασμούς σε πάνω από 96% των εξαγωγών αγαθών της ΕΕ
• Κατάργηση ή μείωση των απαγορευτικών δασμών σε βασικά αγροδιατροφικά προϊόντα της ΕΕ, όπως το κρασί, το ελαιόλαδο, η σοκολάτα και τα αρτοσκευάσματα.  
• Θα εξοικονομήσει περίπου 4 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο από δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα

Η Ινδία συγκαταλέγεται στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μεγάλες οικονομίες στον κόσμο και αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση. Η Ινδία είναι ήδη ένας σημαντικός εμπορικός και επενδυτικός εταίρος για την ΕΕ και θα μπορούσε να έχει σημαντικό περαιτέρω δυναμικό. Αντιπροσωπεύει μια σημαντική και δυναμική αγορά, με ετήσιο προβλεπόμενο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ άνω του 6% σύμφωνα με το ΔΝΤ, γεγονός που την καθιστά μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αναδυόμενες οικονομίες στην G20. 

Στις 27 Ιανουαρίου 2026, η ΕΕ και η Ινδία ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για μια Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών.

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ινδίας, με συναλλαγές αγαθών αξίας 120 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024, ή 11,5% του συνολικού εμπορίου της Ινδίας. Η Ινδία είναι ο 9ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ με μερίδιο 2,4% του συνολικού εμπορίου αγαθών της ΕΕ το 2024, πολύ πίσω από τις ΗΠΑ (17,3%), την Κίνα (14,6%) ή το Ηνωμένο Βασίλειο (10,1%). Το εμπόριο αγαθών μεταξύ ΕΕ και Ινδίας έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 90% την τελευταία δεκαετία.

Οι εισαγωγές της ΕΕ από την Ινδία περιλαμβάνουν κυρίως μηχανήματα και συσκευές, χημικά, βασικά μέταλλα, ορυκτά προϊόντα και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Οι κύριες εξαγωγές της ΕΕ προς την Ινδία συνίστανται σε μηχανήματα και συσκευές, εξοπλισμό μεταφορών και χημικά. 
Το απόθεμα των ΑΞΕ της Ινδίας στην ΕΕ ήταν 10,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Περίπου 6.000 ευρωπαϊκές εταιρείες είναι παρούσες στην Ινδία.

Ένας βασικός στόχος της ΕΕ στις εμπορικές της σχέσεις με την Ινδία είναι η δημιουργία ενός υγιούς, διαφανούς, ανοιχτού, αμερόληπτου και προβλέψιμου κανονιστικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος για τις ευρωπαϊκές εταιρείες που πραγματοποιούν συναλλαγές με την Ινδία ή επενδύουν στην Ινδία, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των επενδύσεών τους και της πνευματικής τους ιδιοκτησίας. Στόχος είναι να συμβάλει στην αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου δυναμικού του διμερούς εμπορίου και επενδύσεων μεταξύ ΕΕ και Ινδίας.

Επί του παρόντος, το εμπορικό καθεστώς και το κανονιστικό περιβάλλον της Ινδίας παραμένουν σχετικά περιοριστικά. Τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο (TBT), τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα (SPS), η απόκλιση από τα διεθνώς συμφωνημένα πρότυπα, καθώς και οι διακρίσεις που βασίζονται σε νομοθετικά ή διοικητικά μέτρα από την Ινδία, επηρεάζουν ένα ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένων των αγαθών, των υπηρεσιών, των δημόσιων συμβάσεων και των επενδύσεων.

Η ΕΕ χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα κανάλια και φόρουμ για να συνεργαστεί με την Ινδία για να διασφαλίσει δίκαιη πρόσβαση στην αγορά και προβλέψιμους επενδυτικούς όρους, καθώς και για να προωθήσει τον πλήρη σεβασμό και από τις δύο πλευρές των πολυμερών υποχρεώσεών τους στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). 

Η νέα Στρατηγική Ατζέντα καθορίζει πέντε πυλώνες που θα κατευθύνουν τις μελλοντικές σχέσεις. 

• Ο πρώτος, η Ευημερία και η Βιωσιμότητα, επικεντρώνεται στο εμπόριο, τις επενδύσεις, τις αλυσίδες εφοδιασμού και την καθαρή μετάβαση για την οικοδόμηση οικονομικής ασφάλειας και ανθεκτικότητας.
• Ο δεύτερος, η Τεχνολογία και η Καινοτομία, δίνει έμφαση στις αναδυόμενες τεχνολογίες, τις ψηφιακές υποδομές και τη συνεργασία στην έρευνα.
• Ο τρίτος πυλώνας, η Ασφάλεια και η Άμυνα, στοχεύει στην εμβάθυνση της περιφερειακής συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας, στην αντιμετώπιση των παραδοσιακών και υβριδικών απειλών και στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας.
• Ο τέταρτος, η Συνδεσιμότητα και τα Παγκόσμια Ζητήματα, εστιάζει στην ενίσχυση της περιφερειακής συνδεσιμότητας, της συνεργασίας σε τρίτες χώρες και της παγκόσμιας διακυβέρνησης.
• Τέλος, ο πέμπτος, οι Παράγοντες Ενδυνάμωσης σε όλους τους Πυλώνες, περιλαμβάνει την επέκταση της κινητικότητας των δεξιοτήτων, την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, τη συμμετοχή των επιχειρηματικών κοινοτήτων και την ενίσχυση της υπάρχουσας θεσμικής αρχιτεκτονικής.

Η Ινδία είναι επίσης σημαντικός εταίρος για την ΕΕ στον Ινδο-Ειρηνικό, όπου η Ένωση επιδιώκει να εξασφαλίσει τις εμπορικές της οδούς. Η ΕΕ εξέδωσε ένα έγγραφο για τον Ινδο-Ειρηνικό, το οποίο ζητά την προώθηση μιας ανοιχτής, χωρίς αποκλεισμούς και βασισμένης σε κανόνες περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Οι πρωτοβουλίες της Ινδίας εντάσσονται σε αυτό το όραμα και η ΕΕ συμμετέχει στην Πρωτοβουλία Ινδο-Ειρηνικού Ωκεανού της Ινδίας και είναι εταίρος διαλόγου της Ένωσης Ινδικού Ωκεανού. 

Την ίδια χρονιά, ιδρύθηκε η Εταιρική Σχέση Συνδεσιμότητας ΕΕ-Ινδίας και οι δύο χώρες έχουν δεσμευτεί σε έργα όπως ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, ο Ψηφιακός Διάδρομος ΕΕ-Αφρικής-Ινδίας και οι Πράσινοι Διάδρομοι Ναυτιλίας.

Το εμπόριο, οι επενδύσεις, οι αλυσίδες εφοδιασμού και η καθαρή μετάβαση, από τον πρώτο πυλώνα, αποτελούν κρίσιμους τομείς των σχέσεων ΕΕ-Ινδίας. Στην έβδομη Σύνοδο Κορυφής Ινδίας-ΕΕ στο Ελσίνκι, αναγνωρίστηκε η ανάγκη για «ισχυρότερη οικονομική δέσμευση» για αμοιβαίο όφελος και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εργαστούν για «μια ευρεία διμερή εμπορική και επενδυτική συμφωνία». 

Το επόμενο έτος, ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων που σχετίζονται με το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, τις επενδύσεις, τις δημόσιες συμβάσεις, την επίλυση διαφορών, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, τις γεωγραφικές ενδείξεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη.