Eurobank για προϋπολογισμό 2026: Συντηρητικές και μετριοπαθείς παραδοχές και συμμόρφωση με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο

Η σχέση χρέους / ΑΕΠ θα υποχωρήσει στις 138,2%  το 2026. Στο 2,4% ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ και πάλι καλύτερα από την Ευρωζώνη. Με βάση τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα εκτιμάται ότι συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωζώνης με τα υψηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα ως ποσοστό του ΑΕΠ την περίοδο 2025–2026.

Ο Προϋπολογισμός 2026 καταρτίζεται σε ένα περιβάλλον δημοσιονομικής κανονικότητας και αυξημένων θεσμικών περιορισμών. Σε αντίθεση με προηγούμενα έτη, κατά τα οποία η
δημοσιονομική πολιτική επηρεάστηκε από έκτακτες παρεμβάσεις και σημαντικές υπερβάσεις στόχων, ο προϋπολογισμός βασίζεται σε πιο συντηρητικές παραδοχές και στη συμμόρφωση
με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

Η στρατηγική μετατοπίζεται από τη διαχείριση κρίσεων στη σταθεροποίηση και στη σταδιακή εξομάλυνση των δημοσιονομικών μεγεθών

Οικονομικές Εξελίξεις και Διεθνές Περιβάλλον: Η παγκόσμια οικονομία κατά τη διάρκεια μτου 2025 και ενόψει του 2026 κινείται σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, παρά την αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει τα τελευταία έτη απέναντι σε διαδοχικούς εξωγενείς κλυδωνισμούς. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι εμπορικές αντιπαραθέσεις, η
επιτάχυνση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, καθώς και οι προκλήσεις που απορρέουν από τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους διεθνώς, συνεχίζουν να επηρεάζουν αρνητικά τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας.

Καθιέρωση του control account

Ο λογαριασμός ελέγχου (control account) αποτελεί μηχανισμό του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, μέσω του οποίου παρακολουθείται σωρευτικά η απόκλιση της πραγματικής εξέλιξης των καθαρών πρωτογενών δαπανών από το προβλεπόμενο πολυετές μονοπάτι, επιτρέποντας την απορρόφηση ετήσιων αποκλίσεων εφόσον διατηρείται η συνολική συμμόρφωση

Στο 3,1% ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας - Στο 2,4% η ανάπτυξη στην Ελλάδα, καλύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Οκτώβριος 2025), ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 3,2% το 2025 και θα επιβραδυνθεί οριακά σε 3,1% το 2026, αντανακλώντας τη σταδιακή εξασθένηση της δυναμικής σε βασικές οικονομίες και τη διατήρηση περιοριστικών χρηματοπιστωτικών συνθηκών. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι κυβερνήσεις καλούνται να προσαρμόσουν το μίγμα οικονομικής πολιτικής, με στόχο τον περιορισμό της αβεβαιότητας, τη διασφάλιση της μακροοικονομικής σταθερότητας και την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 2,4% το 2026, έναντι 2,2% το 2025, διατηρώντας σαφή υπεραπόδοση έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης. Ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ (2,3%) και ο πληθωρισμός (περίπου 2,2%) συγκλίνουν προς επίπεδα συμβατά με τη σταθερότητα τιμών, ενώ η ανεργία συνεχίζει την καθοδική της πορεία. Οι μακροοικονομικές παραδοχές του ΠΥ 2026 χαρακτηρίζονται από συντηρητική προσέγγιση, χωρίς ενσωμάτωση σεναρίων
υπεραπόδοσης, και ευθυγραμμίζονται σε γενικές γραμμές με τις προβλέψεις των ευρωπαϊκών θεσμών και των βασικών αναλυτών. Ωστόσο, οι προβλέψεις της αγοράς
υποδηλώνουν ελαφρώς χαμηλότερο επίπεδο ΑΕΠ τόσο για το 2025 όσο και για το 2026 σε σχέση με τον προϋπολογισμό, στοιχείο που συνιστά καθοδικό μακροοικονομικό κίνδυνο για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, χωρίς πάντως να αναιρεί τη συνολική αξιοπιστία των παραδοχών.

Η επίτευξη πλεονασμάτων - Εφικτή η υπέρβαση στόχων για το πρωτογενές πλεόνασμα

Για το 2026, οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμούν ότι το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα €0,70 δισ. (0,3% του ΑΕΠ), παραμένοντας οριακά θετικό, ενώ για το 2027 αναμένεται σχεδόν ισοσκελισμένο αποτέλεσμα, σε €0,10 δισ. (0,0% του ΑΕΠ). Αντίστοιχα, σύμφωνα με τις ίδιες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, το πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται σε €11,10 δισ. (4,7% του ΑΕΠ) το 2024, σε €10,80 δισ. (4,3% του ΑΕΠ) το 2025, και σε €8,70
δισ. (3,4% του ΑΕΠ) το 2026, παραμένοντας σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και το 2027 (€8,70 δισ., 3,2% του ΑΕΠ). Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η δημοσιονομική στρατηγική της Ελλάδας παραμένει συνεπής με τη διατήρηση ισχυρών πρωτογενών πλεονασμάτων σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Με βάση, τέλος, την εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού
για το 12-μηνο του 2025, όπως παρουσιάστηκε παραπάνω, εκτιμάται ότι η υπέρβαση των στόχων (για 2025 και 2026) του προϋπολογισμού για το πρωτογενές πλεόνασμα είναι
εφικτή. Η περαιτέρω βελτίωση έναντι των στόχων θα εξαρτηθεί από:

• την πραγματοποίηση των προβλέψεων για τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ,
• τη συνέχιση της ενίσχυσης των φορολογικών εσόδων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, και τη συγκράτηση των δαπανών όπου αυτό είναι εφικτό, εντός των ορίων του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου.

Με βάση τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα εκτιμάται ότι συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωζώνης με τα υψηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα ως ποσοστό του ΑΕΠ την περίοδο 2025–2026.

Δημοσιονομικές Παρεμβάσεις: Μείγμα παρεμβάσεων

Το μίγμα δημοσιονομικής πολιτικής του Προϋπολογισμού 2026 βασίζεται κυρίως στην πλήρη δημοσιονομική αποτύπωση παρεμβάσεων που είχαν ήδη θεσμοθετηθεί ή ενσωματωθεί σε προηγούμενους προϋπολογισμούς και αποκτούν εφαρμόζονται πλήρως  επίπτωση το 2026. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα των παρεμβάσεων για το 2026 ανέρχεται σε –€5,94 δισ., με τις νέες παρεμβάσεις να ανέρχονται σε €1,76 δισ., ενώ παρεμβάσεις που θεσμοθετήθηκαν κατά την εκτέλεση του Προϋπολογισμού 2025 και εκείνες που είχαν ήδη ενσωματωθεί στον Προϋπολογισμού 2025 συνεισφέρουν –€1,51 δισ. και –€2,67 δισ. αντίστοιχα. 

Η κατανομή αυτή δείχνει ότι το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα προκύπτει κυρίως από την ωρίμανση υφιστάμενων πολιτικών. Παράλληλα, η δημοσιονομική στήριξη το 2026 μετατοπίζεται προς τις επενδυτικές δαπάνες. Οι δαπάνες του ΠΔΕ προβλέπεται να διαμορφωθούν σε περίπου €9,70 δισ., ενώ, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη πληροφόρηση για το ΤΑΑ, έχουν ήδη εκταμιευθεί έως τις αρχές του 2026 €23,40 δισ. (περίπου 65% των συνολικών πόρων). Ο συνδυασμός υψηλού ΠΔΕ και ενεργών εκταμιεύσεων από το ΤΑΑ επιτρέπει τη στήριξη της αναπτυξιακής δυναμικής μέσω συγχρηματοδοτούμενων επενδύσεων, χωρίς αντίστοιχη επιβάρυνση του εθνικού σκέλους των καθαρών πρωτογενών δαπανών.

Δημόσιο Χρέος: Εκτίμηση ότι θα υποχωρήσει στο 138,2%

Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι υποχωρεί στο 138,2% το 2026, από 145,9% το 2025 και 154,2% το 2024, αντανακλώντας διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα, θετικούς ρυθμούς ονομαστικής μεγέθυνσης και την ευνοϊκή διάρθρωση του χρέους. Περίπου 70% του χρέους διακρατείται από τον επίσημο τομέα, το 100% είναι σταθερού επιτοκίου μετά τις πράξεις αντιστάθμισης, με μέση διάρκεια ~19 έτη, περιορίζοντας τους κινδύνους αναχρηματοδότησης.

Ταμειακό απόθεμα 39 δισ. ευρώ από το 2025

Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες παραμένουν κάτω από το 10% του ΑΕΠ το 2026, ενώ το Δημόσιο διατηρεί ταμειακό απόθεμα περίπου €39 δισ. στο τέλος του 2025. Η βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών αντανακλάται και στις αγορές, με το περιθώριο των ελληνικών 10ετών ομολόγων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών τίτλων να υποχωρεί κάτω από τις 80 μονάδες βάσης το 2025. Πρόσφατη ανάλυση του ESM επιβεβαιώνει τις εν λόγω εξελίξεις. Η πρόοδος αυτή αποτυπώνεται και στις πιστοληπτικές αξιολογήσεις, με το ελληνικό αξιόχρεο να βρίσκεται πλέον στην επενδυτική βαθμίδα για το σύνολο των οίκων που λαμβάνει υπόψη το Ευρωσύστημα, και τις περισσότερες αξιολογήσεις ένα σκαλοπάτι πάνω από αυτήν.