Alpha Bank: Τα δύο σενάρια για την πορεία των ευρωπαϊκών οικονομιών και οι επενδυτικές προτάσεις

Η σημαντικότερη παράμετρος που θα καθορίσει το μέγεθος των επιπτώσεων της τρέχουσας γεωπολιτικής αναταραχής στην παγκόσμια οικονομία είναι η διάρκεια της σύρραξης, καθώς και η ένταση των διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η τρέχουσα κρίση έχει οδηγήσει προσωρινά στη μεγαλύτερη μείωση της παραγωγής πετρελαίου τις τελευταίες δεκαετίες. Αξίζει να αναφερθεί, ωστόσο, ότι η εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από το πετρέλαιο έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1970, χάρη στη βελτίωση της τεχνολογίας και την αύξηση της συμμετοχήςτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

To βασικό σενάριο 

Ως βασικό σενάριο θεωρείται ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν θα διαρκέσει για παρατεταμένη χρονική περίοδο και ότι οι τιμές ενέργειας σταδιακά θα αποκλιμακωθούν από τα τρέχοντα υψηλά επίπεδα, χωρίς ωστόσο να επιστρέψουν στα προ των επιθέσεων επίπεδα. Στο ανωτέρω σενάριο, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί, κυρίως λόγω των προβλημάτων στην προσφορά, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά. Οι Κεντρικές Τράπεζες βρίσκονται σε δυσμενή συγκυρία, καθώς καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα τον υψηλότερο πληθωρισμό και την ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα.

Αν και η οικονομική θεωρία υποδεικνύει ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός μπορεί να αντιμετωπιστεί με υψηλότερα επιτόκια, σε περίπτωση που οι Κεντρικές Τράπεζες προβούν άμεσα σε επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων χωρίς να έχουν προηγουμένως ομαλοποιηθεί τα προβλήματα στην προσφορά, οι επιπτώσεις για την οικονομία θα είναι αρνητικές. Θεωρούμε ότι οι εκτιμήσεις της προθεσμιακής αγοράς για τρεις αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ είναι ενδεχομένως υπερβολικές, δεδομένου ότι η αύξηση του πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στις τιμές ενέργειας και όχι στην ενίσχυση της ζήτησης. Παράλληλα, η αβεβαιότητα σχετικά με την πορεία των επιτοκίων της Fed έχει ενισχυθεί, καθώς τα στοιχεία για την αγορά εργασίας παρουσιάζουν επιδείνωση, ενώ ο πληθωρισμός εμφανίζει ενδείξεις ενίσχυσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αρνητικές επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών ενέργειας μπορούν να μετριαστούν μέσω στοχευμένων δημοσιονομικών μέτρων. Ωστόσο, τα δημοσιονομικά περιθώρια των ανεπτυγμένων οικονομιών είναι περιορισμένα σε σύγκριση με την περίοδο της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης του 2022. Επίσης, ο συνδυασμός αυξημένης αβεβαιότητας για τον πληθωρισμό και των υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων αναμένεται να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων μακρινής διάρκειας.

Ανθεκτικές οι εταιρικές κερδοφορίες συγκρατούν τη μετοχική υποχώρηση 

Οι μετοχικές αγορές παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα, καθώς αναπροσαρμόζονται συνεχώς οι εκτιμήσεις για την έκβαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Παρά την ισχυρή άνοδο των τιμών ενέργειας και τη σημαντική αύξηση των αποδόσεων στη λήξη κρατικών ομολόγων, η διόρθωση που έχουν καταγράψει οι μετοχικές αγορές δεν είναι αρκετά έντονη, καθώς οι εκτιμήσεις για την εταιρική κερδοφορία παραμένουν ανθεκτικές.

Ισορροπημένη μετοχική προσέγγιση και αντιστάθμιση έναντι του πληθωρισμού 

Δεδομένου ότι έχουν επιδεινωθεί οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες και έχουν ενισχυθεί οι καθοδικοί κίνδυνοι, δικαιολογείται ισορροπημένη μετοχική προσέγγιση, καθώς και αύξηση των τοποθετήσεων που μπορούν να προσφέρουν αντιστάθμιση έναντι του πληθωρισμού.

Σε κλαδικό επίπεδο, κατάλληλες επιλογές θεωρούνται οι εταιρείες κοινής ωφέλειας, βιομηχανίας, υγείας και τεχνολογίας. Στην κατηγορία ομολόγων, οι διαχειριστές της Alpha Bank προτιμούν  τα ομόλογα συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό (TIPS) και χαμηλής διάρκειας. Η υποχώρηση των αποτιμήσεων μετοχών δημιουργεί ευνοϊκή μεσοπρόθεσμη προοπτική για μεγατάσεις όπως είναι η τεχνητή νοημοσύνη, η ενεργειακή αυτονομία, η άμυνα και οι υποδομές.

Πληθωρισμός και ανάπτυξη: Το βασικό σενάριο

Στο βασικό  σενάριο, σήμερα η ομάδα διαχειριστών της Alpha Bank, εκτιμά  την όποια διαταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες, λόγω των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, να
είναι σχετικά διαχειρίσιμη και χωρίς υπερβολές. Σε μια τέτοια εξέλιξη στην Ευρωζώνη αναμένουν υποχώρηση των πληθωριστικών προσδοκιών από τα τρέχοντα υψηλά επίπεδά τους και ήπια επίπτωση στην ανάπτυξη. Δεν διαβλέπουν περιβάλλον στασιμοπληθωρισμού εφόσον το πετρέλαιο και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο δεν παρουσιάσουν περαιτέρω άνοδο, το αμερικανικό φυσικό αέριο διατηρηθεί στα τρέχοντα επίπεδα και τα προβλήματα εφοδιαστικής αλυσίδας παραμείνουν περιορισμένα. 

Το δυσμενές σενάριο 

Ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού προσεγγίζεται από τον Misery Index ο οποίος ορίζεται ως το άθροισμα του ποσοστού ανεργίας και του δομικού πληθωρισμού. Όσο αυξάνονται αμφότερα, τόσο επιβαρύνεται η οικονομία. Η θέση της Ευρωζώνης ως προς τον πληθωρισμό είναι πιο εύθραυστη καθόσον εισάγει το 62,20% των ενεργειακών της αναγκών. Κατά συνέπεια, η Ευρωζώνη είναι περισσότερο επιρρεπής στον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού. Στο δυσμενές σενάριο που ο πόλεμος αποκτήσει παρατεταμένη διάρκεια θεωρούμε πιθανή μια ενίσχυση του πληθωρισμού κατά 2% περίπου πάνω από τις εκτιμήσεις του βασικού σεναρίου, εμφανιζόμενη κατά το β΄ εξάμηνο του έτους. Σε αυτό το σενάριο, με την οικονομική δραστηριότητα αναιμική και τον πληθωρισμό άνω του στόχου της ΕΚΤ, οι συνθήκες θα προσομοιάσουν με περιβάλλον στασιμοπληθωρισμού μεν, ηπιότερου όμως του αντίστοιχου της δεκαετίας του 1970.