Ψηφιακές αγορές: Γιατί οι ΗΠΑ ανοίγουν την ψαλίδα από Ευρώπη και Κίνα

Η διεθνής κούρσα γύρω από τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία εισέρχεται σε μια νέα φάση, καθώς οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου ακολουθούν διαφορετικές στρατηγικές ως προς τη ρύθμιση, την υιοθέτηση και την ενσωμάτωσή τους στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Σύμφωνα με νέα μελέτη του EWC Think Tank, του ερευνητικού βραχίονα της EWC Investments, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποκτήσει σημαντικό προβάδισμα έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κίνας, κυρίως λόγω του βάθους των κεφαλαιαγορών και της ταχύτητας με την οποία τα ψηφιακά στοιχεία εντάσσονται σε υφιστάμενα επενδυτικά προϊόντα.

Η ανάλυση διακρίνει τρία διαφορετικά μοντέλα: το μοντέλο της ιδιωτικής αγοράς στις ΗΠΑ, το κανονιστικό μοντέλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το κρατικά ελεγχόμενο μοντέλο της Κίνας.

Τρία διαφορετικά μοντέλα

Ο ανταγωνισμός δεν αφορά μόνο την κατοχή Bitcoin ή άλλων κρυπτοστοιχείων. Περιλαμβάνει ένα ευρύτερο οικοσύστημα από stablecoins, tokenized περιουσιακά στοιχεία, επενδυτικά προϊόντα και ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών.

Κάθε μεγάλη οικονομική δύναμη επιχειρεί να αξιοποιήσει τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία με διαφορετικό τρόπο:

• Οι ΗΠΑ στηρίζονται στην ιδιωτική καινοτομία και στις κεφαλαιαγορές.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει στην ενιαία ρύθμιση και στην προστασία των επενδυτών.
• Η Κίνα αναπτύσσει ένα ψηφιακό νόμισμα υπό τον πλήρη έλεγχο του κράτους.

Η μελέτη εκτιμά ότι το αμερικανικό μοντέλο αποκτά τη μεγαλύτερη διεθνή επιρροή, καθώς συνδυάζει ρευστότητα, επενδυτικά προϊόντα και συμμετοχή θεσμικών επενδυτών.

Το αμερικανικό προβάδισμα

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ενσωματώνονται σταδιακά στον παραδοσιακό μηχανισμό των κεφαλαιαγορών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η έρευνα, τα spot Bitcoin ETFs διαχειρίζονται περίπου 96 δισ. δολάρια, ενώ τα εταιρικά χαρτοφυλάκια διατηρούν συνολικά περισσότερα από ένα εκατομμύριο Bitcoin.

Τα spot Bitcoin ETFs είναι διαπραγματεύσιμα επενδυτικά προϊόντα που ακολουθούν την τιμή του Bitcoin, επιτρέποντας σε επενδυτές να αποκτούν έκθεση σε αυτό χωρίς να χρειάζεται να αγοράσουν και να φυλάξουν απευθείας το ψηφιακό νόμισμα.

Παράλληλα, η ενσωμάτωση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων σε εταιρικά αποθεματικά και συνταξιοδοτικά προϊόντα δείχνει ότι η αγορά δεν περιορίζεται πλέον σε ιδιώτες επενδυτές ή εξειδικευμένες πλατφόρμες συναλλαγών.

Η μελέτη εκτιμά ότι σήμερα το 21% έως 30% του ενήλικου πληθυσμού των ΗΠΑ κατέχει κάποια μορφή ψηφιακού περιουσιακού στοιχείου. Το ποσοστό προβλέπεται να φτάσει περίπου στο 38% έως το 2030 και ενδεχομένως στο 50% έως το 2035.

Οι προβλέψεις αυτές αποτελούν εκτιμήσεις του EWC Think Tank και εξαρτώνται από την εξέλιξη της αγοράς, της νομοθεσίας και της επενδυτικής ζήτησης.

Η ευρωπαϊκή επιλογή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθεί διαφορετικό δρόμο, δίνοντας έμφαση στη δημιουργία ενός ενιαίου και αυστηρά ρυθμιζόμενου περιβάλλοντος.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο MiCA εισάγει κοινές απαιτήσεις για τους εκδότες κρυπτοστοιχείων και τους παρόχους σχετικών υπηρεσιών. Παράλληλα, η οδηγία DAC8 ενισχύει τη φορολογική διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών γύρω από τις συναλλαγές ψηφιακών στοιχείων.

Η ευρωπαϊκή προσέγγιση προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και προστασία για τους επενδυτές. Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη, η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου κανονιστικού πλαισίου δεν συνοδεύεται ακόμη από αντίστοιχο βάθος κεφαλαίων, επενδυτικών προϊόντων και θεσμικής ζήτησης.

Η έρευνα προβλέπει ότι το ποσοστό των ενηλίκων στην ΕΕ που κατέχουν ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία μπορεί να διαμορφωθεί μεταξύ 16% και 22% έως το 2030 και μεταξύ 22% και 28% έως το 2035.

Ο κίνδυνος για την Ευρώπη, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι να εξελιχθεί σε έναν αποτελεσματικό ρυθμιστή μιας αγοράς της οποίας η χρηματοδότηση, η ρευστότητα και τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά οικοσυστήματα θα βρίσκονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το κινεζικό μοντέλο

Η Κίνα ακολουθεί μια τρίτη στρατηγική, η οποία βασίζεται στον άμεσο κρατικό έλεγχο.

Το ψηφιακό γουάν, ή e-CNY, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, οι σωρευτικές συναλλαγές του έχουν φτάσει τα 2,37 τρισ. δολάρια.

Σε αντίθεση, όμως, με τις ΗΠΑ, η Κίνα δεν επιτρέπει την ελεύθερη ανάπτυξη μιας ιδιωτικής αγοράς κρυπτονομισμάτων. Οι συναλλαγές ιδιωτικών κρυπτοστοιχείων και stablecoins παραμένουν απαγορευμένες στην ηπειρωτική χώρα.

Το Χονγκ Κονγκ χρησιμοποιείται ως περισσότερο ελεγχόμενη διεπαφή με τις διεθνείς αγορές, χωρίς να αλλάζει ο βασικός κρατικός χαρακτήρας της κινεζικής στρατηγικής.

Το μοντέλο αυτό επιτρέπει στην Κίνα να αξιοποιήσει την τεχνολογία του ψηφιακού χρήματος, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο της νομισματικής κυκλοφορίας και των χρηματοπιστωτικών ροών.

Το επενδυτικό χάσμα

Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η μάχη των ψηφιακών αγορών δεν θα κριθεί αποκλειστικά στο επίπεδο της νομοθεσίας ή της τεχνολογίας.

Θα κριθεί κυρίως από το ποια οικονομία μπορεί να δημιουργήσει:

• μεγαλύτερη ρευστότητα,
• περισσότερα επενδυτικά προϊόντα,
• πρόσβαση θεσμικών επενδυτών,
• ασφαλείς υποδομές φύλαξης και συναλλαγών,
• επιχειρηματικά μοντέλα με διεθνή κλίμακα.

Ο ιδρυτής της EWC Investments και επικεφαλής ερευνητής του EWC Think Tank, Νικόλαος Κωλέττης, επισημαίνει ότι το αμερικανικό μοντέλο έχει αποκτήσει το προβάδισμα επειδή η ιδιωτική καινοτομία και οι δημόσιες κεφαλαιαγορές λειτουργούν συμπληρωματικά.

«Το αμερικανικό μοντέλο παραμένει το πιο μεταδοτικό παγκοσμίως, καθώς εξελίσσεται σε ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα επενδύσιμο, ρευστό και θεσμικά ενσωματωμένο», αναφέρει.

Αντίθετα, κατά την ίδια ανάλυση, η Ευρώπη παραμένει περισσότερο προσανατολισμένη στη δημιουργία ενός ασφαλούς κανονιστικού περιβάλλοντος, χωρίς να έχει αναπτύξει ακόμη κεφαλαιαγορές αντίστοιχου μεγέθους.

Η ελληνική διάσταση

Για την Ελλάδα, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην αγορά κρυπτονομισμάτων. Αφορά ευρύτερα τη θέση της χώρας στη νέα ψηφιακή χρηματοοικονομία.

Η ανάπτυξη του κλάδου μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως:

• οι χρηματοοικονομικές τεχνολογίες,
• η κυβερνοασφάλεια,
• η κανονιστική συμμόρφωση,
• η φύλαξη ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων,
• η ανάλυση δεδομένων,
• η δημιουργία tokenized επενδυτικών προϊόντων.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο MiCA προσφέρει στις ελληνικές επιχειρήσεις μια πιο καθαρή νομική βάση για την ανάπτυξη σχετικών υπηρεσιών. Η ρύθμιση, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό οικοσύστημα.

Χρειάζονται επίσης πρόσβαση σε κεφάλαια, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογικές υποδομές και σύνδεση με τις διεθνείς αγορές.

Από τη ρύθμιση στην ανάπτυξη

Η παγκόσμια αγορά ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται σε διαδικασία θεσμικής ωρίμανσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν εξαλειφθεί οι κίνδυνοι.

Η μεταβλητότητα, οι τεχνολογικές ευπάθειες, οι αποτυχίες επιχειρηματικών μοντέλων και η αβεβαιότητα γύρω από ορισμένες κατηγορίες ψηφιακών στοιχείων παραμένουν σημαντικές.

Το κρίσιμο ερώτημα για την Ευρώπη είναι εάν θα καταφέρει να μετατρέψει τη ρυθμιστική της υπεροχή σε πραγματικό επενδυτικό και επιχειρηματικό πλεονέκτημα.

Οι κανόνες μπορούν να δημιουργήσουν εμπιστοσύνη. Για να αναπτυχθεί, όμως, μια διεθνώς ανταγωνιστική αγορά χρειάζονται επίσης κεφάλαια, καινοτομία και επιχειρήσεις που μπορούν να αποκτήσουν παγκόσμια κλίμακα.