​Ολοκληρώθηκε το TEDx Patras 2022 - METAMORPHOSIS

Γιατί, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Ελένη λίγο πριν καθοδηγήσει τις φωνές του κοινού να συναντήσουν εκείνες των χορωδών της στους χαβανέζικους ρυθμούς της Προσευχής στη Γη, “η χορωδία είναι πάντα μεταμόρφωση”.

Στη σκηνή ακολούθησε η Alexis Powell-Howard, διευθύνουσα σύμβουλος και ιδρύτρια της πολυβραβευμένης θεραπευτικής επιχείρησης ψυχικής υγείας και ευεξίας, Fortis Therapy & Training, η οποία προσέγγισε την κεντρική έννοια της διοργάνωσης μιλώντας για το πώς η δύναμη των μεταμορφωσιακών σχέσεων μπορεί να μας βοηθήσει να εξελιχθούμε και να αναπτυχθούμε ουσιαστικά. Η επένδυση χρόνου και η κατάθεση ενέργειας σε κάθε τέτοιο “σχεσιακό πρότζεκτ” αποτελεί, στην πραγματικότητα, μια από τις σοβαρότερες επενδύσεις που μπορούμε να κάνουμε. Κι αυτό γιατί, όπως εξήγησε η διαπιστευμένη ψυχοθεραπεύτρια, πρόκειται για μια επένδυση με κέρδος άμεσο και βιωματικό, και με αντίκτυπο αέναο. Υπό αυτήν την οπτική, οι άνθρωποι που είναι διατεθειμένοι να κυνηγήσουν τις απαραίτητες για την προσωπική τους μεταμόρφωση συνθήκες μπορούν να παρομοιαστούν με τους φυτικούς οργανισμούς, οι οποίοι αναζητώντας τη μέγιστη δυνατή ανάπτυξη, στρέφουν το φύλλωμά τους προς ένα ηλιόλουστο παράθυρο. Κι αν τα φυτά έχουν στη διάθεσή τους το ένστικτο, οι άνθρωποι χρειάζονται κίνητρο- και πίστη στη διαδικασία.

Κορυφαίο παράδειγμα μιας τέτοιας ευεργετικής σχέσης, όπως χαρακτηριστικά τόνισε η Alexis Powell-Howard, είναι η ψυχοθεραπευτική σχέση. Σχέση απαιτητική και για τις δύο πλευρές: και του θεραπευτή, και του θεραπευόμενου. “Στην ψυχοθεραπεία όλα παίζουν ρόλο: ειδικά οι λέξεις με τις οποίες διαμείβονται οι διάλογοί μας, εσωτερικοί και εξωτερικοί. Οι λέξεις, όπως είπε και ο Albus Dumbledore, είναι η πιο αστείρευτη πηγή μαγείας. Μα κάποτε, μπορεί να γίνουν περιοριστικές και τραυματικές”. Σκεφτείτε πόσες “μάσκες” φοράμε στην καθημερινότητα μας, πόσο στρεβλές μπορεί να αποδειχθούν οι μεταμορφώσεις στις οποίες μας εξωθούν τα περιορισμένα συναισθήματα μας, τα οποία προσπαθούμε διακαώς να κρύψουμε από τον κόσμο”, συμπλήρωσε η ομιλήτρια, για να καταλήξει “Συνήθως εμείς οι ίδιοι ευθυνόμαστε για τις δυσάρεστες καταστάσεις στη ζωη μας. Ο σκοπός της ψυχοθεραπείας είναι νόημα να μας διδάξει πώς να αναπτυσσόμαστε μέσα από τα λάθη μας, πώς να πετάμε σολο- και να μας δώσει την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται για να το καταφέρουμε αυτό”.

“Η ζωή σου μπορεί να είναι συναρπαστική, αν δώσεις σημασία”. Αν το κεντρικό της ομιλίας του Javier Perez Estrella μπορούσε να χωρέσει σε μια πρόταση, θα ήταν αυτή. Ο πρωτοποριακός ψηφιακός καλλιτέχνης από το Εκουαδόρ, γνωστός ως cintascotch, υποστήριξε ότι η καθημερινότητα μπορεί να προσφέρει δυναμική και ερεθίσματα ικανά να πυροδοτήσουν τη δημιουργικότητα στον απόλυτο βαθμό. Τι κάνουμε όμως όταν δεν υπάρχει ίχνος έμπνευσης κι όλα μοιάζουν μπλοκαρισμένα; Επιμένουμε στην ερώτηση “Τι θα συνέβαινε αν…;”- και κυνηγάμε την εκάστοτε απάντηση μέχρι τέλους. Ο κόσμος γύρω, αποτελεί πηγή αστείρευτης έμπνευσης· αρκεί να αφεθούμε και να αντιληφθούμε τις διαφορετικές οπτικές γωνίες των αντικειμένων και της πραγματικότητας. “Κανένας ποτέ δε μεταμορφώθηκε περιμένοντας άπραγος να του παρουσιαστούν οι κατάλληλες συνθήκες. Όταν το σώμα σας πονάει, σημαίνει ότι προσπαθείτε. Σημαίνει ότι είναι μια περίοδος που καλείστε να συνεχίσετε ό,τι έχετε αρχίσει: να δουλεύετε πολύ σκληρά”.

Η έναρξη της καλλιτεχνικής έμπνευσης και η μύηση στη δημιουργική διαδικασία μπήκαν πολύ νωρίς στη ζωή του Javier Perez Estrella. Σε αυτή την ηλικία αβίαστης δημιουργικότητας επιστρέφει για να αναζητήσει την έμπνευση ο καλλιτέχνης. Κι ας μην υπήρξε μια εύκολη περίοδος για εκείνον, υπήρξε μια περίοδος βαθιά διδακτική. “Οι γονείς μου μπορεί να στερούνταν υλικών αγαθών, μου έδωσαν όμως το μεγαλύτερο δώρο: μέσα από τις καταστάσεις που κλήθηκα να αντιμετωπίσω λόγω της ανέχειάς μας, μου δόθηκαν δύο μεγάλα δώρα. Το πρώτο είναι η δημιουργική προσέγγιση των πιο ταπεινών υλικών. Το δεύτερο, η σοφία της ελεύθερης, αυτόνομης λήψης αποφάσεων για τη ζωή μου”.

Η φήμη έφερε τεράστιες αλλαγές στη δουλειά και τη ζωή του Javier Perez Estrella. Πόση αξία της δίνει όμως ο ίδιος; “Πολλοί μπορούν να γίνουν διάσημοι και ν’ αποκτήσουν φήμη, αλλά λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να ευεργετησουν την κοινωνία. Αν αυτό που ψάχνεις είναι η φήμη, θα καταλήξεις κενός, και οτιδήποτε κάνεις, θα είναι ανούσιο. Η πραγματική μεταμόρφωση έρχεται για μένα μέσα από την αυθεντική δημιουργικότητα. Να δημιουργείς, να εκφράζεσαι, να μεταμορφώνεσαι και να μεταμορφώνεις- αλλά να παραμένεις ο εαυτός σου και να ζεις τη ζωή όπως μόνο εσύ μπορείς”.

“Να πονάει η ψυχή και εσύ να προχωράς”. Κέντρο όσων μοιράστηκε με το κοινό η Μαρία Πολύζου, καταξιωμένη αθλήτρια και κάτοχος του ρεκόρ Ελλάδας στο μαραθώνιο δρόμο: υπήρξε μια εμπειρία μεταμόρφωσης- δώρο μίας από τις πιο επώδυνες αποτυχίες της ζωής της. Στον μαραθώνιο του Λονδίνου, με -2 βαθμούς Κελσίου, και ενώ στόχευε να ξεπεράσει το υψηλότερο όριο, η Μαρία Πολύζου βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν αποκλεισμό με ιδιαίτερα σκληρό τίμημα: εν τέλει δε συμμετείχε το 2004 στους Ολυμπιακούς της Αθήνας. Όλοι οι μαραθωνοδρόμοι προσβλέπουν σε ένα λαμπρό τερματισμό εκεί που “γεννήθηκε” το άθλημα- αλλά γι αυτήν ο τερματισμός στο Καλλιμάρμαρο δεν ήρθε ποτέ…

Τότε, όπως πολύ παραστατικά περιέγραψε από σκηνής, “κοιτώντας την ελληνική σημαία, τη σημαία που δεν είχα καταφέρει να σηκώσω”, η Μαρία κατάλαβε πως, αυτή τη φορά, ο αγώνας δεν ήταν αγώνας χιλιομέτρων. Ήταν ένας αγώνας διαφορετικός, που την οδήγησε στον δρόμο της μεταμόρφωσης, μέσα από ατελείωτο πόνο. Τελικά η Μαρία Πολύζου αποφάσισε να δουλέψει για τους Ολυμπιακούς της Αθήνας, στο παρασκήνιο, στην αφάνεια, να μην είναι πρωταγωνίστρια. Κι όμως. Στην ησυχία και την αφάνεια, βρήκε χώρο να ανθίσει μια νέα γνώση: “Να τι αξίζει: να μη σταματάς ποτέ να προπονείσαι. Να προχωράς, να τσαλακώνεσαι, να εξελίσσεσαι μέσα από τον πιο δυνατό πόνο. Είμαστε εδώ για να προχωράμε. Για να τρέξουμε τη ζωή. Όλα είναι θέμα μυαλού. Μεταξύ αποτυχίας και επιτυχίας, υπάρχει ένας πολύ μεγάλος, ατελείωτος Μαραθώνιος, που σου λέει: Προχώρα! Η ζωή η ίδια είναι ένας μαραθώνιος: το πως θα την ζήσεις αφορά το πόσα θες να μάθεις, το πόσο αναζητάς τον προορισμό. Είμαστε έτοιμοι να κολυμπήσουμε στα βαθιά; Είμαστε έτοιμοι να διασχίσουμε ωκεανούς, προκειμένου να μεταμορφωθούμε;”.

“Ο πολικός ωκεανός ήταν συναρπαστικός”. Tο ταξίδι της Μεταμόρφωσης που μοιράστηκαν ομιλητές, κοινό και εθελοντές του TEDxPatras 2022, έφτασε στην ολοκλήρωσή του μέσα από τη συγκλονιστικότερη αφήγηση: αυτή του Νορβηγού πολικού εξερευνητή και πολυγραφότατου συγγραφέα, Børge Ousland. Ο “πιο επιτυχημένος πολικός εξερευνητής εν ζωή”, σύμφωνα με το National Geographic μοιράστηκε μαζί μας σκέψεις, συναισθήματα, σπάνιο φωτογραφικό υλικό και αυθεντικό footage από τη μεταμόρφωση που βίωσε μέσω της ακραίας εμπειρίας της διάσχισης του Αρκτικού Ωκεανού.

Με το κοινό να κρέμεται κυριολεκτικά από τα χείλη του ομιλητή και τις εικόνες που συνόδευαν την καθηλωτική του αφήγηση, ο Børge Ousland έστησε μπροστά μας, ολοζώντανη, μιαν άλλη πραγματικότητα, καμωμένη από ακραίους φυσικούς νόμους, απειλητικό κρύο και αβάσταχτο σκοτάδι. Πώς διασχίζεις έναν τέτοιον αφιλόξενο τόπο; Με ένα καταπληκτικό πλοίο, ικανό να διασχίσει παγόβουνα και δικαίως λεγόμενο Pangae. Και με ψυχικό απόθεμα ικανό να αντέξει την παντελή απουσία ηλιακού φωτός για μέρες ολόκληρες και την ιδιόμορφη κατάσταση ενός κόσμου στερημένου από κάθε αίσθηση προοπτικής. “Ο λόγος που τα κατάφερα, είναι διότι πίστεψα ειλικρινά σε μια μεταμόρφωση κατ’ άλλους αδύνατη, και δεν τα παράτησα. Ποτέ δεν μπορείς να είσαι πλήρως προετοιμασμένος: το απρόσμενο πάντα θα σου χτυπά την πόρτα. Όμως οι δυσκολότερες μάχες μας, είναι συγχρόνως και εκείνες που μας χαρίζουν τις πολυτιμότερες μεταμορφώσεις”

“Ανακάλυψε ποιος είσαι, και όρισε ποιος θες να γίνεις” κατέληξε ο Børge Ousland- και εμείς δε θα μπορούσαμε να σκεφτούμε καλύτερη κατακλείδα στη σημερινή μεταμορφωτική εμπειρία που χάρισε, για ακόμα μια χρονιά, το TEDx στην πόλη της Πάτρας. Ραντεβού στα επόμενα!

Όλα όσα είδαμε στο 2ο session του TEDx Patras 2022 - METAMORPHOSIS

Με μια μελωδικότατη υπενθύμιση πως η μεταμόρφωση μέσα από το συναίσθημα δε γνωρίζει σύνορα, πως οι πανανθρώπινες αγωνίες δεν ορίζονται από χρονικά, τοπικά, γλωσσικά και υφολογικά πλαίσια- αλλά μάλλον τα ορίζουν- άνοιξε η αυλαία για τον δεύτερο γύρο της διάχυσης ιδεών με άξονα τη “Μεταμόρφωση”.

Στην αρχή του δεύτερου μέρους του TEDxPatras 2022, το κοινό ανέβηκε σε ένα μαγικό μουσικό χαλί για να ταξιδέψει πίσω στον χρόνο και πάνω στον χάρτη. Οδηγοί μας οι Cantistoria band, που χάρισαν στους τυχερούς ακροατές μια μοναδική διαδρομή φτιαγμένη από τις «τραγουδιστές ιστορίες» που τόσο αγαπούν. Ξεκινώντας από την περιοχή της Απουλίας και τη μεταμόρφωση που χαρίζει ο ανεκπλήρωτος έρωτας, οι στάσεις περιελάμβαναν τη μέθεξη της συμμετοχής σ’ ένα γαλλικό μεσαιωνικό πανηγύρι, την ένωση των φωνών σε μια εκδοχή της "Φεγγαροντυμένης" και μια επίσκεψη στη Βρετανία της Ναπολεόντειας περιόδου.

Σε ένα παιχνίδι διερεύνησης των συναισθημάτων που μας υποβάλλει η στάση του ίδιου μας του σώματος καθοδήγησε από σκηνής τους συμμετέχοντες ο Γιάννης Σαρακατσάνης, λίγο πριν δώσει τον λόγο στους εκλεκτούς καλεσμένους που μοιράστηκαν μαζί μας μεταμορφωτικές ομιλίες κατά τη διάρκεια του δεύτερου session του TEDx Patras 2022.

Στη σκηνή, προσκαλώντας μας να γνωρίσουμε τον δικό του ορισμό της Μεταμόρφωσης, ανέβηκε πρώτος ο Σπύρος Σούλης. Μιλώντας για την αλλαγή και την εξέλιξη που πυροδοτείται στις αίθουσες διδασκαλίας, στην επικράτεια της ψηφιακής πραγματικότητας και εκεί που πραγματικά μαθαίνουμε τον εαυτό μας: στην καρδιά της φύσης, ο πρώτος ομιλητής του δεύτερου session εστίασε στον παιδευτικό χαρακτήρα όσων μας μεταμορφώνουν πραγματικά.

Οι άνθρωποι έχουν την επιθυμία να ακούνε, μα η επιθυμία που πρέπει πάνω απ’ όλα να τους ικανοποιήσουμε είναι εκείνη της συμπερίληψης. “Involve in order to evolve”: Συμπεριλαμβάνοντας τον μαθητή (κάθε είδους, κάθε ηλικίας) στην ομάδα, στη συνθήκη, στη διαδικασία, του δίνουμε πραγματικά τα εφόδια για την προσωπική του μεταμόρφωση. Ενεργοποιώντας τα εγγενή μας χαρακτηριστικά και βοηθώντας ο ένας τον άλλο να ανακαλύψει τον μοναδικό, διακριτό του εαυτό και όσα έχει να προσφέρει, μπορούμε να υμνήσουμε τη δύναμη της μεταμόρφωσης: της προσωπικής και της συλλογικής, αυτού που κατακτούμε οι ίδιοι και αυτό που κατορθώνει ο άλλος. Κυρίως, όμως, μπορούμε να σχεδιάσουμε και να μοιραστούμε μεταμορφωτικές εμπειρίες, μαζί.

“Σχεδιάζουμε με τον κόσμο όχι για τον κόσμο”. Σε αυτή την αρχή- οδηγό αποδίδει ο Σπύρος Σούλης κάθε επιτυχία που έχει γνωρίσει κατά τη μακριά και επιτυχημένη πορεία του στη διαχείριση έργων- εκπαιδευτικών και όχι μόνο. Δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, η λήψη αποφάσεων, η επίλυση προβλημάτων, η ενσυναίσθηση τον έχουν βοηθήσει στην οργάνωση και διαχείριση της πιο επιτυχημένης αποστολής στην ιστορία της ελληνικής ορειβασίας - την ανάβαση στο Έβερεστ, το 2004. Τι έκανε, όμως, πραγματικά τη διαφορά; Η διαδικασία συνεργατικού σχεδιασμού και η ένωση που είχαν σαν ομάδα. “Αυτό μας κατέστησε την πιο επιτυχημένη ελληνική αποστολή στην ιστορία. Η μεγαλύτερη νίκη μας, ήταν το ότι χαρακτηριστήκαμε ως η πιο συνεργάσιμη ομάδα. Εν κατακλείδι: πάντα θα χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε κατάματα και να λύσουμε τα προβλήματα. Οφείλουμε να αλλάξουμε, να εξελιχθούμε, να μετακινηθούμε. Να μεταμορφωθούμε σε κάτι καινούργιο- και, στην πορεία αυτή της μεταμόρφωσης, είναι καθήκον μας να έρθουμε κοντά με τους ανθρώπους”.

Και πώς μπορεί να επέλθει η μεταμόρφωση, όταν πολλές φορές, στην προσπάθειά μας να την επιφέρουμε, οδηγούμαστε σε κατάχρηση λέξεων και εννοιών; Μια τέτοια πολύπαθη και πολυφορεμένη λέξη είναι και η “καινοτομία”. Σε έναν κόσμο που επιταχύνει διαρκώς την- όχι απαραίτητα λογική- αλληλοδιαδοχή μορφών και καταστάσεων, τι διακρίνει την επιχείρηση που απλά κυνηγά τις εξελίξεις (και μέσω αυτών το κέρδος) από την επιχείρηση που όντως προσθέτει αξία στην ανθρώπινη ζωή, μεταμορφώνοντας την πραγματικότητα;

Στην απάντηση του παραπάνω ερωτημάτων στόχευσε, με την παρουσία του στο stage του TEDxPatras 2022, ο Antony Cassano. Ο επιχειρηματικός εμπειρογνώμονας που στοχεύει διαρκώς στη δημιουργία νέων ευκαιριών ανάπτυξης και βελτίωσης των επιχειρηματικών πρακτικών, εστίασε στο πώς οι μεταμορφώσεις που συμβαίνουν στο μακροεπίπεδο (στον κόσμο, στη συλλογική δράση, στις κοινωνικές μορφές) και στο μικροεπίπεδο (στη σκέψη, τις δεξιότητες, την ηθική) είναι συχνά επιθετικές- και, κατά συνέπεια, απαιτητικές στη διαχείριση. Ενώ τα πάντα, λοιπόν, ρει, ένα γίνεται σαφές: “Η καινοτομία και η καινοτόμα σκέψη έρχεται από τα έξω προς τα μέσα, όχι από τα μέσα προς τα έξω” Η συνταγή της επιτυχίας, σύμφωνα με τον Antony Cassano, αποτελείται από τον σταθερό πυρήνα της Ιδέας κατά 1%. Το υπόλοιπο 99%, δεν είναι άλλο από τη διαρκώς μεταμορφούμενη εκτέλεσή της!

Η αέναη απόπειρα του ανθρώπου να μεταμορφώσει την ύλη κατά πως η έμπνευση τον σπρώχνει να ποθήσει και να οραματιστεί, μας οδηγεί στα μονοπάτια της τέχνης. Μονοπάτια που η επόμενη ομιλήτρια, η Άρτεμις Μπαλτογιάννη, ιχνηλατεί χρόνια τώρα και γνωρίζει πολύ καλά. Η σύμβουλος τέχνης ανέβηκε στο βήμα του TEDx Patras και μοιράστηκε με το κοινό την όμορφη ματιά και την προσωπική της αφήγηση για την μεταμορφωτική δύναμη της Τέχνης. Προσεγγίζοντας τη σύγχρονη τέχνη ως ένα εγχειρίδιο που μας ξεναγεί στις πνευματικές και αισθητικές δυνατότητες του καιρού μας, η Άρτεμις απηύθυνε ανοιχτό κάλεσμα προς όλους: κάλεσμα να βιώσουμε την τέχνη ως προσωπική ευκαιρία. Ευκαιρία να διευρύνουμε τον νου μας, να γίνουμε πιο συμπονετικοί, να δούμε ο ένας μέσα από τα μάτια του άλλου. Ευκαιρία να εκτιμήσουμε το πόσο πιο διεισδυτική κάνουν τη ματιά μας η πολυμορφία και η διαφορετικότητα.

Κι αν η τέχνη είναι ένας υπέροχος τρόπος να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας… γιατί ο κόσμος συλλέγει τέχνη; Για γεμίσει άδειους τοίχους; Για να έχει να διηγείται ιστορίες; Σύμφωνα με την Άρτεμη Μπαλτογιάννη, η απάντηση είναι πολύ πιο σύνθετη. Η τέχνη είναι ένα ταξίδι, αλλά ο προορισμός είναι η γνώση. Συλλέγοντας τέχνη, ενισχύουμε τη φαντασία και την ικανότητα μας να σκεφτόμαστε αφηρημένα. Και όχι, δε χρειαζόμαστε εκατομμύρια για να το επιχειρήσουμε. Αρκεί μια νοητή συλλογή τέχνης: μπορεί να αποτελείται από (online pics). Αρκεί να επιχειρήσουμε την επίσκεψη στην Πινακοθήκη που πάντα προσπερνάμε, στη Γκαλερί που έχει μια νέα έκθεση. Αρκεί να μην ντραπούμε να εκφράσουμε τις απορίες που θα γεννηθούν, αρκεί να προσπαθήσουμε να τις μεταμορφώσουμε σε έναν διάλογο με την παρέα μας. “Αν έχεις την ανάγκη να καταλάβεις την τέχνη, άσε αυτην την ανάγκη να φύγει. Δεν υπάρχει τίποτα να καταλάβεις”. Σε αυτή την απουσία προκαθορισμένου νοήματος όμως, κρύβεται η δύναμη της σύγχρονης τέχνης να μας μεταμορφώσει- με περισσότερους από έναν τρόπους.

Πέρα όμως από όλα όσα μεταμορφώνουν εμάς… τι, πραγματικά, μπορούμε να κάνουμε εμείς για να μεταμορφώσουμε- έστω λιγάκι- τον κόσμο; Τη δική του απάντηση στο ερώτημα αυτό έδωσε, μέσα από το προσωπικό του αφήγημα, ο Angelo Tsarouchas. Ο γνωστός stand-up comedian που ταξίδεψε από το Τορόντο του Καναδά μέχρι τη σκηνή του TEDx Patras 2022, στην οποία ανέβηκε… κρατώντας το κλασικό φλιτζάνι του ελληνικού καφέ. Και μπορεί να μη διάβασε εκεί το μέλλον, μοιράστηκε όμως με το κοινό το πώς, στην αρχή της ενασχόλησής του με τον χώρο της διαφήμισης και της τηλεόρασης, αισθάνθηκε να συντελεί σε μία πρώιμη μορφή μεταμόρφωσης, που τον γέμισε ελπίδα και φως για το μέλλον.

Το κλειδί της επιτυχίας κατ’ αυτόν, είναι να έχεις καλούς ανθρώπους στη ζωή σου. “Αν δεν δίνουμε, δεν έχουμε τίποτα, είμαστε κενοί. Όταν είμαστε εμείς ευτυχισμένοι, κάνουμε και τους γύρω μας χαρούμενους. Αν δεν κάνουμε τον εαυτό μας ευτυχισμένο, δεν μπορούμε να βοηθήσουμε κανέναν” σημείωσε χαρακτηριστικά ο Angelo Tsarouchas. Ο ομιλητής πραγματοποίησε μια αναδρομή στη δική του, επίπονη πορεία μεταμόρφωσης- με αφετηρία μια περίοδο ανέχειας κατά την οποία, έχοντας χάσει αγαπημένα πρόσωπα και κάθε οικονομική ασφάλεια, κατοικούσε στο αυτοκίνητο του. Το κλειδί της ανοδικής πορείας που πέτυχε στη συνέχεια; Δε φοβήθηκε ποτέ να δουλέψει σκληρά. “Όταν επιμένεις σε κάτι, γίνεσαι καλύτερος και ο κόσμος το εκτιμά. Ο,τιδήποτε θέλεις να δοκιμάσεις, απλώς κάν’ το. Να είσαι ο πιο φανατικός οπαδός σου. Το οποιοδήποτε χάρισμα έχει μηδαμινή αξία, χωρίς την σκληρή δουλειά” κατέληξε ο Angelo, κερδίζοντας το θερμό χειροκρότημα του κοινού.

Όλα όσα είδαμε στο 1ο session του TEDx Patras 2022 - METAMORPHOSIS

Στο το 1ο session του TEDxPatras στο κατάμεστο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών, καλωσορίζοντας εξίσου τους νέους Tedxsters αλλά και τους “παλιούς γνώριμους” που ανυπόμονα περίμεναν την ανανέωση του ραντεβού από το “μακρινό” 2019 και την τελευταία διοργάνωση, ο παρουσιαστής του TEDxPatras 2022, Γιάννης Σαρακατσάνης, άνοιξε τον πρώτο γύρο ομιλιών γύρω από τη θεματική της “Μεταμόρφωσης”. Εκφράζοντας τον ενθουσιασμό του για την τόλμη με την οποία θα επιχειρήσουμε να συνταξιδέψουμε στην άγνωστη επικράτεια αυτής της αρχετυπικής έννοιας, ο Γιάννης Σαρακατσάνης έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα… χορεύοντας και τραγουδώντας με το κοινό. Θα μπορούσατε να σκεφτείτε ιδανικότερη εισαγωγή στην μοναδική εμπειρία που ξεκίνησε αμέσως μετά;

"Εύχεστε διαρκώς να ήσασταν πιο μπροστά- σε όποια κούρσα κι αν τρέχετε; Με περισσότερες αποταμιεύσεις, σε υψηλότερες θέσεις; Εύχεστε να κερδίζατε πάντα και στα χαρτιά και στην αγάπη; Επαναλαμβάνετε στον εαυτό σας καθημερινά πως "'ένα ξεκάθαρο όραμα είναι το πρώτο βήμα για κάθε επίτευγμα!"; Με αυτές τις ερωτήσεις απευθύνθηκε στο κοινό του TEDx Patras 2022 η πρώτη ομιλήτρια του πρώτου μέρους, Κατερίνα Κωστούλα.

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος Επαγγελματικής καθοδήγησης (Executive coach) και ιδρύτρια της εταιρείας "The Leaderpath" μίλησε για το πώς ζούμε σε ένα περιβάλλον που μας στερεί τη δυνατότητα να απολαμβάνουμε πλήρως τη στιγμή, οδηγώντας μας στην απογοήτευση κάθε φορά που μια εμπειρία που προσμένουμε να ζήσουμε δε μας βρίσκει πλήρως παρόντες. Αυτό που πραγματικά λείπει από την εξίσωση, υποστήριξε η καταξιωμένη εκπαιδεύτρια επαγγελματικής καθοδήγησης, δεν είναι τα χρήματα. Αυτό που μας λείπει, δεν είναι άλλο από την αυτοεκτίμηση: συχνά αισθανόμαστε καλά μόνο όταν πετύχουμε κάτι με κόπους και βάσανα, μόνο όταν κατακτήσουμε την κορυφή. Κι όμως, σκεφτείτε: όταν ήμασταν μωρά δεν κάναμε τίποτα για να αξίζουμε την αγάπη. Μεγαλώνοντας, η κοινωνία σπεύδει να μας διδάξει ότι η αξία μας δεν είναι σε καμία περίπτωση αυτονόητη: αντίθετα, είναι διαρκώς αμφισβητούμενη και εμείς οφείλουμε να την αποδεικνύουμε. Κάθε μέρα. Ξανά και ξανά. Η κοινωνία μας διδάσκει ότι η αξία μας είναι εξαρτημένη, και πέφτοντας σε μια παγίδα σαν κι αυτή, καταλήγουμε σε ένα αέναο κυνήγι στόχων. Ένα κυνήγι που μας αφήνει τόσο λαχανιασμένους, ώστε το να σταματήσουμε και να σκεφτούμε τι είναι πραγματικά σημαντικό για εμάς καταλήγει αδύνατο.

Αναλύοντας όλα όσα πάνε στραβά όταν κυνηγάμε στόχους με γνώμονα τον εγωισμό, η Κατερίνα Κωστούλα ζωγράφισε μια ολοζώντανη αντίθεση ανάμεσα στο ποιοι- και πώς- είμαστε όταν επιδιώκουμε κάτι αναζητώντας την επικύρωση και όταν το κάνουμε από έναν τόπο χαράς. “Η μεταμόρφωση έρχεται όταν αποφασίσουμε πώς θέλουμε να αισθανόμαστε. Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι οι εξωτερικές συνθήκες, αλλά η καταναγκαστική σκέψη και οι περιοριστικές πεποιθήσεις. Πίσω από το συναισθηματικό οδοστρωτήρα υπάρχει ο ασφαλής χώρος της ειρήνης. Από αυτόν τον τόπο ειρήνης και ευεξίας, ακούστε την εσωτερική σας σοφία. Βάλτε στόχους, ακόμα και αν δεν το μάθει κανείς, κάντε το για τον εαυτό σας. Ας πάψουμε να χρειαζόμαστε στόχους για να νιώσουμε άξιοι. Η αξία μας είναι άνευ όρων!”.

Και από την μεταμόρφωση εντός, προχωράμε στο ανθρώπινο περιβάλλον, στο γύρω. Η μεταμόρφωση στην αρχιτεκτονική μοιάζει μάλλον απλή υπόθεση. "Εσείς οι αρχιτέκτονες μπορείτε να πάρετε ένα κτίριο και να το μεταμορφώσετε, σωστά; Να το ανακαινίσετε". Με τη φαινομενικά απλοϊκή αυτή δήλωση εκκίνησε το δικό του κομμάτι διερεύνησης της "Μεταμόρφωσης" ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας Δημήτριος Γουρδούκης. Ο χώρος, προσωπικός και δημόσιος, οριοθετείται και μεταλλάσσεται, παραμένοντας σε μια αέναη κατάσταση μεταμόρφωσης. Και τι γίνεται με όσα συμβαίνουν εντός του χώρου;

Ραγδαία έκρηξη των ανισοτήτων. Έλλειμμα δημοκρατίας. Αδυναμία κοινωνικοποίησης και δημιουργίας συνεργατικών σχηματισμών. Έλλειψη ευκαιριών και επιδείνωση της αίσθησης αδιεξόδου για τους νέους. Πολιτική και κοινωνική απάθεια. Μπορεί η αρχιτεκτονική να επιλύσει αυτά τα προβλήματα; Ασφαλώς και όχι. Πώς μπορεί όμως να συμβάλλει στη μεταμόρφωση, όταν έρχεται και η ίδια, ως τέχνη και επιστήμη ταγμένη στο να δημιουργεί δυνατότητες, αντιμέτωπη με τις συνέπειές των φαινομένων που προαναφέρθηκαν; Η αντανάκλαση των παραπάνω στον αστικό ιστό, εκφράζεται ως έλλειψη δημόσιου χώρου. Κινούμενος μέσα στον λαβύρινθο των παραπάνω προβληματισμών με τον μίτο της Μεταμόρφωσης ανά χείρας, ο Δημήτριος Γουρδούκης κινήθηκε στο μεταίχμιο ιδιωτικού και δημόσιου χώρου. Διότι, όπως τόνισε, η κίνηση- συμβολική και ουσιαστική- από τον πρώτο στον δεύτερο, είναι το κλειδί για την κατανόηση μιας τρίτης έννοιας: αυτής του κοινού χώρου. Του χώρου στον οποίο συναντιόμαστε, αλληλοεπιδρούμε και μεταμορφωνόμαστε από κοινού.

Στην εισαγωγή αυτού του όρου, η λυπηρή διαπίστωση της τραγικής έλλειψης ανοιχτών χώρων στην Ελλάδα συναντά την ελπίδα που μπορεί να γεννήσει μια γόνιμη, δυναμική αρχιτεκτονική παρέμβαση που θα δημιουργήσει κοινούς χώρους που θα αναπτύσσονται με μότο το Δεν πετάμε τίποτα. Επαναχρησιμοποιούμε και μετασχηματίζουμε σε κάτι νέο. "Σχεδιάζουμε χώρους και τους δίνουμε μορφή" κατέληξε ο Δημήτρης Γουρδούκης, "το θέμα όμως είναι περισσότερο πώς οι άνθρωποι θα τους κάνουν να λειτουργήσουν από εκεί και πέρα. Γιατί είναι οι άνθρωποι που καταλαμβάνουν τον χώρο, τον κάνουν δικό τους και τον αλλάζουν συνεχώς".

Κάποιοι άνθρωποι καταλαμβάνουν χώρο πέρα από την υλική πραγματικότητα. Καταλαμβάνουν χώρο στον συλλογικό νου, ακόμα και αν δεν είναι πραγματικά πρόσωπα, αλλά επινοημένοι χαρακτήρες. Έναν τέτοιο χαρακτήρα χρησιμοποίησε ο “πολυμήχανος” κοινωνικός ψυχολόγος, κωμικός συγγραφέας, επιχειρηματίας και συνιδρυτής της εταιρείας τεχνολογικού μάρκετινγκ Persado Guy Krief για να ξεδιπλώσει τη δική του προσέγγιση στην έννοια “Μεταμόρφωση”. “Rocky Balboa: Σε όλες τις δημοφιλείς ταινίες με πρωταγωνιστή τον Sylvester Stallone, ξεκινάμε με τον ήρωα να ζει ανυποψίαστος τη ζωή του ώσπου, σε ανύποπτο χρόνο, έρχεται αντιμέτωπος με μια μεγάλη μάχη, για την οποία δεν είναι έτοιμος”. Τι αγαπάμε λοιπόν, σε αυτή τη σεναριακή συνθήκη; Σε κάποιο σημείο, γινόμαστε μάρτυρες μιας μεταμόρφωσης. Από μαχητής, ο Rocky γίνεται νικητής. Η διαδικασία αυτής της μεταμόρφωσης, στο σινεμά, κρατάει μερικά εντυπωσιακά λεπτά. Στην πραγματική ζωή, τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά. Η διαδικασία είναι συχνά αργή, άχαρη, επίπονη, αλλά μας ανταποδίδει το κουράγιο που καταθέτουμε σε νέες δεξιότητες, ταλέντα και δεξιοτεχνία. Η προπόνηση είναι επαναλαμβανόμενη, απαιτεί πειθαρχία και είναι αργή- ίσως και βαρετή.

Από τον Rocky και τα ανδραγαθήματά του, ο ομιλητής πέρασε σε πιο καθημερινά ανδραγαθήματα- που, ωστόσο, δεν είναι λιγότερο αξιόλογα: "Το πρωινό ξύπνημα! Είναι απαίσιο να σηκώνεσαι από την άνετη και βολική φωλιά σου μέσα στο κρύο. Είναι μια δύσκολη απόφαση, μια μικρή καθημερινή θυσία”. Για να συμβεί η μεταμόρφωση, πρέπει να κάνουμε συνεχώς μικρές θυσίες: θυσίες ευκολότερες, που δίνουν άμεση ανταμοιβή, και θυσίες πιο δύσκολες, που αποδεικνύονται ευεργετικές μακροπρόθεσμα. Μια βίαιη μεταμόρφωση είναι επίπονη, το ίδιο όμως και μια εξαιρετικά αργή: εκεί δεν μας δίνεται τίποτα αμέσως, δεν είναι εμφανής η πρόοδος.

“Όλοι έχουμε κρυφές δυνάμεις! Μένει να αποδεχθούμε πως, ακολουθώντας τους στόχους που θα μας οδηγήσουν σε διαδικασίες μετασχηματισμού, πρέπει να υπομείνουμε. Πρέπει να υποστούμε” είπε κλείνοντας την ομιλία του ο Guy. Λίγο πριν η σκυτάλη δοθεί στην τέταρτη ομιλήτρια, Olivia Gambelin, το κοινό του TEDx Patras 2022 “ταξίδεψε” μέχρι τη Χαβάη, για να συναντήσει τον προηγούμενο παρουσιαστή της διοργάνωσης, Θοδωρή Αναγνωστόπουλο, και να ενημερωθεί για όσα σημαντικά συμπεριλαμβάνει η αποστολή του εξερευνητικού, ωκεανογραφικού πλοίου “Nautilus” του National Geographic.

“Τι είναι ο άνθρωπος; Είναι το σώμα ή το μυαλό του; Ή μήπως είναι κάτι πέρα απ’ αυτό;” H Olivia Gambelin, ηθικολόγος τεχνητής νοημοσύνης, μίλησε από το βήμα του TEDx Patras 2022 για τον άνθρωπο ως ηθικό ον, με αξίες που διέπουν την προσωπική του οπτική- και φυσικά το πώς ζει τη ζωή του, βασισμένος στις αξίες αυτές. Η ιδρύτρια και διευθύνων σύμβουλος του ethical intelligence προσέγγισε την έννοια της Μεταμόρφωσης με όχημά της την τεχνητή νοημοσύνη. Εξάλλου, όπως τόνισε, η ρομποτική δεν είναι παρά ένας αντικατοπτρισμός του πως αντιδρά το ανθρώπινο σώμα στον κόσμο γύρω μας. Μπορεί, άραγε αυτός ο τεχνολογικός “υπαρξιακός καθρέφτης” να μας βοηθήσει να ορίσουμε με ασφάλεια το τι είναι μια “καλή ζωή”; Ή να κατανοήσουμε πώς φτάνεις να ζεις μια τέτοια;

Ακόμη κι αν όλοι έχουμε διαφορετικές αντιλήψεις για τη ζωή, μπορούμε ομόφωνα να παραδεχτούμε, πως μια καλή ζωή, είναι μια ζωή σε αρμονία με τον εαυτό, όπου οι στόχοι μας έχουν εκπληρωθεί. Στην πράξη όμως, δεν είναι όλα τόσο ρόδινα. Στην εξίσωση όσων μας ορίζουν και όσων ορίζουν τους στόχους που θέτουμε, προστίθεται η ηθική. Η ηθική: συνέπεια και προϋπόθεση για το δώρο της ελεύθερης απόφασης που μας έχει δοθεί, εργαλείο απαραίτητο για κάθε ουσιαστική μεταμόρφωση. Στο προσωπικό ταξίδι, οι πράξεις οφείλουν να είναι ευθυγραμμισμένες με τις αξίες, και η πυξίδα που θα προσανατολίζει, να είναι η ηθική. Συνοδοιπόρο σε αυτό το ταξίδι μεταμόρφωσης, χρειαζόμαστε μια τεχνολογία πολύ καλύτερη από την υπάρχουσα: να μην εκμεταλλεύεται την ανθρώπινη μας φύση, αλλά να την αγκαλιάζει και να την παροτρύνει. Να μας θυμίζει πόσο αξίζει να έχουμε αξίες, να ακουμπάμε κάθε σκοπό μας σ’ αυτές. “Κι αν σήμερα η πραγματικότητα μοιάζει να παραμορφώνει την ηθική, αν η τεχνολογία αποδεικνύεται συχνά υπεύθυνη για την έκφραση ακραίων θέσεων και ανισοτήτων, θυμηθείτε: η τεχνολογία μας είναι ο καθρέφτης της ανθρωπότητας μας! Ας φέρουμε πίσω την ηθική, και η μεταμόρφωση θα έρθει” τόνισε η Olivia Gambelin, κλείνοντας μια ομιλία που μας αφύπνισε και προβλημάτισε βαθιά.