Ψηφιακό ευρώ: Οι 36 τράπεζες και fintech που θα συμμετάσχουν στην πιλοτική δοκιμή

Τους 36 παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που θα συμμετάσχουν στην πιλοτική δοκιμή του ψηφιακού ευρώ ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Στη διαδικασία συμμετέχουν τράπεζες, fintech και εταιρείες πληρωμών διαφορετικού μεγέθους και επιχειρηματικού μοντέλου, με γεωγραφική κάλυψη σε μεγάλο μέρος της Ευρωζώνης.

Ανάμεσα στους επιλεγμένους παρόχους βρίσκονται η Deutsche Bank, η UniCredit, η Revolut, η Adyen, η Stripe, η SumUp, η Worldline, η Nexi και η BPCE.

Από την Ελλάδα συμμετέχουν:

• η Εθνική Τράπεζα,
• η Τράπεζα Πειραιώς,
• η Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων.

Η ΕΚΤ έλαβε περισσότερες από 50 αιτήσεις μετά την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2026. Οι υποψήφιοι αξιολογήθηκαν με βάση προκαθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας και τεχνικής ικανότητας.

Πότε θα ξεκινήσει

Η επιχειρησιακή φάση της δοκιμής προγραμματίζεται να αρχίσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και να διαρκέσει 12 μήνες.

Πριν από αυτήν θα προηγηθεί μια εκτεταμένη περίοδος ανάπτυξης και προετοιμασίας.

Από το τρίτο τρίμηνο του 2026, οι επιλεγμένοι πάροχοι θα πρέπει να:

• υπογράψουν τις συμφωνίες συμμετοχής,
• αναπτύξουν τις απαραίτητες υπηρεσίες,
• συνδεθούν με την πλατφόρμα του ψηφιακού ευρώ,
• ολοκληρώσουν τις τεχνικές δοκιμές,
• πιστοποιήσουν τα back-end συστήματά τους,
• προετοιμάσουν τις εφαρμογές για τους χρήστες,
• εντάξουν επιλεγμένους καταναλωτές και εμπόρους.

Η λειτουργική δοκιμή προβλέπεται να ολοκληρωθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2028, αν και μπορεί να παραταθεί έως έξι μήνες εφόσον χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Πού θα πραγματοποιηθεί

Το πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί στην ΕΚΤ και σε 19 εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης.

Μεταξύ των χωρών που θα συμμετάσχουν είναι η Ελλάδα, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Κύπρος και η Φινλανδία.

Οι επιλεγμένοι πάροχοι δεν περιορίζονται υποχρεωτικά στη χώρα στην οποία έχουν την έδρα τους. Μπορούν να προσφέρουν πιλοτικές υπηρεσίες και σε άλλες αγορές της Ευρωζώνης, με τις τελικές τοποθεσίες να οριστικοποιούνται σε μεταγενέστερο στάδιο.

Ποιοι θα το χρησιμοποιήσουν

Η πιλοτική εφαρμογή δεν θα είναι ανοικτή στο ευρύ κοινό.

Στη δοκιμή θα συμμετάσχουν:

• εργαζόμενοι της ΕΚΤ,
• στελέχη των εθνικών κεντρικών τραπεζών,
• επιλεγμένα φυσικά καταστήματα,
• εστιατόρια και κυλικεία σε εγκαταστάσεις του Ευρωσυστήματος,
• επιλεγμένα ηλεκτρονικά καταστήματα,
• οι τράπεζες και οι fintech που θα παρέχουν τις υπηρεσίες.

Οι εργαζόμενοι των κεντρικών τραπεζών θα μπορούν, για παράδειγμα, να στέλνουν ψηφιακά ευρώ σε συναδέλφους, να πληρώνουν σε κυλικεία ή να πραγματοποιούν αγορές μέσω e-commerce.

Η ΕΚΤ θα παρακολουθεί την τεχνική λειτουργία, την ταχύτητα, την ανθεκτικότητα και την εμπειρία των χρηστών, συγκεντρώνοντας σχόλια από καταναλωτές, εμπόρους και παρόχους πληρωμών.

Τι θα δοκιμαστεί

Η πιλοτική εφαρμογή θα καλύπτει τέσσερις βασικές κατηγορίες πληρωμών:

1. Μεταφορές μεταξύ ιδιωτών μέσω διαδικτύου, με χρήση μοναδικού αναγνωριστικού ή αριθμού λογαριασμού ψηφιακού ευρώ.
2. Μεταφορές μεταξύ ιδιωτών χωρίς σύνδεση, με άμεση επαφή δύο κινητών τηλεφώνων μέσω NFC.
3. Πληρωμές σε φυσικά καταστήματα, με το κινητό του καταναλωτή να συνδέεται με συσκευή ή εφαρμογή SoftPOS του εμπόρου.
4. Πληρωμές σε e-shops και mobile commerce, με έγκριση της συναλλαγής μέσα από εφαρμογή.

Το πρόγραμμα θα εξετάσει επίσης επιστροφές χρημάτων, φόρτιση και αποφόρτιση ψηφιακού υπολοίπου, όρια κατοχής και τη σύνδεση του ψηφιακού ευρώ με έναν συμβατικό τραπεζικό λογαριασμό.

Πώς θα λειτουργούν οι offline πληρωμές

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις πληρωμές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο.

Στο πιλοτικό σύστημα, δύο χρήστες θα μπορούν να ανταλλάσσουν ψηφιακά ευρώ αγγίζοντας τα κινητά τους μέσω NFC, χωρίς να χρειάζεται εκείνη τη στιγμή σύνδεση με τραπεζικό server ή δίκτυο κινητής τηλεφωνίας.

Η αξία θα αποθηκεύεται σε ασφαλές εξάρτημα της συσκευής και η συναλλαγή θα ολοκληρώνεται τοπικά.

Η ΕΚΤ περιγράφει τη λειτουργία ως ψηφιακό αντίστοιχο της πληρωμής με μετρητά. Ο χρήστης θα πρέπει προηγουμένως να έχει μεταφέρει ένα ποσό στο offline πορτοφόλι του, όπως θα έκανε με μια ανάληψη από ΑΤΜ.

Τα ψηφιακά ευρώ που θα λαμβάνει κάποιος offline θα μπορούν να χρησιμοποιούνται ξανά χωρίς να απαιτείται άμεση επανασύνδεση.

Η ΕΚΤ θα διαθέσει ειδικά εργαλεία ανάπτυξης για Android και iOS, ώστε οι τράπεζες και οι fintech να ενσωματώσουν τη λειτουργία στις δικές τους εφαρμογές.

Ο ρόλος των παρόχων

Οι 36 πάροχοι δεν θα έχουν όλοι ακριβώς τον ίδιο ρόλο.

Ορισμένοι θα λειτουργούν ως πάροχοι διανομής, επιτρέποντας στους εργαζομένους του Ευρωσυστήματος να ανοίγουν λογαριασμό beta ψηφιακού ευρώ, να μεταφέρουν χρήματα και να πραγματοποιούν πληρωμές.

Άλλοι θα λειτουργούν ως πάροχοι αποδοχής, εξοπλίζοντας τους εμπόρους ώστε να δέχονται το beta ψηφιακό ευρώ σε φυσικό ή ηλεκτρονικό περιβάλλον.

Ορισμένες επιχειρήσεις θα αναλάβουν και τους δύο ρόλους.

Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να αναπτύξουν ή να προσαρμόσουν:

• mobile banking εφαρμογές,
• συστήματα ταυτοποίησης πελατών,
• λειτουργίες πληρωμών,
• εργαλεία διαχείρισης ρευστότητας,
• SoftPOS εφαρμογές,
• λύσεις ηλεκτρονικού εμπορίου,
• μηχανισμούς επιστροφών,
• διαδικασίες συμμόρφωσης και παρακολούθησης.

Η ΕΚΤ θα παρέχει την κεντρική πλατφόρμα υπηρεσιών του ψηφιακού ευρώ και τις τεχνικές προδιαγραφές σύνδεσης.

Οι 36 συμμετέχοντες

Η πλήρης λίστα των παρόχων που επέλεξε η ΕΚΤ περιλαμβάνει: Adyen, Banco Comercial Português, Banca Monte dei Paschi di Siena, Banca Sella, Bank of Cyprus, BAWAG, BPCE, Caixa Geral de Depósitos, CECABANK, Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων, Corvus Pay, Deutsche Bank, DZ BANK, Isybank, JCC Payment Systems, Landesbank Hessen-Thüringen, Εθνική Τράπεζα, Nexi Payments, Nova Ljubljanska banka, Numia, OP Retail Customers, PAYONE, Τράπεζα Πειραιώς, Poste Italiane, Raiffeisen Bank International, Raiffeisenbank Austria Croatia, Revolut Bank, RS2 Financial Services, Satispay Europe, Stripe Technology Europe, SumUp, Tatra banka, Uinku Payments, Unicre, UniCredit και Worldline Financial Services.

Η σύνθεση της λίστας δείχνει ότι η ΕΚΤ επιδιώκει να δοκιμάσει το σύστημα μέσα από διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα και όχι αποκλειστικά μέσω των παραδοσιακών τραπεζών.

Τι είναι το beta ψηφιακό ευρώ

Το μέσο πληρωμής που θα χρησιμοποιηθεί στο πρόγραμμα ονομάζεται beta ψηφιακό ευρώ.

Θα προσεγγίζει τεχνικά και λειτουργικά τη μορφή που προβλέπεται στη σχετική ευρωπαϊκή νομοθετική πρόταση, αλλά δεν θα αποτελεί το τελικό ψηφιακό ευρώ.

Δεν θα είναι νόμιμο χρήμα και δεν θα δημιουργεί απευθείας καταθετικό λογαριασμό του πολίτη στην ΕΚΤ.

Οι συμμετέχοντες θα εξακολουθούν να διατηρούν λογαριασμό σε εμπορική τράπεζα ή πάροχο πληρωμών. Όταν θα μεταφέρουν χρήματα στο beta ψηφιακό ευρώ, το αντίστοιχο ποσό θα μετακινείται από τον ισολογισμό του παρόχου στον ισολογισμό του Ευρωσυστήματος.

Όταν το ποσό επιστρέφει στον συμβατικό τραπεζικό λογαριασμό, θα ακολουθείται η αντίστροφη διαδικασία.

Τα όρια κατοχής

Στην πιλοτική εφαρμογή θα ισχύουν όρια στο ποσό beta ψηφιακών ευρώ που μπορεί να διατηρεί κάθε χρήστης.

Το ακριβές ύψος δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί και θα καθοριστεί πιο κοντά στην έναρξη της δοκιμής.

Το σύστημα θα δοκιμάσει δύο βασικές λειτουργίες:

• το waterfall, μέσω του οποίου ποσά πάνω από το επιτρεπόμενο όριο θα μεταφέρονται αυτόματα στον συνδεδεμένο τραπεζικό λογαριασμό,
• το reverse waterfall, μέσω του οποίου θα αντλούνται πρόσθετα χρήματα από τον τραπεζικό λογαριασμό όταν το διαθέσιμο ψηφιακό υπόλοιπο δεν επαρκεί για μια πληρωμή.

Οι λειτουργίες αυτές έχουν σχεδιαστεί ώστε το ψηφιακό ευρώ να χρησιμοποιείται κυρίως ως μέσο καθημερινών συναλλαγών και όχι ως υποκατάστατο μεγάλων τραπεζικών καταθέσεων.

Δεν είναι απόφαση έκδοσης

Η επιλογή των παρόχων και η έναρξη του πιλοτικού προγράμματος δεν σημαίνουν ότι η ΕΚΤ έχει ήδη αποφασίσει να εκδώσει ψηφιακό ευρώ.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα εξετάσει την τελική απόφαση μόνο αφού ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία.

Ο στόχος είναι το Ευρωσύστημα να διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική και λειτουργική ετοιμότητα ώστε να προχωρήσει γρήγορα, εφόσον εγκριθεί το κανονιστικό πλαίσιο και ληφθεί θετική απόφαση.

Η ΕΚΤ έχει θέσει ως ενδεικτικό ορίζοντα πιθανής πρώτης έκδοσης το 2029, υπό την προϋπόθεση ότι η νομοθεσία θα εγκριθεί εγκαίρως. 

Γιατί χρειάζεται το ψηφιακό ευρώ

Η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα μετρητά και τις ιδιωτικές λύσεις πληρωμών.

Ένας από τους βασικούς στόχους είναι να δημιουργηθεί ένα κοινό ευρωπαϊκό μέσο πληρωμής που:

• θα γίνεται αποδεκτό σε ολόκληρη την Ευρωζώνη,
• θα λειτουργεί online και offline,
• θα περιορίζει τον κατακερματισμό των εθνικών συστημάτων,
• θα υποστηρίζει ευρωπαϊκές τράπεζες και fintech,
• θα μειώνει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκές υποδομές,
• θα προσφέρει εναλλακτική λύση στα μετρητά για την ψηφιακή οικονομία.

Σήμερα, μεγάλο μέρος των ηλεκτρονικών πληρωμών στην Ευρώπη εξαρτάται από διεθνή δίκτυα καρτών, τεχνολογικές πλατφόρμες και ψηφιακά wallets εκτός ΕΕ.

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί επομένως όχι μόνο νομισματικό εγχείρημα, αλλά και τμήμα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για μεγαλύτερη αυτονομία στις πληρωμές.

Τι σημαίνει για τις τράπεζες

Οι τράπεζες θα παραμείνουν στο κέντρο της διανομής του ψηφιακού ευρώ.

Θα αναλάβουν, μεταξύ άλλων:

• την ταυτοποίηση των πελατών,
• το άνοιγμα και τη διαχείριση των λογαριασμών,
• τη σύνδεση με υφιστάμενες καταθέσεις,
• την εκτέλεση συναλλαγών,
• τη συμμόρφωση με κανόνες κατά της νομιμοποίησης εσόδων,
• την εξυπηρέτηση χρηστών,
• τη διάθεση εφαρμογών και πρόσθετων υπηρεσιών.

Παράλληλα, θα χρειαστεί να επενδύσουν σε νέα συστήματα και διασυνδέσεις.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το συνολικό επενδυτικό κόστος εφαρμογής για τις τράπεζες της Ευρωζώνης μπορεί να κυμανθεί μεταξύ 4 και 5,8 δισ. ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη τη δυνατότητα αξιοποίησης κοινών υποδομών και υφιστάμενων συστημάτων. 

Οι τράπεζες έχουν εκφράσει κατά καιρούς ανησυχίες για το κόστος, την επίδραση στις καταθέσεις και το επιχειρηματικό μοντέλο των πληρωμών. Η συμμετοχή τους στην πιλοτική εφαρμογή δείχνει, ωστόσο, ότι προετοιμάζονται πρακτικά για το ενδεχόμενο έκδοσης.

Τι αλλάζει για τους εμπόρους

Για τους εμπόρους, το ψηφιακό ευρώ μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο κανάλι αποδοχής πληρωμών σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα.

Η πιλοτική εφαρμογή θα εξετάσει:

• πληρωμές μέσω NFC,
• χρήση SoftPOS χωρίς ξεχωριστό τερματικό,
• συναλλαγές σε e-shops,
• mobile commerce,
• επιστροφές χρημάτων,
• online και offline λειτουργία.

Ένα κρίσιμο ζήτημα θα είναι το τελικό κόστος αποδοχής για τις επιχειρήσεις.

Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να προσφέρει επαρκή οικονομικά κίνητρα, απλή ενσωμάτωση και ευρωπαϊκή κάλυψη ώστε οι έμποροι να το υιοθετήσουν παράλληλα με τις κάρτες, τις άμεσες πληρωμές και τα υφιστάμενα wallets.

Στο πιλοτικό πρόγραμμα οι πάροχοι δεν θα μπορούν να χρεώνουν τέλη στους συμμετέχοντες καταναλωτές ή εμπόρους, ενώ θα αναλάβουν οι ίδιοι το κόστος της συμμετοχής τους.

Η ελληνική συμμετοχή

Η παρουσία της Εθνικής Τράπεζας, της Τράπεζας Πειραιώς και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων δίνει στην ελληνική αγορά άμεση συμμετοχή στην ανάπτυξη και στις δοκιμές του νέου συστήματος.

Οι τρεις τράπεζες θα αποκτήσουν εμπειρία:

• στη σύνδεση με την κεντρική υποδομή της ΕΚΤ,
• στην ανάπτυξη υπηρεσιών ψηφιακού ευρώ,
• στις online και offline πληρωμές,
• στη διαχείριση λογαριασμών και ορίων,
• στην αποδοχή συναλλαγών από εμπόρους,
• στις απαιτήσεις συμμόρφωσης και κυβερνοασφάλειας.

Η επιλογή μιας συνεταιριστικής τράπεζας μαζί με δύο συστημικούς ομίλους εντάσσεται στην προσπάθεια της ΕΚΤ να δοκιμάσει το σύστημα μέσα από παρόχους διαφορετικού μεγέθους και επιχειρηματικού μοντέλου.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα

Το ψηφιακό ευρώ δεν είναι ακόμη διαθέσιμο και η τελική του μορφή παραμένει υπό διαμόρφωση.

Η πιλοτική εφαρμογή θα δείξει εάν το σύστημα μπορεί να λειτουργήσει:

• με ασφάλεια,
• σε μεγάλη κλίμακα,
• με απλή εμπειρία χρήσης,
• με αποτελεσματικές offline πληρωμές,
• χωρίς να διαταράσσει το τραπεζικό σύστημα,
• με βιώσιμο κόστος για παρόχους και εμπόρους.

Η επιλογή των 36 παρόχων σηματοδοτεί, πάντως, τη μετάβαση από τις τεχνικές μελέτες στην κατασκευή πραγματικών υπηρεσιών.

Το επόμενο στάδιο δεν θα κριθεί μόνο από τις αποφάσεις της ΕΚΤ και των ευρωπαϊκών θεσμών, αλλά και από το κατά πόσο τράπεζες, fintech και επιχειρήσεις μπορούν να ενσωματώσουν το ψηφιακό ευρώ σε μια αγορά πληρωμών που είναι ήδη ιδιαίτερα ανταγωνιστική.