Ο Κομνηνός, η διακινδύνευση και η λελογισμένη επιχειρηματικότητα

Ο φίλος μου ο Κομνηνός είναι ένας καλοστεκούμενος πενηντάρης. Από το παρουσιαστικό του θα τον έκανες ίσως νεότερο.

Έχει μια καταπληκτική γυναίκα και δύο αξιολάτρευτους γιους στο δημοτικό σχολείο. Δεν καπνίζει, δεν πίνει και γενικά προσέχει τον εαυτό του. Η πίστη του τον οδηγεί κάθε τόσο σε πείσμα των υπολοίπων που προτιμούν λουκάνικα με σάλτσα ντομάτας να νηστεύει, βελτιώνοντας την υγεία του.

Προχτές, στις τέσσερις το απόγευμα του τηλεφώνησε ο γιατρός του. Το ελαφρύ σφίξιμο στο στήθος που είχε εδώ και μια εβδομάδα δεν ήταν αθώο. «Είναι η πιο σημαντική στιγμή στη ζωή σου» του είπε. «Άσε ότι κάνεις και πήγαινε στο νοσοκομείο, κινδυνεύεις». Έπρεπε να κάνει «μπαλονάκι». Από τη στιγμή που το έμαθα μέχρι το άλλο πρωί που η γυναίκα του τηλεφώνησε για να πει ότι όλα πήγαν καλά, ο υποχονδρισμός μου χτύπησε κόκκινο! Μια ενόχληση στο στήθος, σκέψεις για το πότε έκανα το τελευταίο καρδιογράφημα και άλλα τόσα με συνόδευαν μέχρι που μπήκα στο δωμάτιο της ανάρρωσης. «Με απογοήτευσες» του είπα πριν καν ευχηθώ περαστικά. «Πώς είναι δυνατό με τη ζωή που κάνεις να κινδυνεύεις από καρδιά;» τον ρώτησα σχεδόν νευριασμένος για την αποτυχία της επιστήμης της ζωής μου. Τότε, ο Κομνηνός μου εξήγησε ότι ο πατέρας του έπαθε το πρώτο έμφραγμα σε πολύ νεαρή ηλικία. Ήξερε λοιπόν ότι υπάρχει πιθανά κάποιου είδους κληρονομικότητα και πρόσεχε. Και τότε, έλαμψε στο μυαλό μου η εξήγηση! Ο Κομνηνός, δεν ήταν η εξαίρεση στον κανόνα της διαχείρισης κινδύνων, αλλά ο κανόνας ο ίδιος! Το γεγονός ότι κάναμε εκείνη τη συζήτηση και ότι ήταν ακόμα κοντά μας, ήταν ακριβώς απόρροια της διαχείρισης κινδύνου που εφάρμοζε και όχι ομολογία αποτυχίας της μεθόδου!

Είναι συχνό να λέμε ότι επιχειρηματικότητα χωρίς διακινδύνευση δεν υπάρχει. Και φυσικά αυτό είναι σωστό. Πόση όμως διακινδύνευση μπορεί να αντέξει ο καθένας; Η διακινδύνευση, υπολογίζεται συνήθως ως το γινόμενο της πιθανότητας εμφάνισης ενός κινδύνου και της συνέπειας εάν ο κίνδυνος πραγματοποιηθεί. Ωστόσο, ένας παράγοντας τον οποίο συχνά αμελούμε στα επιχειρηματικά σχέδια είναι η αντοχή μας στη συνέπεια, ιδίως για κινδύνους με χαμηλή πιθανότητα εμφάνισης. Συνετό είναι λοιπόν, όταν κανείς αναλαμβάνει ένα κίνδυνο να γνωρίζει τη δυνατότητά του να τον υποστεί στο σύνολό του και φυσικά να το σκεφτεί δύο φορές πριν τον αναλάβει σε περίπτωση που η πραγματοποίησή του θα οδηγήσει σε καταστροφή (Κηρυττόπουλος, 2006). Χαρακτηριστικό παράδειγμα κινδύνων με μικρή πιθανότητα και μεγάλη συνέπεια ήταν η φούσκα των ακινήτων στην Αμερική και φυσικά το χρηματιστήριο Αθηνών λίγα χρόνια νωρίτερα. Ο οργασμός κέρδους των άλλων οδήγησε στο παιχνίδι και αυτούς που, με βάση το αποτέλεσμα, δεν ήταν έτοιμοι για τις συνέπειες σε περίπτωση αποτυχίας.

Τι είναι όμως μικρή πιθανότητα και τι μεγάλη συνέπεια; Αυτά καθορίζονται από το χαρακτήρα του επιχειρηματία και τις «αρχικές συνθήκες» που είναι διαφορετικές για τον καθένα. Η συνειδητοποίηση της «φυλής επιχειρηματικότητας» στην οποία ανήκει κανείς είναι βασικός παράγοντας αποφυγής της καταστροφής, μιας και καθορίζει κατά πολύ το αν υπάρχει «δίχτυ ασφαλείας». Όπως λοιπόν λέει και ο Hillson (2009) είναι άλλο να αναλαμβάνεις έναν υπολογισμένο κίνδυνο (calculated risk) και άλλο να κάνεις κάτι εντελώς ανόητο!

Ο Κομνηνός ήταν δυνατός και τα κατάφερε γιατί εφάρμοσε κατά γράμμα τη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων στον τρόπο ζωής του. Γιατί, η διαχείριση κινδύνων δεν είναι μόνο τρόπος να διοικείς, είναι τρόπος να ζεις. Στην επόμενη λοιπόν επιχειρηματική σου δραστηριότητα σκέψου τι θα γίνει αν ο κίνδυνος τελικά πραγματοποιηθεί... αντέχεις;