Στο επίκεντρο η μείωση της φορολογίας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Μεταξύ των προτάσεων που βρίσκονται υπό αξιολόγηση είναι η μείωση του συντελεστή φορολόγησης των επιχειρηματικών κερδών από το 22% στο 20%. Η συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι θα προσφέρει πρόσθετο κεφάλαιο στις επιχειρήσεις, δημιουργώντας ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για επενδύσεις και ανάπτυξη. Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει πρακτικές που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου ισχύουν χαμηλότεροι φορολογικοί συντελεστές ή ειδικά καθεστώτα για μικρότερες επιχειρήσεις.

Η σχεδιαζόμενη φορολογική ελάφρυνση συνδέεται επίσης με πρωτοβουλίες όπως η σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου και η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. Ο συνδυασμός αυτών των μέτρων αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά τη χρηματοοικονομική θέση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες αποτελούν τον βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας.

Σήμερα ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 22%, επίπεδο που βρίσκεται πολύ κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος ανέρχεται στο 21,9%. Ωστόσο, η μείωση κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες θεωρείται ότι θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση σε χιλιάδες επιχειρήσεις που λειτουργούν σε ένα περιβάλλον αυξημένων οικονομικών πιέσεων.

Περίπου 700.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα

Τα στοιχεία των ευρωπαϊκών εκθέσεων για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα δείχνουν ότι στη χώρα λειτουργούν περίπου 700.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σχεδόν στο σύνολο των επιχειρηματικών μονάδων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί την πορεία τους μέσω του μηχανισμού SME Performance Review, που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της κατάστασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, οι ΜμΕ αντιπροσωπεύουν περίπου το 99,8% των ελληνικών επιχειρήσεων.

Η πλειονότητα αυτών ανήκει στην κατηγορία των πολύ μικρών επιχειρήσεων, δηλαδή επιχειρήσεων που απασχολούν λιγότερους από δέκα εργαζομένους.

Ως πολύ μικρή επιχείρηση χαρακτηρίζεται εκείνη που διαθέτει προσωπικό κάτω των δέκα ατόμων και κύκλο εργασιών ή σύνολο ισολογισμού έως 2 εκατ. ευρώ. Η κατηγορία των μικρών επιχειρήσεων περιλαμβάνει εταιρείες με έως 50 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών ή ισολογισμό έως 10 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχα, μεσαίες θεωρούνται οι επιχειρήσεις με προσωπικό έως 250 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών έως 50 εκατ. ευρώ ή συνολικό ισολογισμό έως 43 εκατ. ευρώ.

Στην ελληνική οικονομία οι πολύ μικρές επιχειρήσεις αντιστοιχούν περίπου στο 94%-95% του συνόλου των ΜμΕ, γεγονός που καταδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των οικογενειακών, ατομικών και μικρής κλίμακας επιχειρηματικών σχημάτων.

Η ρευστότητα παραμένει βασικό πρόβλημα

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένο λειτουργικό κόστος. Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια, οι υψηλότερες τιμές των πρώτων υλών, το αυξημένο κόστος μεταφορών, τα ενοίκια, καθώς και οι φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις περιορίζουν σημαντικά τα περιθώρια κερδοφορίας.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, η έλλειψη ρευστότητας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των μικρών επιχειρήσεων. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, ποσοστό 56,7% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι η ρευστότητά του επιδεινώθηκε περαιτέρω.

Παράλληλα, πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις, γεγονός που αυξάνει την πίεση και περιορίζει τις δυνατότητες νέων επενδύσεων ή αναπτυξιακών πρωτοβουλιών.

Τα οφέλη από μια πιθανή φορολογική ελάφρυνση

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η μείωση των φορολογικών συντελεστών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντικός μηχανισμός στήριξης.

Το βασικό όφελος θα ήταν η διατήρηση μεγαλύτερου μέρους των κερδών εντός της επιχείρησης, ενισχύοντας τα διαθέσιμα κεφάλαια για την κάλυψη καθημερινών υποχρεώσεων, την εξόφληση προμηθευτών, την καταβολή μισθών ή την αντιμετώπιση περιόδων μειωμένης ζήτησης.

Ταυτόχρονα, η αύξηση των διαθέσιμων πόρων θα μπορούσε να ενθαρρύνει επενδύσεις σε νέο εξοπλισμό, ψηφιακές τεχνολογίες, αναβάθμιση υποδομών και παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας.

Η συνδυασμένη εφαρμογή φορολογικών και ασφαλιστικών ελαφρύνσεων θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει την απασχόληση, καθώς η μείωση του λειτουργικού κόστους δημιουργεί περισσότερα περιθώρια για νέες προσλήψεις ή βελτίωση των αποδοχών.

Παράλληλα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα αποκτούσαν μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα έναντι των μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων. Η περιορισμένη διαπραγματευτική ισχύς και η δυσκολία επίτευξης οικονομιών κλίμακας αποτελούν διαχρονικές αδυναμίες των μικρών επιχειρήσεων, οι οποίες θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν εν μέρει μέσω της μείωσης των φορολογικών βαρών.

Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η φορολογική ελάφρυνση από μόνη της δεν αρκεί για να αλλάξει ουσιαστικά το επιχειρηματικό περιβάλλον. Απαραίτητες θεωρούνται παράλληλες παρεμβάσεις για ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, περιορισμό της γραφειοκρατίας, διατήρηση σταθερού φορολογικού πλαισίου, ενίσχυση της ψηφιακής μετάβασης και προώθηση της εξωστρέφειας και των συνεργασιών.

Τα φορολογικά μοντέλα που εφαρμόζονται στην Ευρώπη

Σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζονται ευνοϊκότερα φορολογικά καθεστώτα για τις μικρότερες επιχειρήσεις ή χαμηλότεροι συντελεστές εταιρικής φορολόγησης.

Στη Γαλλία ο γενικός συντελεστής φορολόγησης ανέρχεται στο 25%, ωστόσο οι πολύ μικρές επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 10 εκατ. ευρώ και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά μετοχικής σύνθεσης φορολογούνται με 15% για τα πρώτα 42.500 ευρώ κερδών.

Στην Ιταλία λειτουργεί το ειδικό καθεστώς «regime forfettario», μέσω του οποίου μικρές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με ετήσια έσοδα έως περίπου 85.000 ευρώ μπορούν να υπαχθούν σε φορολόγηση με σταθερό συντελεστή που συνήθως διαμορφώνεται στο 15%.

Στην Ισπανία ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις για μικρές και νεοσύστατες επιχειρήσεις. Οι νέες εταιρείες φορολογούνται με 15% κατά το πρώτο φορολογικό έτος, ενώ για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών κάτω του ενός εκατομμυρίου ευρώ εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές στα πρώτα επίπεδα φορολογητέου εισοδήματος.

Στην Ολλανδία εφαρμόζεται φορολογικός συντελεστής 19% για φορολογητέα κέρδη έως 200.000 ευρώ.

Η Ουγγαρία διαθέτει τον χαμηλότερο οριζόντιο εταιρικό φόρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μόλις 9%, ανεξαρτήτως μεγέθους επιχείρησης ή ύψους κερδών.

Αντίστοιχα, στη Ρουμανία εφαρμόζεται ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό καθεστώς για μικρές επιχειρήσεις, με φορολόγηση 1% επί του κύκλου εργασιών για επιχειρήσεις με τζίρο έως 60.000 ευρώ και 3% για επιχειρήσεις με μεγαλύτερο κύκλο εργασιών έως 500.000 ευρώ ή για συγκεκριμένες κατηγορίες δραστηριοτήτων.