ESA BIC Greece: 5 χρόνια, 32 startups και νέα ώθηση στη διαστημική οικονομία

Τη συμπλήρωση πέντε ετών λειτουργίας γιόρτασε το ESA BIC Greece, η Θερμοκοιτίδα Επιχειρήσεων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του Greek Space Tech Forum 2026.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ερευνητικής και επιχειρηματικής κοινότητας, επενδυτές, συνεργάτες και startups του προγράμματος.

Η πρώτη πενταετία αποτυπώνει, σύμφωνα με το ESA BIC Greece, τη σταδιακή μετάβαση της Ελλάδας από τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες στη δημιουργία δικών της τεχνολογικών και επιχειρηματικών δυνατοτήτων.

32 startups σε πέντε χρόνια

Κατά την πενταετή λειτουργία του, το ESA BIC Greece:

• δημιούργησε ενδιαφέρον σε περισσότερα από 40.000 άτομα,
• έλαβε 85 ολοκληρωμένες αιτήσεις,
• υποστήριξε 32 space-related startups,
• συνέβαλε στη δημιουργία 13 νέων εταιρειών,
• υποστήριξε 7 πανεπιστημιακά spin-offs,
• συνέβαλε στο brain regain μέσω 3 startups με ομάδες που επαναπατρίστηκαν ή επανασυνδέθηκαν με την Ελλάδα.

Οι επιχειρήσεις του προγράμματος δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως:

• η παρατήρηση της Γης,
• τα ηλεκτρονικά,
• οι δορυφορικές επικοινωνίες,
• οι ναυτιλιακές εφαρμογές,
• το περιβάλλον,
• η εφοδιαστική αλυσίδα,
• η ρομποτική,
• η κυβερνοασφάλεια,
• η μεταποίηση.

Η σύνθεση αυτή δείχνει ότι η διαστημική οικονομία δεν περιορίζεται στην κατασκευή δορυφόρων ή πυραυλικών συστημάτων, αλλά επεκτείνεται σε εφαρμογές και υπηρεσίες που αξιοποιούνται από πολλούς διαφορετικούς κλάδους.

Upstream και downstream τεχνολογίες

Το χαρτοφυλάκιο του ESA BIC Greece παρουσιάζει ισορροπημένη κατανομή σε ολόκληρη τη διαστημική αλυσίδα αξίας.

Από τις 32 startups:

• 15 δραστηριοποιούνται στο upstream,
• 15 στο downstream,
• 2 αναπτύσσουν οριζόντιες τεχνολογικές λύσεις.

Ο όρος upstream αφορά τεχνολογίες και υποδομές που συνδέονται άμεσα με τα διαστημικά συστήματα, όπως δορυφόρους, ηλεκτρονικά, αισθητήρες, εξαρτήματα και λογισμικό αποστολών.

Το downstream περιλαμβάνει εφαρμογές και υπηρεσίες που αξιοποιούν διαστημικά δεδομένα ή υποδομές στην καθημερινή οικονομία, όπως γεωργία ακριβείας, παρακολούθηση περιβάλλοντος, ναυτιλία, logistics και τηλεπικοινωνίες.

Η ισορροπία αυτή αποτελεί ένδειξη ότι το ελληνικό οικοσύστημα αναπτύσσεται τόσο στο τεχνολογικό όσο και στο εμπορικό σκέλος της νέας διαστημικής οικονομίας.

Πάνω από 8 εκατ. ευρώ αποτύπωμα

Οι startups του προγράμματος έχουν δημιουργήσει συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα και χρηματοδότηση άνω των 8 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν συμβάλει στη δημιουργία περισσότερων από 90 θέσεων εργασίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από τον Υφυπουργό Ανάπτυξης, αρμόδιο για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, Σταύρο Καλαφάτη:

• 31 από τις 32 εταιρείες παραμένουν ενεργές,
• έχουν καταγράψει 5,3 εκατ. ευρώ σε έσοδα,
• έχουν αντλήσει 2,7 εκατ. ευρώ σε πρόσθετη δημόσια χρηματοδότηση,
• έχουν δημιουργήσει 90 μόνιμες θέσεις εργασίας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η διαστημική επώαση δεν λειτουργεί μόνο ως εργαλείο ερευνητικής και καινοτομικής πολιτικής, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε νέες επιχειρήσεις, έσοδα, εξειδικευμένη απασχόληση και επενδυτικές ευκαιρίες.

Το κενό στη συμμετοχή των γυναικών

Παρά τη συνολική ανάπτυξη του προγράμματος, η συμμετοχή των γυναικών παραμένει περιορισμένη.

Σύμφωνα με το ESA BIC Greece, το ποσοστό τους στο χαρτοφυλάκιο των startups διαμορφώνεται στο 15%.

Το πρόγραμμα αναγνωρίζει το σημείο αυτό ως αδυναμία και αναφέρει ότι θα αναληφθούν ειδικές δράσεις για την ενίσχυση της συμμετοχής περισσότερων γυναικών στη διαστημική επιχειρηματικότητα και τεχνολογία.

Η αντιμετώπιση του χάσματος έχει ιδιαίτερη σημασία σε έναν κλάδο που στηρίζεται σε δεξιότητες υψηλής εξειδίκευσης και χρειάζεται να διευρύνει τη διαθέσιμη δεξαμενή ταλέντου.

Τι προσφέρει στις startups

Το ESA BIC Greece αποτελεί μέρος του ευρύτερου ESA Commercialisation Network, προσφέροντας στις ελληνικές ομάδες πρόσβαση σε ευρωπαϊκή τεχνογνωσία, επιχειρηματικά δίκτυα, επενδυτές και συνεργασίες.

Κάθε startup που γίνεται δεκτή στο πρόγραμμα λαμβάνει ένα ολοκληρωμένο πακέτο υποστήριξης, το οποίο περιλαμβάνει:

• χρηματοδότηση χωρίς συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο,
• επιχειρηματική καθοδήγηση,
• τεχνική και νομική υποστήριξη,
• πρόσβαση σε τεχνογνωσία της ESA,
• mentoring και networking,
• εκπαίδευση σε εξειδικευμένα θέματα διαστήματος,
• χώρους φιλοξενίας,
• πρόσβαση σε υποδομές και λογισμικό,
• δεδομένα και υπηρεσίες αξίας άνω των 100.000 ευρώ,
• εργαλεία πρόσβασης σε πρόσθετη χρηματοδότηση.

Το μοντέλο αυτό επιχειρεί να καλύψει όχι μόνο την αρχική χρηματοδοτική ανάγκη μιας startup, αλλά και τα τεχνικά, εμπορικά και δικτυακά εμπόδια που συναντά κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξής της.

«Η Ελλάδα χτίζει δικές της δυνατότητες»

Ο Διευθυντής του ESA BIC Greece, Jorge-A. Sanchez-P., υπογράμμισε ότι η πρώτη πενταετία σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στη θέση της Ελλάδας στη διαστημική οικονομία.

«Η Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο συμμετέχουσα στις ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες. Η χώρα χτίζει πλέον δικές της δυνατότητες, δικές της εταιρείες, δικές της τεχνολογίες και δική της θέση στη νέα διαστημική οικονομία».

Όπως σημείωσε, το ESA BIC Greece έχει εξελιχθεί από ένα πρόγραμμα επώασης σε μηχανισμό δημιουργίας επιχειρήσεων, θέσεων εργασίας, τεχνολογικής ωρίμανσης και διεθνούς εξωστρέφειας.

Νέα τετραετής επέκταση

Το πρόγραμμα περνά πλέον στην επόμενη φάση λειτουργίας του, με νέα τετραετή επέκταση.

Σύμφωνα με τον Σταύρο Καλαφάτη, η ενίσχυση για κάθε startup αυξάνεται στις 80.000 ευρώ, ενώ η πρώτη νέα πρόσκληση προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2026.

Η επόμενη περίοδος θα επικεντρωθεί:

• στη βελτίωση της ποιότητας των επιχειρηματικών προτάσεων,
• στη διεθνή ανάπτυξη των startups,
• στην ενίσχυση των δεσμών με την ESA,
• στην πρόσβαση σε επενδυτές και ευρωπαϊκές αγορές,
• στη μεταφορά τεχνολογίας από και προς τον διαστημικό κλάδο,
• στην ανάδειξη της Ελλάδας ως ευρωπαϊκού κόμβου διαστημικής καινοτομίας.

Η αυξημένη χρηματοδότηση μπορεί να προσφέρει στις ομάδες μεγαλύτερο χρονικό και οικονομικό περιθώριο για τεχνολογική ανάπτυξη, δοκιμές και πρόσβαση στην αγορά.

Η διάκριση της ODES SPACE

Στο πλαίσιο του Greek Space Tech Forum 2026 πραγματοποιήθηκε και το ESA BIC Greece Startup Pitching Session.

Incubatees και alumni παρουσίασαν τις τεχνολογίες, τα επιχειρηματικά μοντέλα και την πρόοδο των εταιρειών τους ενώπιον του οικοσυστήματος.

Την πρώτη θέση κατέκτησε η ODES SPACE, ενώ η διοργάνωση ανέδειξε, σύμφωνα με το πρόγραμμα, το αυξανόμενο επίπεδο τεχνολογικής εξειδίκευσης και επιχειρηματικής ωριμότητας των ελληνικών space startups.

Ο ρόλος του Corallia

Το ESA BIC Greece λειτουργεί από το Corallia, μονάδα του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, με την υποστήριξη της Ελληνικής Πολιτείας και ενός δικτύου φορέων από τη βιομηχανία, την ακαδημαϊκή κοινότητα, την έρευνα, τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα.

Το Corallia έχει αναπτύξει και υποστηρίξει πρωτοβουλίες όπως:

• το si-Cluster,
• το ESA BIC Greece,
• το egg – enter grow go,
• προγράμματα επιχειρηματικής επιτάχυνσης και επώασης.

Η λειτουργία του ESA BIC Greece στηρίζεται επομένως σε μια ευρύτερη υποδομή που συνδέει τεχνολογικές ομάδες, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ευρωπαϊκούς οργανισμούς.

Από την έρευνα στην αγορά

Ένα από τα βασικά στοιχήματα της νέας διαστημικής οικονομίας είναι η μετατροπή της έρευνας και της τεχνογνωσίας σε εμπορικά βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες.

Η παρουσία επτά πανεπιστημιακών spin-offs στο πρόγραμμα δείχνει ότι η διασύνδεση της ακαδημαϊκής κοινότητας με την επιχειρηματικότητα αρχίζει να αποκτά πιο απτό χαρακτήρα.

Για να επιταχυνθεί αυτή η μετάβαση, χρειάζονται:

• πρόσβαση σε αρχικό κεφάλαιο,
• μηχανισμοί μεταφοράς τεχνολογίας,
• επιχειρηματική καθοδήγηση,
• σύνδεση με πιθανούς πελάτες,
• δοκιμές σε πραγματικό περιβάλλον,
• πρόσβαση σε ευρωπαϊκές αγορές.

Το ESA BIC Greece επιχειρεί να καλύψει αυτά τα κενά, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ ερευνητικού εργαστηρίου και αγοράς.

Η επόμενη ημέρα

Η πρώτη πενταετία του ESA BIC Greece δείχνει ότι η Ελλάδα έχει αρχίσει να δημιουργεί ένα πιο συνεκτικό οικοσύστημα γύρω από τη διαστημική τεχνολογία και τις εφαρμογές της.

Το επόμενο βήμα θα είναι η μετατροπή περισσότερων τεχνολογικών εγχειρημάτων σε επιχειρήσεις διεθνούς κλίμακας, η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων και η διατήρηση περισσότερων επιστημόνων και μηχανικών στην Ελλάδα.

Η νέα τετραετής επέκταση, η αυξημένη χρηματοδότηση και η πρόσβαση στο ευρωπαϊκό δίκτυο της ESA δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την επόμενη φάση.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η δημιουργία περισσότερων space startups, αλλά η ανάπτυξη εταιρειών που θα μπορούν να εξάγουν τεχνολογία, να δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και να διεκδικούν ουσιαστικό ρόλο στη διεθνή διαστημική οικονομία.