Upskilling σε ψηφιακό επίπεδο: Πώς εκπαιδεύεις μια ομάδα που «φοβάται» την τεχνολογία;

Ο φόβος απέναντι στην τεχνολογία είναι πολλές φορές απόλυτα φυσιολογικός, ειδικά όταν κάποιος έχει μάθει να δουλεύει χρόνια με ένα συγκεκριμένο τρόπο, μια ρουτίνα. Το ζητούμενο δεν είναι να τους κάνεις όλους developers, αλλά να τους βοηθήσεις να νιώσουν άνετα με τα απαραίτητα ψηφιακά εργαλεία που είναι πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας.
Ας δούμε πώς μπορείς, βήμα–βήμα, να εκπαιδεύσεις μια ομάδα που φοβάται την τεχνολογία, χωρίς πίεση ή και ενοχές.

Ξεκίνα από τη λογική και τη διάθεση, όχι από τα tools

Πριν μιλήσεις για πλατφόρμες, CRM, cloud ή AI, χρειάζεται να μιλήσεις για κάτι πιο βαθύ, τη στάση της ομάδας απέναντι στην αλλαγή.

Τι βοηθάει:

Αναγνώρισε ανοιχτά ότι υπάρχει άγχος: Φράσεις τύπου «Ξέρω ότι όλο αυτό μπορεί να φαίνεται βουνό» μπορούνε να βοηθήσουν. Η ομάδα νιώθει ότι την καταλαβαίνουν, όχι ότι την κρίνουν αυτομάτως. 

Σύνδεσε την τεχνολογία με κάτι θετικό: Όχι «αν δεν μάθουμε, θα μείνουμε πίσω», αλλά «αν τα μάθουμε, η δουλειά μας θα γίνεται πιο εύκολα και γρήγορα και με λιγότερα λάθη».

Διώξε σίγουρα την απειλή της αντικατάστασης: Εξήγησε ότι τα εργαλεία έρχονται να υποστηρίξουν τη δουλειά, όχι να σβήσουν σε μία μέρα την εμπειρία και τη γνώση των ανθρώπων που έχουν αποκτήσει εδώ και πολλές δεκαετίες.

Χτίσε ένα ρεαλιστικό πλάνο upskilling

Η εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι ένα «μονοήμερο σεμινάριο» και πάμε παρακάτω. Χρειάζεται σχέδιο, ρεαλιστικό για τον χρόνο και το επίπεδο της ομάδας. Μάθε περίπου σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η ομάδα και πόσο digital είναι. Ποιος χρησιμοποιεί άνετα e-mail; Ασχολείται κανείς με crypto; Είναι κάποιος που ξέρει να βάζει ένα απλό στοιχημα μπασκετ; Έχει κάποιος Revolut; Ποιος κάνει ήδη βασικές εργασίες σε Excel; Ποιος δυσκολεύεται ακόμη και με απλές διαδικασίες; Μπορείς να μάθεις πολλά πράγματα με ένα απλό ανώνυμο ερωτηματολόγιο. για να μειώσεις και την αμηχανία.

Tι άλλο προτείνουμε:

Θέσε προτεραιότητες: Δεν είναι όλοι για όλα. Διάλεξε: 2–3 βασικά εργαλεία παραγωγικότητας (π.χ. Office/Google Workspace) και 1–2 εργαλεία που σχετίζονται άμεσα με τη δουλειά της ομάδας (π.χ. πρόγραμμα τιμολόγησης, CRM, εργαλείο project management)

Μικρές ενότητες, όχι “βουνά” ύλης και να μείνουν μετεξεταστέοι: Καλύτερα 6–8 σύντομα sessions των 60–90 λεπτών, παρά μία ημερίδα που είναι μαραθώνιος και στο τέλος δεν θα θυμάται κανείς τίποτα.

Μη μένεις στη θεωρία, πέρνα στην πράξη με day-to-day σενάρια

Ο πιο γρήγορος τρόπος να χαώσεις μια ομάδα είναι ένα training γεμάτο πολύπλοκες ορολογίες και θεωρία.

Κάνε focus στα εξής. Hands on. Πώς στέλνω ένα επαγγελματικό email με attachment; Πώς οργανώνω τα αρχεία της εταιρείας σε έναν κοινόχρηστο φάκελο; Πώς καταχωρώ έναν πελάτη στο σύστημα και βρίσκω γρήγορα το ιστορικό του; Άσκηση. Δείξε τη διαδικασία βήμα προς βήμα στην οθόνη και μετά ζήτησε από τους συμμετέχοντες να κάνουν το ίδιο σε δικό τους υπολογιστή. Να έχεις για ευαγγέλιο το τρίπτυχο, βλέπω, κάνω, επαναλαμβάνω. Χρησιμοποίησε τη γλώσσα της ομάδας, μην υιοθετείς techno-speak καταστάσεις. Αντί για να πεις «θα ανεβάσουμε το αρχείο στο shared drive», πες καλύτερα «θα το βάλουμε σε έναν κοινό φάκελο, για να το βρίσκουμε όλοι εύκολα».

Δημιούργησε «ambassadors» μέσα στην ομάδα

Σε κάθε επιχείρηση υπάρχει πάντα κάποιος ή κάποια που «το έχει» λίγο παραπάνω με την τεχνολογία. Αυτοί μπορούν να γίνουν οι «ψηφιακοί πρεσβευτές» και voila πώς μπορείς να τους αξιοποιήσεις, ζήτησε τους να είναι διαθέσιμοι για ερωτήσεις και απορίες στην αρχή. Δώσε τους έναν συγκεκριμένο ρόλο, π.χ. «εσύ θα βοηθάς στα αρχεία» ή «εσύ στο νέο CRM». Αναγνώρισε μπροστά σε όλους την προσπάθειά τους, ώστε να μη το κάνουν σαν «αγγαρεία» αλλά να είναι όντως ένας τιμητικός ρόλος.

Έτσι, η βοήθεια δεν έρχεται μόνο «από πάνω», αλλά και οριζόντια, από συναδέλφους που μιλούν την ίδια γλώσσα.

Χρησιμοποίησε υλικά αναφοράς

Κανείς μας δεν θυμάται όλα όσα ακούει σε ένα σεμινάριο. Αυτό σου που μένει είναι τι μπορείς να ξαναδείς την ώρα που το χρειάζεσαι. Μια καλή ιδέα είναι να φτιάξες μικρά εγχειρίδια που να είναι αναλυτικά και να περιγράφουν κάποιες εργασίες βήμα βήμα (1–2 σελίδες όχι παραπάνω) με screenshots. Επίσης, μπορεί να δουλέψουν σύντομα βίντεο 2–3 λεπτών με βασικές διαδικασίες σαν tutorials. Τέλος, FAQ για συχνές ερωτήσεις και απορίες (π.χ. «τι κάνω όταν ξεχάσω τον κωδικό;»)

Φρόντισε όλα αυτά να είναι μαζεμένα και νοικοκυρεμένα σε έναν εύκολα προσβάσιμο φάκελο ή σε μια απλή εσωτερική σελίδα.

Καλλιέργησε μια κουλτούρα με γνώμονα το «δεν πειράζει αν δεν ξέρω»

Ο μεγαλύτερος εχθρός του upskilling δεν είναι η τεχνολογία, είναι το να νιώθεις άβολα. Αν κάποιος φοβάται ότι θα τον κοροϊδέψουν, αν κάνει μία «χαζή» ερώτηση, δεν θα ρωτήσει ποτέ. Οπότε, βοηθάει πολύ να τονίζεις συχνά πυκνά ότι «όλοι μαθαίνουμε» και εσύ ο ίδιος/η ίδια. Πάντα να επιβραβεύεις την ερώτηση, όχι μόνο τη σωστή απάντηση. Μην χρησιμοποιείς τη φράση «είναι εύκολο» όταν κάποιος δυσκολεύεται. Για εκείνον δεν είναι.
Όταν η ομάδα καταλάβει ότι δεν θα κριθεί γιατί δεν ξέρει, θα αρχίσει να ρωτάει. Και εκεί είναι το κλειδί της μάθησης.

Δείκτης να είναι η πρόοδος, όχι η τελειότητα

Τέλος, θυμήσου ότι στόχος δεν είναι να γίνουν όλοι experts. Στόχος είναι να είναι σε θέση κάνουν μόνοι τους βασικές ψηφιακές εργασίες, νιώθουν λιγότερο άγχος όταν βλέπουν νέα εργαλεία και έχουν την αυτοπεποίθηση να πουν: «Δεν το ξέρω καλά ακόμα, αλλά μπορώ να το μάθω και να βελτιωθώ».

Αν αυτό το καταφέρεις, τότε το upskilling στα ψηφιακά εργαλεία δεν είναι απλώς ένα project εκπαίδευσης. Είναι μια ουσιαστική επένδυση στη σχέση της ομάδας σου με το νέο και αυτή η σχέση θα σου χρειαστεί ξανά και ξανά, σε κάθε επόμενο βήμα ψηφιακής αλλαγής.