Delphi Economic Forum Center for Cyber Resilience: Εκδόθηκε νέο Policy Paper για την αντιμετώπιση του ψηφιακού παράνομου εμπορίου

Το κείμενο πολιτικής αποτυπώνει τα πορίσματα κλειστής στρογγυλής τραπέζης (Chatham House Rule) που διοργάνωσε το Center for Cyber Resilience με την υποστήριξη της BAT Hellas. Σε αυτό συμμετείχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, των διωκτικών και φορολογικών αρχών, καθώς και κουρφαία στελέχη της αγοράς και της τεχνολογίας.

Ψηφιακό παράνομο εμπόριο: Μια σύγχρονη απειλή

Το ψηφιακό παράνομο εμπόριο αποτελεί μια από τις μεγάλες σύγχρονες απειλές για την εθνική οικονομία, τη νόμιμη επιχειρηματικότητα και την ασφάλεια των καταναλωτών. Βασίζεται σε ένα υβριδικό οικοσύστημα, όπου η διαφήμιση και η πληρωμή γίνονται ψηφιακά, αλλά η παραγωγή και η διανομή παραμένουν φυσικές. Πέραν των οικονομικών επιπτώσεων, το φαινόμενο στερεί πολύτιμους πόρους από τα δημόσια ταμεία, υπονομεύει τον θεμιτό ανταγωνισμό και ενισχύει τη δράση οργανωμένων εγκληματικών δικτύων που αξιοποιούν τα ψηφιακά κανάλια για τη διακίνηση παράνομων προϊόντων.

Σύμφωνα με στοιχεία του OECD–EUIPO, το παγκόσμιο εμπόριο παραποιημένων αγαθών αγγίζει τα 467 δισ. δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 4,7% των εισαγωγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, η κυριαρχία των μαζικών μικρών αποστολών—οι οποίες στην ΕΕ έφτασαν το 97% του συνόλου το 2025—καθιστά τον καθολικό φυσικό έλεγχο πρακτικά ανέφικτο.

Το βασικότερο ωστόσο επιχειρησιακό έλλειμμα έγκειται στον κατακερματισμό: κανένας φορέας δεν έχει από μόνος του την πλήρη εικόνα. Αστυνομία, Τελωνεία, τράπεζες, πλατφόρμες και εταιρείες logistics επιβλέπουν αποσπασματικά τμήματα της ίδιας εφοδιαστικής και εγκληματικής αλυσίδας, επιτρέποντας στα οργανωμένα δίκτυα να εκμεταλλεύονται τα κενά συνεργασίας.

Οδικός χάρτης για την Ελλάδα

Το Policy Paper υπογραμμίζει με σαφήνεια ότι δεν απαιτείται η ίδρυση ενός νέου κρατικού φορέα ούτε μια γενικευμένη αναμόρφωση της νομοθεσίας, αλλά η στοχευμένη θεσμική διασύνδεση των υφιστάμενων δυνατοτήτων. Κεντρικός άξονας αποτελεί η διαμόρφωση μιας κοινής επιχειρησιακής εικόνας μέσω θεσμοθετημένου διαύλου συνεργασίας ανάμεσα σε ΑΑΔΕ, Τελωνεία, ΕΛ.ΑΣ., Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και τον ιδιωτικό τομέα (marketplaces, παρόχους πληρωμών και εταιρείες ταχυμεταφορών). Ταυτόχρονα, προκρίνεται η αξιοποίηση του data intelligence και της Τεχνητής Νοημοσύνης για έγκαιρη ανάλυση κινδύνου πριν από την άφιξη των δεμάτων, με την τεχνολογία να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος υπό διαρκή ανθρώπινη εποπτεία (human-in-the-loop).

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, κρίνεται αναγκαία η υιοθέτηση της αρχής «Follow the Money» με παράλληλη οικονομική διερεύνηση σε ψηφιακές πληρωμές και κρυπτοστοιχεία (πλαίσιο DAC8) για την άμεση δέσμευση παράνομων εσόδων. Το πλαίσιο ολοκληρώνεται με στοχευμένες παρεμβάσεις για την ταχεία αναστολή παράνομων ιστοτόπων και domains, την ουσιαστική επαλήθευση των επαγγελματιών εμπόρων (KYBC), την επιτάχυνση των δικαστικών διαδικασιών, καθώς και με μέτρα πρόληψης, όπως η καθιέρωση σημάτων εμπιστοσύνης (trust marks) για τα νόμιμα ηλεκτρονικά καταστήματα και η αυστηρή επαλήθευση ηλικίας για ευαίσθητα προϊόντα.

Εδώ μπορείτε να δείτε την επιτελική σύνοψη του Policy Paper.