Με παράταση του «παγώματος» του ΦΠΑ και αναστολή του φόρου υπεραξίας η νέα στεγαστική πολιτική

Τα δύο αυτά μέτρα αποτελούν βασικούς άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής για τη στέγαση, με στόχο την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών που θα διατεθούν είτε προς ενοικίαση είτε προς πώληση.

Ειδικότερα, ενόψει της ΔΕΘ, η κυβέρνηση σχεδιάζει:

• Την παράταση και για το 2027 της αναστολής επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων. Πρόκειται για μια παρέμβαση που θεωρείται κομβικής σημασίας για τη στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας και τη διατήρηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος στην αγορά ακινήτων, καθώς μειώνει σημαντικά το τελικό κόστος απόκτησης κατοικίας. Χάρη στην αναστολή του ΦΠΑ, οι αγοραστές νεόδμητων ακινήτων επιβαρύνονται μόνο με φόρο μεταβίβασης 3% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Ενδεικτικά, για την αγορά ενός νεόδμητου διαμερίσματος αξίας 200.000 ευρώ, η επιβολή ΦΠΑ 24% θα αύξανε το κόστος κατά 48.000 ευρώ, ανεβάζοντας την τελική τιμή στις 248.000 ευρώ. Με το ισχύον καθεστώς, η φορολογική επιβάρυνση περιορίζεται σε 6.000 ευρώ από τον φόρο μεταβίβασης, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος να διαμορφώνεται στις 206.000 ευρώ.
• Ισχυρές πιθανότητες παράτασης περιλαμβάνεται και η αναστολή του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο οριστικής κατάργησης του φόρου υπεραξίας, δεδομένου ότι, παρότι έχει θεσπιστεί, η εφαρμογή του έχει ανασταλεί διαρκώς και ουσιαστικά δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ.

Υπενθυμίζεται ότι ο φόρος υπεραξίας επιβάλλεται στο κέρδος που προκύπτει από την πώληση ενός ακινήτου, δηλαδή στη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής μεταβίβασης. Ενδεικτικά, εάν ένα ακίνητο αγοραστεί έναντι 120.000 ευρώ και μεταπωληθεί προς 180.000 ευρώ, η υπεραξία των 60.000 ευρώ θα υπόκειται σε φορολόγηση με συντελεστή 15%, γεγονός που μεταφράζεται σε φόρο ύψους 9.000 ευρώ.

Βασική επιδίωξη των υπό εξέταση παρεμβάσεων είναι να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της αγοράς ακινήτων και να αποφευχθεί η επιβολή πρόσθετων επιβαρύνσεων στις αγοραπωλησίες, σε μια συγκυρία όπου οι τιμές των κατοικιών εξακολουθούν να αυξάνονται, δυσχεραίνοντας ολοένα περισσότερο την πρόσβαση των νοικοκυριών στην ιδιοκατοίκηση.

Σε περίπτωση που οι δύο αναστολές έπαυαν να ισχύουν, το κόστος των συναλλαγών θα αυξανόταν τόσο για τους αγοραστές όσο και για τους πωλητές. Ειδικότερα, η επαναφορά του ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα θα επιβάρυνε τους αγοραστές, ενώ η ενεργοποίηση του φόρου υπεραξίας θα αύξανε τις φορολογικές υποχρεώσεις των πωλητών. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση φαίνεται να προκρίνει τη διατήρηση του ισχύοντος καθεστώτος.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποσκοπούν στη διευκόλυνση των συναλλαγών, στην ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας και στη διατήρηση της κινητικότητας στην κτηματαγορά.

Σε κάθε περίπτωση, η παράταση της αναστολής του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας αποτελεί μόνο μέρος του ευρύτερου πακέτου μέτρων που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Οι σχετικές πρωτοβουλίες αναμένεται να ανακοινωθούν το προσεχές διάστημα και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να τεθούν σε εφαρμογή από το 2027.