Σούπερ μάρκετ: Νέες μειώσεις τιμών έως τον Οκτώβριο – Πότε μπορεί να επιστρέψουν οι ανατιμήσεις

Όπως προκύπτει από πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο πλαίσιο της εθνικής πρωτοβουλίας έχουν μέχρι σήμερα ενταχθεί 686 κωδικοί επώνυμων προϊόντων από συνολικά 55 εταιρείες. Στη δράση περιλαμβάνονται επίσης 130 κωδικοί σχολικών ειδών, καθώς και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (PL).

Η λίστα, πάντως, αναμένεται να διευρυνθεί το προσεχές διάστημα, καθώς εκτιμάται ότι θα συμμετάσχουν επιπλέον επιχειρήσεις και θα προστεθούν νέοι κωδικοί προϊόντων.

Την ίδια ώρα, τα στοιχεία για την πορεία των τιμών στα σούπερ μάρκετ δείχνουν ότι η αποκλιμάκωση έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στα ράφια. Ειδικότερα, τον Ιούλιο καταγράφηκε ετήσια μείωση των τιμών κατά 0,47%, σύμφωνα με τον δείκτη του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη φορά, έπειτα από επτά συνεχόμενους μήνες, που ο δείκτης καταγράφει αρνητική ετήσια μεταβολή. Παράλληλα, αποτελεί τη χαμηλότερη επίδοση που έχει καταγραφεί από τον Δεκέμβριο του 2024.

Σε επίπεδο μήνα, η εικόνα ήταν επίσης πτωτική, καθώς οι τιμές στα μεγάλα σούπερ μάρκετ μειώθηκαν κατά 0,77% τον Ιούλιο σε σχέση με τον Ιούνιο, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι η τάση αποκλιμάκωσης μπορεί να συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες.

Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Ανάπτυξης, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η κοινή προσπάθεια κυβέρνησης, βιομηχανίας και οργανωμένου λιανεμπορίου για τη συγκράτηση και τη σταδιακή μείωση των τιμών στα βασικά αγαθά αποδίδει.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου, μετά από σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. Ακολούθησε νέα σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο με εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου, κατά την οποία συμφωνήθηκε το πλαίσιο των παρεμβάσεων.

Από τις 31 Αυγούστου τίθενται σε εφαρμογή οι συμφωνημένες μειώσεις τιμών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, με την εθελοντική συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας τροφίμων.

Προσδοκίες για νέες μειώσεις τιμών τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο

Συνέχιση της αποκλιμάκωσης των τιμών στα τρόφιμα και τα καταναλωτικά αγαθά αναμένουν κυβέρνηση και εκπρόσωποι της αγοράς τους επόμενους μήνες, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για νέες μειώσεις τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, ανέφερε ότι, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, στην πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών αναμένεται να συμμετάσχουν συνολικά 60 έως 65 βιομηχανίες και μεγάλες επιχειρήσεις τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μειώσεις αναμένεται να διαμορφωθούν κατά μέσο όρο μεταξύ 6% και 7% και να αφορούν περίπου 1.000 έως 1.100 βασικούς κωδικούς επώνυμων προϊόντων.

Σχολιάζοντας την αρνητική μεταβολή του πληθωρισμού στα σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο, ο κ. Πεταλάς χαρακτήρισε σημαντική την εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά μετά από αρκετούς μήνες καταγράφηκε συνολική υποχώρηση στις τιμές των τροφίμων και των καταναλωτικών ειδών. Όπως σημείωσε, ο μέσος όρος τον Ιούλιο διαμορφώθηκε στο -0,47%, με βάση τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ενώ εκτίμησε ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στα τρόφιμα θα συνεχιστεί έως και τον Οκτώβριο.

Οι παράγοντες που οδηγούν σε αποκλιμάκωση των τιμών

Αναφερόμενος στους λόγους που συνέβαλαν στην πτωτική πορεία των τιμών στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ, ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ σημείωσε ότι ο πληθωρισμός τροφίμων παρουσιάζει πτωτική τάση από την αρχή του έτους τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, της ΕΛΣΤΑΤ και του ΙΕΛΚΑ.

Ένας από τους βασικούς παράγοντες είναι η συγκράτηση των ανατιμήσεων από τη βιομηχανία και το λιανεμπόριο. Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την άνοδο του ενεργειακού κόστους από τον Φεβρουάριο, οι επιχειρήσεις μέχρι σήμερα έχουν αποφύγει να μετακυλήσουν το σύνολο των αυξημένων εξόδων στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Όπως εξηγεί ο κ. Πεταλάς, τόσο η βιομηχανία όσο και το λιανεμπόριο εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς τις ανατιμήσεις, καθώς γνωρίζουν ότι μια αύξηση των τιμών μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της κατανάλωσης και να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό, αναμένεται να προχωρήσουν σε αυξήσεις μόνο εφόσον αυτές καταστούν απολύτως αναγκαίες.

Ένας δεύτερος παράγοντας αφορά την πορεία συγκεκριμένων κατηγοριών τροφίμων που είχαν συμβάλει σημαντικά στην άνοδο του πληθωρισμού κατά τους προηγούμενους 24 μήνες. Το μοσχαρίσιο κρέας, ο καφές και το κακάο είχαν επιβαρύνει τις τιμές τόσο διεθνώς όσο και στην ελληνική αγορά, ενώ τα έντονα καιρικά φαινόμενα είχαν επηρεάσει αρνητικά την παραγωγή και τις τιμές φρούτων και λαχανικών.

Η εικόνα πλέον εμφανίζεται διαφορετική. Οι ευνοϊκότερες καιρικές συνθήκες έχουν συμβάλει στη μείωση των τιμών σε φρούτα και λαχανικά, ενώ αποκλιμάκωση καταγράφεται και στο νωπό κρέας, λόγω της ομαλοποίησης των τιμών παραγωγού και εισαγωγών.

Ως αποτέλεσμα, κατηγορίες προϊόντων που είχαν λειτουργήσει επιβαρυντικά για τον πληθωρισμό το προηγούμενο διάστημα, πλέον συμβάλλουν σταδιακά στη μείωσή του.

Η συμφωνία για «πάγωμα» των ανατιμήσεων

Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά είχε, σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, και η συμφωνία που επιτεύχθηκε στα τέλη Ιουνίου μεταξύ της βιομηχανίας, της εφοδιαστικής αλυσίδας και της κυβέρνησης, με στόχο να μην υπάρξουν ανατιμήσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά προϊόντα κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.

Τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ δείχνουν, όπως υποστηρίζει, ότι η συμφωνία τηρήθηκε, με τις επιχειρήσεις να συγκρατούν τις αυξήσεις και σε αρκετές περιπτώσεις να προχωρούν σε μειώσεις τιμών.

Παράλληλα, ωστόσο, παραμένει η ανησυχία για την πορεία των γεωπολιτικών εξελίξεων και τις επιπτώσεις τους στο ενεργειακό κόστος. Ο κ. Πεταλάς επισημαίνει ότι το λειτουργικό κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας, και ιδιαίτερα του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας, έχει αυξηθεί σημαντικά.

Στις πιέσεις προστίθεται και η άνοδος του κόστους των υλικών συσκευασίας, καθώς αρκετά από αυτά παράγονται από πρώτες ύλες που συνδέονται με το πετρέλαιο.

Εφόσον οι πιέσεις αυτές δεν περιοριστούν, ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ εκτιμά ότι μετά τον Οκτώβριο ενδέχεται να εμφανιστούν νέες ανατιμήσεις στα προϊόντα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Κριτική στο πλαφόν του περιθωρίου κέρδους

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Πεταλάς και στο μέτρο του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, εκφράζοντας την άποψη ότι δεν ενίσχυσε τον ανταγωνισμό ούτε δημιούργησε ευνοϊκότερες συνθήκες για τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις.

Όπως υποστήριξε, το συγκεκριμένο μέτρο είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί η φυσιολογική λειτουργία της αγοράς, καθώς οι επιχειρήσεις ήταν επιφυλακτικές ακόμη και να μειώσουν τις τιμές, υπό τον φόβο ότι θα επηρεαζόταν το επιτρεπόμενο μεικτό περιθώριο.

Το μέτρο καταργήθηκε στις 30 Ιουνίου, ενώ υπήρχαν εκτιμήσεις ότι η κατάργησή του θα οδηγούσε σε άνοδο του πληθωρισμού στα σούπερ μάρκετ από τον Ιούλιο. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, τον ίδιο μήνα καταγράφηκε για πρώτη φορά αρνητική μεταβολή στις τιμές.

Ο κ. Πεταλάς υποστηρίζει, ως εκ τούτου, ότι η υπερβολική κρατική παρέμβαση δεν αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο για τη διαμόρφωση του πληθωρισμού στα τρόφιμα. Αντίθετα, θεωρεί ότι η λειτουργία του ανταγωνισμού αποτελεί τον βασικό μηχανισμό για τη διαμόρφωση των τιμών, υπό την προϋπόθεση ότι οι διεθνείς και γεωπολιτικές συνθήκες παραμένουν ευνοϊκές.