Φυσικό αέριο: Στο «κόκκινο» η Ευρώπη – Κίνδυνος για τιμές πάνω από 100 ευρώ τον χειμώνα

Εάν ο χειμώνας αποδειχθεί ιδιαίτερα ψυχρός και οι πιέσεις στην προσφορά συνεχιστούν, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο CNBC.

Τα συμβόλαια αναφοράς του ολλανδικού TTF ξεπέρασαν την Τρίτη τα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023, πριν περιορίσουν μέρος της ανόδου. Παρά την αποκλιμάκωση, η αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη σε νέες διαταραχές των ροών ή σε μια απότομη ενίσχυση της ζήτησης.

Ο Tancrede Fulop, ανώτερος αναλυτής μετοχών της Morningstar, εκτιμά ότι ένας ψυχρός χειμώνας σε συνδυασμό με περιορισμένη προσφορά θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές σε επίπεδα μεταξύ 90 και 120 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Από την πλευρά της, η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι, εάν οι εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή επιστρέψουν σταδιακά σε φυσιολογικά επίπεδα μέσα στο 2027, οι τιμές των συμβολαίων φυσικού αερίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν απαραίτητη προκειμένου να περιοριστεί η ζήτηση στην Ασία και να μπορέσει η Ευρώπη να εξασφαλίσει τα αναγκαία φορτία για τον χειμώνα.

Αποθέματα κάτω από τον μέσο όρο

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Ευρώπη είναι το χαμηλό επίπεδο των αποθεμάτων φυσικού αερίου για την εποχή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι αποθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σήμερα γεμάτες περίπου κατά 63%, ποσοστό σχεδόν 18 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Η απόσταση αυτή περιορίζει το «μαξιλάρι ασφαλείας» της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε περίπτωση παρατεταμένων χαμηλών θερμοκρασιών μέχρι το τέλος της χειμερινής περιόδου. Όσο μειώνονται τα αποθέματα, περιορίζεται και η δυνατότητα άντλησης φυσικού αερίου σε ημερήσια βάση, όταν η ζήτηση αυξάνεται απότομα.

«Η Ευρώπη βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε τροχιά να ξεκινήσει τον χειμώνα χωρίς επαρκές απόθεμα ασφαλείας απέναντι σε ένα ψυχρό τέλος της περιόδου», δήλωσε στο CNBC ο Matt Drinkwater, επικεφαλής ευρωπαϊκού φυσικού αερίου στην Energy Aspects.

Την ίδια ώρα, η ενίσχυση του φαινομένου El Niño ενδέχεται να συμβάλει σε έναν σχετικά ήπιο πρώτο χειμώνα στη βορειοανατολική Ασία, περιορίζοντας προσωρινά τη ζήτηση για LNG. Ωστόσο, αυξάνεται παράλληλα ο κίνδυνος χαμηλότερων θερμοκρασιών προς το τέλος της χειμερινής περιόδου.

Στενό του Ορμούζ και αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση

Οι δυσκολίες στην αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων συνδέονται σε σημαντικό βαθμό με τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ. Η κατάσταση στην κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδό έχει περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές LNG από μεγάλους παραγωγούς του Κόλπου, μεταξύ των οποίων το Κατάρ, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να ενισχύσει τα αποθέματά της ενόψει του χειμώνα.

Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν το καλοκαίρι αύξησαν τη χρήση κλιματιστικών και άλλων ενεργοβόρων συσκευών, ενισχύοντας τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Το φυσικό αέριο καλύπτει περίπου το ένα έκτο της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι καιρικές συνθήκες επηρέασαν αρνητικά και άλλες πηγές ενέργειας. Η παραγωγή των πυρηνικών μονάδων μειώθηκε, καθώς αρκετοί σταθμοί στην Ευρώπη περιόρισαν την ισχύ τους ή διέκοψαν προσωρινά τη λειτουργία τους. Παράλληλα, οι χαμηλές ταχύτητες των ανέμων περιόρισαν την παραγωγή των αιολικών πάρκων.

Οι ελπίδες για επαναφορά των φορτίων LNG

Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου υποχώρησαν την Τετάρτη, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες ότι το Ιράν και το Ομάν ενδέχεται να καταλήξουν σε συμφωνία για την ασφαλή διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.

Μια ουσιαστική αποκατάσταση των εξαγωγών LNG από τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, χωρίς όμως να λύνει οριστικά το πρόβλημα. Η Ευρώπη πιθανότατα θα εξακολουθούσε να ξεκινά τον χειμώνα με χαμηλά αποθέματα, αλλά θα είχε τη δυνατότητα να διατηρήσει μεγαλύτερες ποσότητες για τις περιόδους αιχμής της ζήτησης, κυρίως τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Σε περίπτωση που οι ροές δεν αποκατασταθούν εγκαίρως, η αγορά θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Αυτό θα σήμαινε αυξημένο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και, στο δυσμενέστερο σενάριο, περιορισμούς στην κατανάλωση φυσικού αερίου από τη βιομηχανία.

Η Ευρώπη ανταγωνίζεται την Ασία για το αμερικανικό LNG

Ο ανταγωνισμός Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία LNG αναμένεται να παραμείνει έντονος, καθώς η παγκόσμια προσφορά εκτιμάται ότι θα αυξηθεί με σχετικά αργούς ρυθμούς τους επόμενους 12 μήνες. Σύμφωνα με τη Wood Mackenzie, τα νέα έργα του Κατάρ δεν αναμένεται να φτάσουν σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.

Η εταιρεία συμβούλων εκτιμά ότι η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι κοντά σε συνθήκες ενεργειακής κρίσης, έχοντας περιορισμένες άμεσα διαθέσιμες εναλλακτικές, ενώ πλησιάζει και η προγραμματισμένη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG στις αρχές του 2027.

Με τα σημερινά επίπεδα τιμών, η Ευρώπη διατηρεί ένα μικρό πλεονέκτημα έναντι της Ασίας στην προσέλκυση ευέλικτων φορτίων από τις ΗΠΑ, καθώς το κόστος μεταφοράς προς τις ασιατικές αγορές είναι υψηλότερο. Ωστόσο, εάν οι υπόλοιπες πηγές προμήθειας παραμείνουν περιορισμένες, οι ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς θα αυξηθούν σημαντικά.

Η Morningstar εκτιμά ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί περίπου 64 δισ. κυβικά μέτρα αμερικανικού LNG, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 77% των συνολικών εξαγωγών LNG των ΗΠΑ. Για να εξασφαλίσει ένα τόσο μεγάλο μερίδιο, θα πρέπει να προσφέρει σημαντικά υψηλότερες τιμές από την Ασία.

Στο ακραίο σημείο των προβλέψεων, ωστόσο, οι πολύ υψηλές τιμές θα μπορούσαν τελικά να λειτουργήσουν ως «φρένο» στη ζήτηση. Βιομηχανίες ενδέχεται να περιορίσουν την κατανάλωσή τους ή να στραφούν σε εναλλακτικά καύσιμα.

Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα για την Ευρώπη δεν αφορά πλέον μόνο το αν θα καταφέρει να εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες φυσικού αερίου, αλλά και πόσο υψηλό θα είναι το κόστος για την εξασφάλισή τους.