Πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια: Σε επιφυλακή η κυβέρνηση για νέο κύμα ανατιμήσεων

Οι πιέσεις στα νοικοκυριά εντείνονται, ιδιαίτερα ενόψει της έναρξης διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης τον επόμενο μήνα. Στο επίκεντρο βρίσκονται τόσο το ντίζελ κίνησης όσο και το πετρέλαιο θέρμανσης. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε άμεσα, η μέση τιμή σε πανελλαδικό επίπεδο θα ξεπερνούσε τα 1,90 ευρώ ανά λίτρο.

Το συγκεκριμένο επίπεδο απέχει σημαντικά από την τιμή των 1,10 ευρώ το λίτρο, με την οποία ξεκίνησε η περσινή περίοδος διάθεσης τον Οκτώβριο του 2025. Είναι, μάλιστα, υψηλότερο ακόμη και από τα 1,80 ευρώ το λίτρο, που ήταν η τιμή με την οποία ολοκληρώθηκε η περσινή περίοδος τον Απρίλιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η κρίση στη Μέση Ανατολή είχε ήδη προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.

Η διαφορά στην τιμή μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά. Για μια πολυκατοικία που καταναλώνει περίπου 1.000 λίτρα πετρελαίου τον μήνα, με τιμή 1,90 ευρώ το λίτρο το κόστος θα έφτανε σήμερα στα 1.900 ευρώ. Την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, όταν η τιμή εκκίνησης ήταν 1,10 ευρώ, η ίδια ποσότητα κόστιζε 1.100 ευρώ. Έτσι, η πρόσθετη επιβάρυνση ανέρχεται σε 800 ευρώ τον μήνα.

Σημαντική είναι και η μεταβολή που έχει καταγραφεί στην τιμή του Brent. Από τις αρχές Αυγούστου έχει ενισχυθεί περίπου κατά 25%, καθώς περιορίζονται οι προσδοκίες για μια οριστική λύση στη σύγκρουση που διαρκεί εδώ και έξι μήνες στον Περσικό Κόλπο.

Από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, η διεθνής τιμή του πετρελαίου κατέγραψε σημαντική άνοδο, φτάνοντας στις 30 Απριλίου έως τα 126,41 δολάρια το βαρέλι.

Σε επίπεδο έτους, η τιμή του πετρελαίου καταγράφει πλέον αύξηση μεγαλύτερη του 60%, ενώ έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι για τρίτη φορά μέσα στο 2026, εντείνοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το νέο ενεργειακό κύμα στην οικονομία και στο διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών.

Νέες παρεμβάσεις  

Η ταχύτητα με την οποία θα περάσουν οι νέες πιέσεις στην ελληνική αγορά, καθώς και η διάρκεια της αναταραχής, θα αποτελέσουν το «βαρόμετρο» για τις νέες…πυροσβεστικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, η οποία έχει ακόμα στη διάθεσή της 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) για τον Σεπτέμβριο κοστίζει 30 εκατ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά την κρατική ενίσχυση ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο (8 λεπτά + ΦΠΑ) απευθείας στην αντλία. Μάλιστα, με την προσθήκη αυτού του ποσού, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος για τη συγκράτηση της τιμής του ντίζελ από τον Απρίλιο έχει φτάσει πλέον τα 211 εκατ. ευρώ.

Σε περίπτωση που απαιτηθούν νέες παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων, η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και τον Οκτώβριο.

Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται «μήνα με τον μήνα», ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών και τις ανάγκες της αγοράς.

Η παράταση ωστόσο, κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς μετακυλίεται άμεσα στις τελικές τιμές των προϊόντων στο ράφι. Η επιδότηση συγκρατεί το μεταφορικό κόστος και φρενάρει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Αλλαγές

Για να συγκρατηθεί το κόστος θέρμανσης – αν και απομένουν πέντε εβδομάδες μέχρι την επίσημη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης- πιθανότατα θα υπάρξουν αλλαγές στα κριτήρια χορήγησης του επιδόματος.

Το επίδομα θέρμανσης κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, αλλά σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, όπου ο κλιματικός συντελεστής είναι ίσος ή μεγαλύτερος της μονάδας, αυξάνεται κατά 25% και φτάνει έως τα 1.000 ευρώ, ενώ στα πιο ψυχρές περιοχές της χώρας μπορεί να αγγίξει τα 1.200 ευρώ.

Εφόσον η τιμή διάθεσης παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση θα εξετάσει τα εξής σενάρια:

• Απευθείας επιδότηση στην αντλία. Όπως ζητούν οι παράγοντες της αγοράς, μια τέτοια παρέμβαση θα είχε άμεσο αποτέλεσμα στη λιανική τιμή και θα περιόριζε το ποσό που καλείται να καταβάλει ο καταναλωτής. Η έκταση μιας τέτοιας παρέμβασης θα εξαρτηθεί, πάντως, από τη διάρκεια της κρίσης και το δημοσιονομικό της κόστος.
• Αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης όσον αφορά στα ποσά, τα εισοδηματικά κριτήρια, ή τους συντελεστές που λαμβάνουν υπόψη τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής και βάσει των οποίων προκύπτει το ύψος της επιδότησης, ώστε η ενίσχυση να είναι πιο αποτελεσματική για τα νοικοκυριά που επιβαρύνονται περισσότερο.

Την προσπάθεια ενδέχεται να συνδράμουν και τα διυλιστήρια τα οποία ήδη επιδοτούν το πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη. Μάλιστα, δεν αποκλείεται να κάνουν εκπτώσεις και στο πετρέλαιο θέρμανσης.