Πιερρακάκης: «Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες τράπεζες στην Ευρώπη, περισσότερη χρηματοδότηση και καλύτερες υπηρεσίες»

Τη δημιουργία μεγαλύτερων και ισχυρότερων ευρωπαϊκών τραπεζών, οι οποίες θα μπορούν να χρηματοδοτούν περισσότερο τις επιχειρήσεις και να επενδύουν ισχυρότερα στην τεχνολογία, έθεσε ως μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της Ευρώπης ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Μιλώντας στο Jacques Delors Centre της Hertie School στο Βερολίνο, σε συζήτηση με τη συνδιευθύντρια του Centre, Thu Nguyen, με θέμα «Από πού θα προέλθει η μελλοντική ανάπτυξη της Ευρώπης;», ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε τον κατακερματισμό των ευρωπαϊκών αγορών ως ένα από τα βασικά εμπόδια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Όπως σημείωσε, το Eurogroup σκοπεύει να διευρύνει την ατζέντα του σε τομείς που επηρεάζουν άμεσα τις οικονομικές προοπτικές και τα δημόσια οικονομικά, όπως η τεχνολογία, η ενέργεια και οι φυσικοί πόροι.

Προτεραιότητα στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων

Αν έπρεπε να επιλέξει ένα πεδίο στο οποίο η Ευρώπη χρειάζεται άμεσα πρόοδο, ο κ. Πιερρακάκης θα επέλεγε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία περιλαμβάνει τις προηγούμενες ατζέντες της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης.

Υποστήριξε ότι απαιτείται μεγαλύτερος βαθμός κοινής εποπτείας στις κεφαλαιαγορές, με ισχυρότερο ρόλο της ESMA σε συνδυασμό με τις εθνικές εποπτικές αρχές.

Επικαλέστηκε παράλληλα υπολογισμό του ΔΝΤ σύμφωνα με τον οποίο τα εμπόδια μεταξύ των κρατών-μελών ισοδυναμούν με «κρυφούς δασμούς» της τάξης του 110% συνολικά και 44% στη μεταποίηση.

Για τον ίδιο, πάντως, η χρηματοπιστωτική ενοποίηση δεν αρκεί από μόνη της. Η Ευρώπη χρειάζεται ταυτόχρονη πρόοδο στην ενέργεια, στις τηλεπικοινωνίες και στην τεχνολογία, ώστε οι προτάσεις των εκθέσεων Draghi και Letta να περάσουν από τη διάγνωση στην εφαρμογή.

«Τρισεκατομμύρια ευρώ αποταμιεύσεων παραμένουν αδρανή»

Στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών ιδιωτικών αποταμιεύσεων έδωσε ιδιαίτερη έμφαση ο Υπουργός Οικονομικών, σημειώνοντας ότι τρισεκατομμύρια ευρώ παραμένουν σε τραπεζικούς λογαριασμούς χωρίς να μετατρέπονται σε παραγωγικές επενδύσεις.

Η συζήτηση έγινε με αφετηρία εκτίμηση για ετήσιο επενδυτικό κενό περίπου €1,2 τρισ. στην Ευρώπη για ανάγκες που εκτείνονται από την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση έως την άμυνα.

Ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε το πρόβλημα τόσο με τη χαμηλότερη διάθεση ανάληψης επενδυτικού κινδύνου όσο και με τα «υδραυλικά» της ευρωπαϊκής οικονομίας, δηλαδή τα θεσμικά και κανονιστικά εμπόδια που δυσκολεύουν τη μεταφορά αποταμιεύσεων προς επενδυτικά προϊόντα και επιχειρήσεις.

Αναφέρθηκε και στο ελληνικό πρόγραμμα για τα νεογέννητα και τις οικογένειες που είχε ανακοινωθεί την προηγούμενη εβδομάδα, σύμφωνα με το οποίο για τα πρώτα 18 χρόνια ζωής κάθε παιδιού, και για ποσό έως €1.200 ετησίως, το κράτος θα συνεισφέρει ποσό αντίστοιχο με την επένδυση της οικογένειας στον σχετικό λογαριασμό. Οι οικογένειες θα μπορούν να επιλέγουν διαφορετικά επενδυτικά προφίλ, από χαμηλότερου έως υψηλότερου κινδύνου.

Μεγαλύτερες τράπεζες και περισσότερες επενδύσεις στην τεχνολογία

Στο τραπεζικό σκέλος, ο κ. Πιερρακάκης ξεχώρισε δύο ζητήματα: την περιορισμένη διασυνοριακή ενοποίηση μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση και τις χαμηλότερες τεχνολογικές επενδύσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών σε σχέση με αμερικανικούς και κινεζικούς ομίλους.

«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες τράπεζες στην Ευρώπη, οι οποίες θα μπορούν να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες, να χορηγούν περισσότερη χρηματοδότηση στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και να παρέχουν υψηλότερα επίπεδα ρευστότητας στην ευρωπαϊκή οικονομία», ανέφερε.

Κατά τον ίδιο, η δημιουργία τραπεζών με μεγαλύτερη κλίμακα θα επέτρεπε ισχυρότερες τεχνολογικές επενδύσεις και μεγαλύτερη δυνατότητα παγκόσμιου ανταγωνισμού, με επιπτώσεις όχι μόνο στους μακροοικονομικούς δείκτες αλλά και στην καθημερινή χρηματοδότηση επιχειρήσεων και πολιτών.

Η πρόταση για πανευρωπαϊκές δημοπρασίες φάσματος

Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφορούσε τον κατακερματισμό των τηλεπικοινωνιακών αγορών.

Ο κ. Πιερρακάκης αντιπαρέβαλε το ευρωπαϊκό μοντέλο, στο οποίο η μετάβαση στο 5G πραγματοποιήθηκε μέσω διαφορετικών εθνικών δημοπρασιών φάσματος, με τις ΗΠΑ, όπου πραγματοποιήθηκε ενιαία διαδικασία.

Έθεσε ως πρόταση για το 6G και το διαστημικό φάσμα τη διερεύνηση πανευρωπαϊκών ή τουλάχιστον συγχρονισμένων δημοπρασιών με κοινό πλαίσιο κανόνων.

Μέρος των εσόδων, σύμφωνα με την πρότασή του, θα μπορούσε να κατευθύνεται στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ και μέρος στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε μέσω μόχλευσης να χρηματοδοτούνται επενδύσεις στο ευρωπαϊκό τεχνολογικό οικοσύστημα.

Ως παράδειγμα ανέφερε την ελληνική δημοπρασία φάσματος για το 5G, από την οποία το 25% των εσόδων χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου για το οικοσύστημα της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο στα πρότυπα του RRF

Για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο κ. Πιερρακάκης τάχθηκε υπέρ μιας λογικής που θα συνδέει περισσότερο τη χρηματοδότηση με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και αποτελέσματα, όπως συνέβη με το Ταμείο Ανάκαμψης.

Κατά την άποψή του, η δομή του RRF υποχρέωσε τα κράτη να συνδέσουν τους πόρους με συγκεκριμένους μεταρρυθμιστικούς στόχους, αυξάνοντας το οικονομικό και πολιτικό αποτέλεσμα των χρηματοδοτήσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν ο συνολικός προϋπολογισμός θα αυξηθεί ή θα μειωθεί, αλλά να αναζητά νέες ευρωπαϊκές πηγές εσόδων και εργαλεία μόχλευσης.

«Ανησυχούμε, αλλά δεν βρισκόμαστε σε συναγερμό»

Ερωτηθείς για τον κίνδυνο επιστροφής μιας κρίσης κρατικού χρέους στην Ευρωζώνη, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε ότι υπάρχει ανησυχία, όχι όμως «σε βαθμό συναγερμού».

Υποστήριξε ότι οι θεσμοί που δημιουργήθηκαν μετά την προηγούμενη κρίση χρέους προσφέρουν ένα δίχτυ ασφαλείας, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις εθνικές δημοσιονομικές και αναπτυξιακές στρατηγικές.

Τόνισε επίσης την ανάγκη κάθε ευρώ δημόσιας δαπάνης να έχει μετρήσιμο αποτέλεσμα και επισήμανε ότι το Eurogroup πρόκειται να συζητήσει και την άμυνα, λόγω της ισχυρής δημοσιονομικής και οικονομικής της διάστασης και των δυνατοτήτων εξοικονόμησης μέσω κοινών προμηθειών.

Ψηφιακό ευρώ έως το 2029

Στο πεδίο της νομισματικής και τεχνολογικής πολιτικής, ο Υπουργός αναφέρθηκε στο ψηφιακό ευρώ ως σημαντικό στοιχείο για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρωπαϊκού νομίσματος.

Το χρονοδιάγραμμα στο οποίο αναφέρθηκε προβλέπει ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ έως το 2029, ενώ συνέδεσε την ευρωπαϊκή στρατηγική με τον συνδυασμό ρύθμισης της ιδιωτικής χρηματοοικονομικής καινοτομίας μέσω του MiCA και δημιουργίας ενός ψηφιακού δημόσιου νομίσματος.

Η ελληνική οικονομία και η αποκλιμάκωση του χρέους

Αναφερόμενος στην Ελλάδα, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι το βασικό μήνυμα από την ελληνική εμπειρία είναι ότι «οι μεταρρυθμίσεις αποδίδουν».

Σημείωσε ότι το δημόσιο χρέος είχε φτάσει σχεδόν στο 210% του ΑΕΠ μετά την πανδημία και ότι η πρόβλεψη για το 2026 το τοποθετεί περίπου στο 138% του ΑΕΠ, με εκτίμηση για επίπεδο κάτω από 120% το 2029.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι παραμένουν προκλήσεις στο κόστος ζωής και στην ανάγκη αύξησης των μέσων μισθών, επισημαίνοντας ότι πολλά νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πίεση στην καθημερινότητά τους.

Για τη Γερμανία, ανέφερε ότι παραμένει «η βιομηχανική ατμομηχανή της Ευρώπης», τονίζοντας ότι «η Ευρώπη χρειάζεται τη Γερμανία και η Γερμανία χρειάζεται την Ευρώπη».

Euronext, UniCredit και η λογική των «ευρωπαϊκών πρωταθλητών»

Στη συζήτηση για τη διασυνοριακή ενοποίηση, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στην απόκτηση του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext και στην απόκτηση ποσοστού άνω του 30% της Alpha Bank από τη UniCredit ως παραδείγματα της κατεύθυνσης προς ευρύτερα ευρωπαϊκά δίκτυα.

Κατά τον ίδιο, η πρόσβαση μιας μικρομεσαίας εισηγμένης επιχείρησης σε μεγαλύτερη δεξαμενή ρευστότητας αποτελεί πλεονέκτημα για την ελληνική οικονομία και δείχνει γιατί η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί από τη λογική των εθνικών προς τη λογική των ευρωπαϊκών πρωταθλητών.

Η AI και η επιλογή των τομέων όπου η Ευρώπη μπορεί να ανταγωνιστεί

Στο ζήτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επιδιώξει να αποκτήσει ηγετική θέση σε κάθε επιμέρους τεχνολογία.

Έφερε ως παράδειγμα την αγορά cloud, αναφέροντας ότι περίπου τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς ελέγχονται από τους τρεις μεγάλους αμερικανικούς hyperscalers, ενώ οι ευρωπαϊκές εταιρείες κατέχουν συνολικά περίπου 24% και καμία μεμονωμένη ευρωπαϊκή εταιρεία δεν ξεπερνά το 2%.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική, κατά τον ίδιο, πρέπει να στηριχθεί σε τομείς όπου υπάρχουν ήδη ισχυρές εταιρείες και τεχνολογικά πλεονεκτήματα, αναφέροντας μεταξύ άλλων Ericsson, Nokia, ASML και SAP.

Στην AI πρότεινε αντίστοιχα την επιλογή συγκεκριμένων κάθετων πεδίων στα οποία ευρωπαϊκές εταιρείες μπορούν να πλησιάσουν ή να φτάσουν στην τεχνολογική αιχμή, αντί για διάχυση πόρων σε μεγάλο αριθμό διαφορετικών κατευθύνσεων.