Στα όρια τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου – Σε ιστορικό χαμηλό το στρατηγικό απόθεμα των ΗΠΑ

Από την έναρξη της φετινής κρίσης στη Μέση Ανατολή, έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια πετρελαίου, με το μεγαλύτερο μέρος να προέρχεται από εμπορικά αποθέματα που βρίσκονται σε χερσαίες εγκαταστάσεις.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, μιλώντας στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, ανέφερε ότι τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου που παραμένουν παγκοσμίως είναι πλέον λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, το μεγαλύτερο μέρος αυτών δεν μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μόλις περίπου το 10% των διαθέσιμων αποθεμάτων —ή και μικρότερο ποσοστό— μπορεί στην πράξη να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση μιας νέας μεγάλης διαταραχής στην προσφορά, γεγονός που καταδεικνύει την αυξημένη ευαισθησία της αγοράς.

Την ίδια στιγμή, οι νέες πληροφορίες για επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν την ανησυχία για πιθανές περαιτέρω αναταράξεις στην παγκόσμια τροφοδοσία πετρελαίου. Όπως προκύπτει από στοιχεία του UK Maritime Trade Operations, μέσα στον Οκτώβριο έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής εννέα περιστατικά στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 50% των επιθέσεων που σημειώθηκαν συνολικά τον Σεπτέμβριο.

Οι εξελίξεις αυτές ασκούν ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Το Brent καταγράφει άνοδο 0,9%, φτάνοντας τα 101,48 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ενισχύεται κατά 1% και διαμορφώνεται στα 90,29 δολάρια το βαρέλι.

Δείτε τη διακύμανση των τιμών σε πραγματικό χρόνο

• Τιμή πετρελαίου Brendt τώρα
• Τιμή αργού πετρελαίου WTI: (crude oil) τώρα
• Τιμή φυσικού αερίου τώρα
• Χρηματιστήρια τώρα
• Tιμή Διυλιστηρίου σήμερα (μέσος όρος χωρίς ΦΠΑ)
• Τιμές καυσίμων σε όλη την Ελλάδα ανά περιοχή

Τα στρατηγικά αποθέματα των ΗΠΑ στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1982

Η σημαντική μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων πετρελαίου παγκοσμίως έχει καταστήσει την αγορά περισσότερο ευάλωτη στις γεωπολιτικές αναταράξεις. Ενδεικτική της κατάστασης είναι και η εικόνα που παρουσιάζουν τα στρατηγικά αποθέματα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, τα αποθέματα αργού πετρελαίου στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ (SPR) έχουν πλέον διαμορφωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 1982.

Την ίδια στιγμή, κυβερνήσεις και ενεργειακές επιχειρήσεις έχουν προχωρήσει σε σημαντικές αποσύρσεις ποσοτήτων από τα αποθέματά τους, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τις επιπτώσεις από τις σοβαρές διαταραχές που έχουν προκληθεί στην παγκόσμια προσφορά, λόγω των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.

Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA).

Σχεδιάζεται νέα αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών από την IEA

Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι ιδιαίτερα υψηλές τιμές του ντίζελ, η IEA προετοιμάζει νέα παρέμβαση στην αγορά, με την αποδέσμευση περίπου 100 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου και ντίζελ.

Ο Αμίν Νάσερ επιβεβαίωσε ότι η ποσότητα της επικείμενης αποδέσμευσης θα κινηθεί σε αυτό το επίπεδο, προειδοποιώντας παράλληλα ότι τα περιορισμένα διαθέσιμα αποθέματα καθιστούν δύσκολη ακόμη και μια τέτοια προσπάθεια ενίσχυσης της αγοράς.

Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν μέρος αυτής της ποσότητας θα προέλθει από τα αποθέματα που είχαν προβλεφθεί για την έκτακτη αποδέσμευση των 400 εκατ. βαρελιών τον περασμένο Μάρτιο και τα οποία δεν έχουν ακόμη διοχετευθεί στην αγορά.

«Η αγορά είναι πλέον πολύ πιο ευάλωτη»

Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, υπογράμμισε ότι η εξάντληση των αποθεματικών «μαξιλαριών» έχει αυξήσει σημαντικά την ευπάθεια της αγοράς πετρελαίου, ενώ παράλληλα έχει οδηγήσει σε υψηλότερο επίπεδο τις τιμές βάσης.

Οι εκτιμήσεις ανθρώπων της αγοράς δείχνουν ότι η διαδικασία αναπλήρωσης των αποθεμάτων δεν θα είναι άμεση και πιθανότατα θα απαιτήσει αρκετά χρόνια. Αυτό συμβαίνει επειδή η αύξηση των αποθεμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται παράλληλα με την κάλυψη της παγκόσμιας ζήτησης.

Επιπλέον, οι συνολικές ποσότητες πετρελαίου που βρίσκονται αποθηκευμένες δεν είναι στο σύνολό τους διαθέσιμες για άμεση χρήση. Ορισμένες ποσότητες παραμένουν στον πυθμένα των δεξαμενών ή μέσα σε αγωγούς, ενώ ταυτόχρονα οι κυβερνητικές ρυθμίσεις απαιτούν από πολλές χώρες να διατηρούν συγκεκριμένα ελάχιστα επίπεδα στρατηγικών αποθεμάτων.

Μεγάλη εξάρτηση από τις εξαγωγές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής

Ο Ράσελ Χάρντι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας εμπορίας εμπορευμάτων Vitol, εξέφρασε την ανησυχία ότι η διεθνής αγορά πετρελαίου στηρίζεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στις θαλάσσιες εξαγωγές που εξακολουθούν να πραγματοποιούνται από τη Μέση Ανατολή.

Η απρόσκοπτη συνέχιση αυτών των ροών θεωρείται καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της ισορροπίας στην αγορά κατά τους χειμερινούς μήνες. Όπως επισήμανε, τα διαθέσιμα αποθέματα στη Δύση έχουν περιοριστεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην υπάρχουν πλέον σημαντικές ποσότητες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη μιας νέας έλλειψης.

Παράλληλα, κράτη και ενεργειακές εταιρείες εξετάζουν τρόπους αύξησης της χωρητικότητας των αποθηκευτικών τους εγκαταστάσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Kuwait Petroleum Corporation, η οποία σχεδιάζει να επεκτείνει τις δυνατότητες αποθήκευσης τόσο εντός του Κουβέιτ όσο και στις εγκαταστάσεις διύλισης που διαθέτει σε άλλες χώρες.

Σε υψηλή πίεση και η αγορά φυσικού αερίου

Η περιορισμένη διαθεσιμότητα αποθεμάτων δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο για το πετρέλαιο. Αντίστοιχη πίεση παρατηρείται και στην αγορά φυσικού αερίου, όπου η μείωση των αποθεμάτων αυξάνει τον κίνδυνο έντονων και απότομων αυξήσεων των τιμών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Petronas, Τενγκού Μοχάμεντ Ταουφίκ, έχει προειδοποιήσει ότι ένας ιδιαίτερα βαρύς χειμώνας θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην αγορά φυσικού αερίου στις αρχές του 2027, εφόσον τα διαθέσιμα αποθέματα περιοριστούν σε οριακά επίπεδα.

Η συνολική εικόνα στις διεθνείς ενεργειακές αγορές παραμένει, επομένως, ιδιαίτερα εύθραυστη. Με τα αποθέματα να έχουν περιοριστεί σημαντικά, μια νέα σοβαρή διαταραχή στην προσφορά θα μπορούσε να οδηγήσει πολύ ταχύτερα σε έντονες ανοδικές πιέσεις στις τιμές.