ΔΝΤ: Επιβράδυνση της ανάπτυξης και νέες πληθωριστικές πιέσεις στην ελληνική οικονομία

Σύμφωνα με την έκθεση World Economic Outlook (WEO) του Οργανισμού, η οποία παρουσιάζεται στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης, από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου, ο ρυθμός αύξησης του ελληνικού ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027.

Οι εκτιμήσεις αυτές είναι χαμηλότερες από τις προβλέψεις του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού, το οποίο τοποθετεί την ανάπτυξη στο 2% για το 2026 και στο 2,3% για το 2027.

Η απόκλιση μεταξύ των δύο προβλέψεων αναδεικνύει τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία από την άνοδο των τιμών της ενέργειας, την εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης και τις πιθανές επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.

Καθοριστικό ρόλο στις εκτιμήσεις του ΔΝΤ διαδραματίζουν οι υψηλότερες παραδοχές για τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Ειδικότερα, το Ταμείο προβλέπει ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα διαμορφωθεί στα 95,74 δολάρια το βαρέλι το 2026 και στα 87,39 δολάρια το 2027. Αντίθετα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ενσωματώσει στο προσχέδιο του προϋπολογισμού παλαιότερες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τις οποίες η τιμή του πετρελαίου θα κινηθεί στα 91,2 δολάρια το 2026 και στα 78,2 δολάρια το 2027.

Πληθωρισμός: Νέο κύμα πιέσεων από την ενέργεια

Σημαντική πρόκληση για την ελληνική οικονομία παραμένει ο πληθωρισμός, καθώς οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος μεταφέρονται σταδιακά σε περισσότερους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, επιβαρύνοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα αυξηθεί στο 4,2% το 2026, από 2,9% το 2025, προτού υποχωρήσει στο 3,6% το 2027. Η προβλεπόμενη αποκλιμάκωση, ωστόσο, δεν αναμένεται να εξαλείψει τις πιέσεις στα εισοδήματα και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Πιο συγκρατημένες είναι οι εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου. Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, ο εθνικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,8% το 2026 και να υποχωρήσει στο 2,6% το 2027. Για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή, ο οποίος χρησιμοποιείται για τη σύγκριση των πληθωριστικών τάσεων μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αντίστοιχες προβλέψεις ανέρχονται σε 3,6% και 2,4%.

Την ίδια ώρα, επιτάχυνση του πληθωρισμού καταγράφει και η Τράπεζα της Ελλάδος, μέσω της έκθεσης Inflation Monitor. Ως βασικούς παράγοντες αναδεικνύει την άνοδο των τιμών της ενέργειας και τις ισχυρές ανατιμήσεις στις υπηρεσίες, εκτιμώντας ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα φτάσει το 3,5% το 2026, έναντι 2,9% το 2025.

Περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας

Θετικότερη είναι η εικόνα που παρουσιάζει το ΔΝΤ για την αγορά εργασίας, προβλέποντας συνέχιση της αποκλιμάκωσης της ανεργίας τα επόμενα δύο χρόνια.

Ειδικότερα, το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 8% το 2026 και στο 7,6% το 2027. Οι προβλέψεις του Ταμείου είναι ευνοϊκότερες από εκείνες της κυβέρνησης, η οποία αναμένει ποσοστά 8,4% και 7,9%, αντίστοιχα.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις αυτές, η αγορά εργασίας θα συνεχίσει να εμφανίζει βελτίωση. Ωστόσο, η μείωση της ανεργίας δεν αρκεί από μόνη της για να αντισταθμίσει τις απώλειες στην αγοραστική δύναμη που προκαλεί η άνοδος του κόστους διαβίωσης.

Διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους και η επιβάρυνση του λογαριασμού εισαγωγών καυσίμων αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το έλλειμμα προβλέπεται να αυξηθεί από το 5,7% του ΑΕΠ το 2025 στο 6,6% το 2026, προτού περιοριστεί στο 5,9% του ΑΕΠ το 2027.

Οι προβλέψεις αυτές καταδεικνύουν ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να είναι ευάλωτη στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις και να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας. Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν έχει μέχρι στιγμής εξαλείψει αυτή την εξάρτηση, με αποτέλεσμα οι διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές των καυσίμων να εξακολουθούν να επηρεάζουν το εξωτερικό ισοζύγιο της χώρας.

Δυσμενές το διεθνές περιβάλλον

Η έκθεση World Economic Outlook επισημαίνει ότι οι χώρες που εισάγουν ενέργεια και δεν διαθέτουν ισχυρή διασύνδεση με την παγκόσμια αλυσίδα αξίας της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον.

Το αυξημένο κόστος των εισαγωγών, η συμπίεση των πραγματικών εισοδημάτων και οι περιορισμοί στην άσκηση οικονομικής πολιτικής επιβαρύνουν τις προοπτικές τους. Παράλληλα, οι οικονομίες αυτές επωφελούνται λιγότερο από την έντονη επενδυτική δραστηριότητα που αναπτύσσεται διεθνώς γύρω από τις νέες τεχνολογίες και την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη 3,1% το 2026 και 3,4% το 2027, προειδοποιώντας, ωστόσο, ότι οι κίνδυνοι παραμένουν κυρίως καθοδικοί. Μεταξύ των σημαντικότερων απειλών περιλαμβάνονται η περαιτέρω άνοδος των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, οι δημοσιονομικές πιέσεις και το ενδεχόμενο νέων ισχυρών ρευστοποιήσεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Για την ευρωζώνη, οι προβλέψεις είναι ακόμη πιο συγκρατημένες, με τον ρυθμό ανάπτυξης να εκτιμάται στο 1,1% το 2026 και στο 1,2% το 2027.

Στο επίκεντρο η ενεργειακή ασφάλεια

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η ενεργειακή ασφάλεια, η ανθεκτικότητα των δημόσιων οικονομικών και οι προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των διεθνών συζητήσεων.

Στις εργασίες των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας συμμετέχει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα και στηρίζοντας την οικονομική δραστηριότητα.