Αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Με κύριο μήνυμα την «ανάγκη για συνέργειες» ολοκληρώθηκε η εκδήλωση που διοργάνωσε το Ελληνικό Ινστιτούτο Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΕΙΠ) του Τμήματος Μακεδονίας της Ελληνικής Εταιρίας Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) στη Θεσσαλονίκη την Πέμπτη 21 Νοέμβριου 2013, στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο της Helexpo (αίθουσα ΟΛΥΜΠΙΑΣ) στο πλαίσιο της κλαδικής έκθεσης POLIS 2013, με θέμα την «Αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση».

Σύγχρονες εφαρμογές και καλές πρακτικές του ιδιωτικού τομέα που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης παρουσιάστηκαν από τους κ.κ Γιάννη Κοψαχείλη, Προϊστάμενο Διεύθυνσης Πληροφορικής & Επικοινωνιών, Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης (Α.Δ.Μ.Θ.), Γεώργιο Γεωργιάδη, Προϊστάμενο Τμήματος Πληροφορικής, Δήμος Καλαμαριάς, Δαμιανό Κοσμίδη, Συνεργάτη, Δήμος Θέρμης, Απόστολο Πλεξίδα, Προϊστάμενο Διεύθυνσης Διαφάνειας & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Γιώργο Χρήστου, Υπεύθυνο Πληροφοριακών Συστημάτων,  Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας & Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, Αχιλλέα Μένο-Χατζηγεωργίου, Διευθυντή ΚΕΠ, Δήμος Θεσσαλονίκης, Δρ. Γιάννη Κομπατσιάρη, Ερευνητή Α', Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης – ΕΚΕΤΑ, Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών – ΙΠΤΗΛ.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν εκπρόσωποι φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης, του ΣΕΠΒΕ, εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες πληροφορικής και άλλοι. Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας. 

Ο κος Κοψαχείλης ανέφερε ότι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας Θράκης έχει να διαχειριστεί 12 υπηρεσίες, 75 κτίρια και περίπου 1.500 υπαλλήλους. Ως προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πληροφορικής & Επικοινωνιών επέλεξε τη δράση και την εξωστρέφεια. Παρουσίασε δύο εφαρμογές που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, τη διαχείριση έργων με χρήση νέων τεχνολογιών και το ενιαίο Πρωτόκολλο. Στη διαχείριση έργων με τη χρήση νέων τεχνολογιών, ο υπάλληλος πραγματοποιεί αυτοψία με έναν υπολογιστή ταμπλέτα ή έξυπνο τηλέφωνο. Η εφαρμογή καλύπτει όλο το φάσμα των εργασιών μέχρι την εκτύπωση της αυτοψίας. Το ενιαίο Πρωτόκολλο έχει τη δυνατότητα σύνδεσης με τη Διαύγεια και την αυτόματη λήψη των πληροφοριών. Η εφαρμογή έχει επεκταθεί ήδη και στην υποβολή εγγράφων από πολίτες, επιχειρήσεις και άλλους φορείς υλοποιώντας με τον τρόπο αυτό την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και την αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων της Δημόσιας Διοίκησης.

Ο κος Γεωργιάδης παρουσίασε την πλατφόρμα εργασιακής δικτύωσης των υπαλλήλων του Δήμου Καλαμαριάς σε web-based cloud. Η πλατφόρμα είναι εγκατεστημένη σε 250 στελέχη του Δήμου και είναι σε παραγωγική διαδικασία, καλύπτει το e-mail, το οργανόγραμμα, τη διαχείριση αρχείων, τα θέματα, τις καθημερινές και προγραμματισμένες εργασίες – ημερολόγιο, γεγονότα καθώς επίσης και την ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων. Η πλατφόρμα είναι έτοιμη για την χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών . Στόχος είναι να δοθεί η πλατφόρμα στους αιρετούς για να ενημερώνονται άμεσα για θέματα που αφορούν τον Δήμο (Δημοτικά Συμβούλια, επιτροπές κ.α.) και σε όλους τους φορείς που εποπτεύει ή συνδέεται ο Δήμος. (Σχολεία, ΝΠΔΔ)

Ο κος Κοσμίδης παρουσίασε μια εφαρμογή για Συμμετοχική Ανάπτυξη του Δήμου Θέρμης. Πρόκειται για ένα σύστημα Help Desk που βασίζεται στην καλή συνεργασία του Τμήματος Πληροφορικής με τα υπόλοιπα Τμήματα του Δήμου και δέχεται αιτήματα μέσω e-mail. Το σύστημα είναι διαθέσιμο ως cloud service. Καλύπτει μέχρι τη διαχείριση μικρών έργων, ενώ έχει ήδη δημιουργηθεί μια Γνωσιακή Βάση με τα αιτήματα. Αναφέρθηκε επίσης στη δυνατότητα συνέργειας μεταξύ των φορέων, ώστε ένας δημόσιος φορέας (π.χ. ο Δήμος Καλαμαριάς) που έχει αναπτύξει την πλατφόρμα εργασιακής δικτύωσης  κάλλιστα μπορεί να την επεκτείνει και σε άλλους Δήμους, π.χ. στην Κρήτη χρησιμοποιώντας τις  υποδομές ενός τρίτου Δήμου που έχει διαθέσιμους πόρους (infrastructure).

Ο κος Πλεξίδας παρουσίασε τη διαδικασία εφαρμογής της ψηφιακής (και όχι ηλεκτρονικής) υπογραφής στο Δημόσιο καταρρίπτοντας τον μύθο της πολυπλοκότητας της και έδωσε απτά παραδείγματα για την εφαρμογή της στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Συγκεκριμένα, ανέπτυξε τον τρόπο λειτουργίας και κρυπτογράφησης, το ιδιωτικό και δημόσιο κλειδί και αναφέρθηκε στα βασικά χαρακτηριστικά: εμπιστευτικότητα, ακεραιότητα, πιστοποίηση, μη άρνηση αποδοχής. Επιπλέον έδωσε συμβουλές σε όσους πρόκειται να εφαρμόσουν την ψηφιακή υπογραφή για το τι να προσέξουν κατά την αυθεντικοποίηση των χειριστών της ψηφιακής υπογραφής από τους φορείς τους και τα ΚΕΠ. Η ψηφιακή υπογραφή θα πρέπει να επεκταθεί βημα – βήμα σε περισσότερους φορείς με στόχο να καλύψει το σύνολο των πολιτών. Τέλος, πολύ σημαντική είναι η πρόταση που κατέθεσε για ένα αποθετήριο εφαρμογών πληροφορικής στο Δημόσιο Τομέα, το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα στους Δημόσιους φορείς να χρησιμοποιούν εφαρμογές οι οποίες διαθέτουν την ποιότητα και τη συμβατότητα με το Ελληνικό Δημόσιο.

Ο κος Χρήστου παρουσίασε την εφαρμογή για ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφου από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων η οποία συνδυάζει τον ηλεκτρονικό έλεγχο ταυτότητας, τις ηλεκτρονικές αγορές και τις ηλεκτρονικές υπογραφές. Αποτέλεσμα είναι η μείωση του χρόνου κατάθεσης ενός δικογράφου, η χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων – μείωση λειτουργικού κόστους και η καλύτερη ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων. Ανέφερε ότι η ψηφιακή υπογραφή "'ελυσε τα χέρια του Υπουργείου" στο θέμα του δικογράφου, το οποίο ταλάνιζε εδώ και χρόνια τα δικαστήρια, τους δικηγόρους αλλά και τους πολίτες. Τόνισε πως δεν αρκεί η πολιτεία να εφαρμόσει μεμονωμένα σε κάποιες υπηρεσίες την ψηφιακή υπογραφή αλλά θα πρέπει όλοι οι φορείς αλλά και το μεγάλο μέρος των πολιτών να ξεκινήσει να την χρησιμοποιεί για την διευκόλυνσή του σε όλες τις συναλλαγές με τους τομείς της Δημόσιας Διοίκησης. Τέλος ανέφερε επίσης ότι οι ανάγκες επιβάλουν τη χρήση cloud services και αναρωτήθηκε αν το G-Cloud θα προλάβει να υλοποιηθεί πριν το κάθε Υπουργείο αναπτύξει το δικό του cloud (π.χ.   Justice cloud, Defence cloud).

Ο κος Μένος, με την προηγούμενη ιδιότητά του ως Δ/ντης Πληροφορικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, παρουσίασε το μεγάλο έργο μετεγκατάστασης του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης από την οργάνωση, το σχεδιασμό και την υλοποίηση καθώς και τα συμπεράσματα που προέκυψαν. Τόνισε την ανάγκη για καλό σχεδιασμό αλλά και την εκτέλεση τέτοιων έργων πάντα σε φάσεις και με πιλοτική λειτουργία. Αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ των ανθρώπων που αποφασίζουν και των μελών της ομάδας που αναλαμβάνει το έργο. Επίσης, ότι ο Δημόσιος Τομέας με κατάλληλους ανθρώπους, εργατικότητα, τεχνογνωσία και συστηματική εργασία μπορεί να υλοποιήσει μεγάλα έργα, το ίδιο καλά όπως και ο Ιδιωτικός Τομέας.

Ο κος Κομπατσιάρης παρουσίασε τις νέες ευκαιρίες και προκλήσεις από την ωρίμανση και διείσδυση των Νέων Τεχνολογιών μέσα από mobile εφαρμογές για την συμμετοχική συντήρηση και αξιοποίηση δημόσιων χώρων, τη βιώσιμη κινητικότητα αλλά και την αστική ανάπτυξη και κατέληξε σε εξαιρετικά χρήσιμα συμπεράσματα από την εμπειρία που προήλθε από την υλοποίηση των συγκεκριμένων εφαρμογών που αναπτύχθηκαν κυρίως στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο ΙΠΤΗΛ/ΕΚΕΤΑ.

Στη συζήτηση που ακολούθησε με βασικό ερώτημα «Μπορεί μία Δημόσια Υπηρεσία να λειτουργήσει σαν επιχείρηση;» η απάντηση είναι ναι, αφού γίνουν προηγουμένως αρκετά πράγματα με τα θέματα των διαδικασιών που πρέπει να απλοποιηθούν. Η υιοθέτηση της ψηφιακής υπογραφής είναι ένα από αυτά τα πράγματα.  Ένα δεύτερο είναι η  διαλειτουργικότητα μεταξύ των εφαρμογών (π.χ. με το σύστημα ΔΙΑΥΓΕΙΑ)

Συζήτηση – Συμπεράσματα:

Κατατέθηκε πρόταση για δημιουργία αποθετηρίου εφαρμογών που έχουν χρησιμοποιηθεί από φορείς του Δημοσίου. Οι εφαρμογές θα δοκιμάζονται πρώτα εκεί και στη συνέχεια θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από άλλους Δημόσιους φορείς.

Η παρούσα εκδήλωση έφερε κοντά τους φορείς που θα έπρεπε να συνεργάζονται – θα πρέπει να βρεθούν δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των φορέων με τον ιδιωτικό τομέα.  Δεδομένου ότι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τους πάντες, δεν έχει πλέον νόημα να ανταγωνίζονται μεταξύ τους οι προμηθευτές και ο πελάτης να βρίσκεται απέναντι. Πρέπει να βρεθούν δίαυλοι συνεργασίας όπως τα έργα ΣΔΙΤ.

Τα ανοικτά δεδομένα μπορούν να δημιουργήσουν νέες εφαρμογές που ούτε μπορούμε να φανταστούμε. Ήδη ο Δήμος Θεσσαλονίκης παρέχει μέσω της ιστοσελίδας του πρόσβαση σε ανοιχτά δεδομένα.

Αναφέρθηκε ότι υπάρχει ακόμη σκεπτικισμός για τη χρήση του cloud και πόσο εύκολα μια ομάδα είναι διατεθειμένη να μοιραστεί τη τεχνογνωσία που διαθέτει (knowledgesharing).

Τέλος, προτάθηκε τα έργα πληροφορικής που απευθύνονται στο Δημόσιο να έχουν στην ομάδα ανάπτυξης και στελέχη από το χώρο των Δημοσίων Υπηρεσιών και για την παραλαβή ενός έργου πληροφορικής, είναι απαραίτητο να βεβαιώνουν οι χρήστες της Υπηρεσίας ότι καλύπτει τις απαιτήσεις τους, πριν την αποδοχή.