ΕΣΠΑ: Πώς κινήθηκαν οι αιτήσεις σε «Ξεκινώ Επιχειρηματικά» και «Παράγουμε στην Ελλάδα»

Αξίζει να σημειωθεί ότι το «Ξεκινώ Επιχειρηματικά» απευθύνεται κυρίως σε νέους με εξειδίκευση και κατάρτιση που επιθυμούν να ξεκινήσουν τη δική τους επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ το «Παράγουμε στην Ελλάδα» στοχεύει σε ήδη λειτουργούσες επιχειρήσεις και σε επενδύσεις παραγωγικού χαρακτήρα, με σκοπό την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και της εξαγωγικής τους δυναμικής.

2.815 αιτήσεις στο «Ξεκινώ Επιχειρηματικά»

Την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026, ολοκληρώθηκε η ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης στη δράση «Ξεκινώ Επιχειρηματικά», μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων.

Στη δράση υποβλήθηκαν 2.815 αιτήσεις χρηματοδότησης, με συνολική αιτούμενη δημόσια δαπάνη 62.273.364 ευρώ. Ο προϋπολογισμός της δράσης ανέρχεται σε 70 εκατ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι σε συνολικό επίπεδο οι αιτήσεις κινήθηκαν κάτω από τους διαθέσιμους πόρους.

Η δράση έχει ως προτεραιότητα την ενεργοποίηση του ανθρώπινου κεφαλαίου, την ενδυνάμωση της αυτοαπασχόλησης και την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών που μπορούν να συνεισφέρουν στην αύξηση της απασχόλησης. Πληθυσμός-στόχος ήταν κυρίως εξειδικευμένοι και καταρτισμένοι νέοι με επιχειρηματική ικανότητα και νοοτροπία για δραστηριοποίηση σε βιώσιμους & σύγχρονους τομείς, όπως οι ΤΠΕ, η επιστήμη, η τεχνολογία, η μηχανική, τα μαθηματικά και ο τουρισμός.

Η εικόνα ανά περιφέρεια

Στην κατηγορία των Λιγότερο Ανεπτυγμένων Περιφερειών, στην οποία περιλαμβάνονται Βόρειο Αιγαίο, Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα, Κρήτη, Δυτική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά, Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησος, υποβλήθηκαν 1.976 αιτήσεις, με δημόσια δαπάνη 43.100.200 ευρώ. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία περιφερειών, ο διαθέσιμος προϋπολογισμός της δράσης είναι 55 εκατ. ευρώ.

Διαφορετική εικόνα καταγράφεται στις Περιφέρειες σε Μετάβαση, δηλαδή την Αττική και το Νότιο Αιγαίο. Εκεί υποβλήθηκαν 839 αιτήσεις, με δημόσια δαπάνη 19.173.164 ευρώ, έναντι επιμέρους προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ. 

Κυρίως υπό σύσταση επιχειρήσεις

Από το σύνολο των αιτήσεων στη δράση «Ξεκινώ Επιχειρηματικά», οι 2.338, δηλαδή το 83%, αφορούσαν υπό σύσταση επιχειρήσεις. Οι υπόλοιπες 477 αιτήσεις, ποσοστό 17%, υποβλήθηκαν από νεοσύστατες επιχειρήσεις.

Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η δράση λειτούργησε κυρίως ως εργαλείο για το πρώτο επιχειρηματικό βήμα. Η έμφαση δεν ήταν μόνο στη δημιουργία νέων εταιρειών, αλλά και στη διαμόρφωση δραστηριοτήτων που μπορούν να οδηγήσουν σε νέες, βιώσιμες θέσεις απασχόλησης.

876 αιτήσεις στο «Παράγουμε στην Ελλάδα»

Την Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026, ολοκληρώθηκε η ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης στη δράση «Παράγουμε στην Ελλάδα».

Στη δράση υποβλήθηκαν 876 αιτήσεις χρηματοδότησης, με συνολική αιτούμενη δημόσια δαπάνη 123.458.077 ευρώ. Ο προϋπολογισμός της δράσης είναι 50 εκατ. ευρώ, άρα οι αιτήσεις ξεπέρασαν κατά πολύ τους διαθέσιμους πόρους, με την αιτούμενη δημόσια δαπάνη να αντιστοιχεί σε περίπου 2,5 φορές τον προϋπολογισμό.

Η δράση έχει ως στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας σε τομείς με υψηλό εξωτερικό προσανατολισμό. Πρόκειται για παρέμβαση που συνδέεται με την εγχώρια παραγωγή, τη βελτίωση των εξαγωγικών επιδόσεων και την ενίσχυση της παρουσίας ελληνικών προϊόντων σε αγορές υψηλής ζήτησης.

Πίεση στους διαθέσιμους πόρους και στις δύο κατηγορίες

Στις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Περιφέρειες, για το «Παράγουμε στην Ελλάδα» υποβλήθηκαν 446 αιτήσεις χρηματοδότησης, με δημόσια δαπάνη 64.478.597 ευρώ. Ο επιμέρους προϋπολογισμός για τη συγκεκριμένη κατηγορία είναι 39 εκατ. ευρώ, οπότε η αιτούμενη δαπάνη κινήθηκε σημαντικά υψηλότερα.

Στις Περιφέρειες σε Μετάβαση, δηλαδή Αττική και Νότιο Αιγαίο, υποβλήθηκαν 430 αιτήσεις, με δημόσια δαπάνη 58.979.480 ευρώ, έναντι διαθέσιμου προϋπολογισμού 11 εκατ. ευρώ. Η απόκλιση εδώ είναι ακόμη μεγαλύτερη, κάτι που δείχνει έντονο ενδιαφέρον για παραγωγικές επενδύσεις στις συγκεκριμένες περιοχές.

Η σχεδόν ισορροπημένη κατανομή των αιτήσεων ανάμεσα στις δύο κατηγορίες περιφερειών δείχνει ότι το ενδιαφέρον για τη δράση δεν περιορίστηκε σε μία γεωγραφική ζώνη. Ωστόσο, η σύγκριση με τους διαθέσιμους πόρους δείχνει ότι η τελική επιλογή των επενδυτικών σχεδίων θα είναι κρίσιμη.

Τι προβλέπει η δράση για τις επενδύσεις

Το «Παράγουμε στην Ελλάδα» αφορά υφιστάμενες μικρές, πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Ο ελάχιστος προϋπολογισμός επενδυτικού σχεδίου είναι 100.000 ευρώ και ο μέγιστος 400.000 ευρώ, ενώ το ανώτατο όριο επιχορήγησης ορίζεται σε 200.000 ευρώ ανά ΑΦΜ ή 220.000 ευρώ στην περίπτωση ταχείας υλοποίησης.

Τα ποσοστά ενίσχυσης κυμαίνονται από 50% έως 55% επί του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού κάθε αίτησης. Η μέγιστη διάρκεια ολοκλήρωσης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 15 μήνες από την ηλεκτρονική κοινοποίηση της οριστικής έγκρισης.

Οι επιλέξιμες δαπάνες καλύπτουν, μεταξύ άλλων, μηχανήματα και παραγωγικό εξοπλισμό, υπηρεσίες, λογισμικό, προβολή, προώθηση, δικτύωση και δαπάνες προσωπικού. Η δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από εθνική συμμετοχή.

Οι αιτήσεις δεν ισοδυναμούν με εγκρίσεις

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν δεν ταυτίζονται με τελικές εντάξεις. Κάθε επενδυτικό σχέδιο πρέπει να περάσει τη διαδικασία αξιολόγησης, να ελεγχθεί ως προς την επιλεξιμότητα και να καταταχθεί με βάση τους κανόνες της κάθε πρόσκλησης.

Αυτό σημαίνει ότι η αιτούμενη δημόσια δαπάνη δείχνει το ενδιαφέρον της αγοράς, αλλά όχι το τελικό ύψος των εγκεκριμένων έργων. Ειδικά στο «Παράγουμε στην Ελλάδα», όπου οι αιτήσεις ξεπερνούν αισθητά τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, είναι αναμενόμενο ότι δεν θα μπορέσουν να χρηματοδοτηθούν όλα τα σχέδια που υποβλήθηκαν.

Αντίστοιχα, στο «Ξεκινώ Επιχειρηματικά», το γεγονός ότι η αιτούμενη δημόσια δαπάνη βρίσκεται κάτω από τον συνολικό προϋπολογισμό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλες οι αιτήσεις θα εγκριθούν. Η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί μετά την αξιολόγηση, τυχόν ενστάσεις και την οριστικοποίηση των εντάξεων.

Δύο διαφορετικά σήματα από την αγορά

Η σύγκριση των στοιχείων δίνει δύο διαφορετικά σήματα. Στο «Ξεκινώ Επιχειρηματικά», η συμμετοχή ήταν σημαντική, με κυρίαρχη παρουσία υπό σύσταση επιχειρήσεων, αλλά σε συνολικό επίπεδο η αιτούμενη δαπάνη δεν ξεπέρασε τον προϋπολογισμό των 70 εκατ. ευρώ. Το στοιχείο αυτό ανοίγει ερωτήματα για το αν ο σχεδιασμός της δράσης ανταποκρίθηκε πλήρως στις ανάγκες και τις προσδοκίες της αγοράς, ιδίως ως προς τους όρους συμμετοχής και το προφίλ των δυνητικών δικαιούχων.

Στο «Παράγουμε στην Ελλάδα», η εικόνα είναι πιο έντονη: οι αιτήσεις δημόσιας δαπάνης ξεπέρασαν σημαντικά τον διαθέσιμο προϋπολογισμό των 50 εκατ. ευρώ, δείχνοντας ισχυρό ενδιαφέρον για παραγωγικές επενδύσεις, εξωστρέφεια και ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.

Για την αγορά, το επόμενο στάδιο είναι καθοριστικό. Η σημασία των δύο δράσεων δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των αιτήσεων, αλλά από το ποιες προτάσεις θα εγκριθούν, πόσο γρήγορα θα προχωρήσουν και σε ποιο βαθμό θα μετατραπούν σε νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες, θέσεις εργασίας, παραγωγικές επενδύσεις και εξαγωγική δυναμική.