Η μετάβαση από τις αγορές όπλων στην ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας

«Τα επιτυχημένα συστήματα πρέπει να μπορούν να παράγονται μαζικά»

Ο Γιώργος Πανούσης, Υποστράτηγος του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) / ΓΕΕΘΑ, σημείωσε ότι μέχρι σήμερα οι Ένοπλες Δυνάμεις επιδίωκαν την ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων κυρίως μέσω των προμηθειών. Όπως ανέφερε, τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει αρχίσει να αναπτύσσει εγχώρια ορισμένα τεχνολογικά προηγμένα συστήματα, καλύπτοντας μέρος των επιχειρησιακών της αναγκών. Τόνισε ότι τα επιτυχημένα συστήματα πρέπει να μπορούν να παράγονται μαζικά και ότι ακριβώς εκεί βρίσκεται η ουσιαστική σύνδεση της καινοτομίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις. Υπογράμμισε ακόμη ότι το ΕΛΚΑΚ αποτελεί πλέον έναν νέο οργανισμό-κλειδί, με στόχο την ανάπτυξη δυνατοτήτων μέσω της τεχνολογίας.

«Η Σουηδία κατάφερε να δημιουργήσει μία από τις ισχυρότερες αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης - Κάτι αντίστοιχο είναι εφικτό και για την Ελλάδα»

Ο Håkan Emsgård, Πρέσβης της Σουηδίας στην Ελλάδα, εκτίμησε ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία διαθέτει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι η Σουηδία κατάφερε να δημιουργήσει μία από τις ισχυρότερες αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης και ότι κάτι αντίστοιχο είναι εφικτό και για την Ελλάδα. Όπως είπε, η συγκυρία είναι ευνοϊκή, καθώς δημιουργούνται νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, νέες συνεργασίες και «συμμαχίες προθύμων», μέσα στις οποίες ακόμη και μικρότερες χώρες μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο.

Από την πλευρά του, ο Wojciech Ponikiewski, Πρέσβης της Πολωνίας στην Ελλάδα, ανέφερε ότι η Πολωνία διαθέτει μια νέα αμυντική βιομηχανική βάση, η οποία αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια μέσα από στενή διεθνή συνεργασία. Όπως είπε, η σημερινή συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή, καθώς υπάρχει κοινωνική συναίνεση για τις αμυντικές δαπάνες και σημαντικά διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια, ενώ υπενθύμισε ότι η Πολωνία αναμένεται να λάβει περισσότερα από 44 δισ. ευρώ, δημιουργώντας σημαντικές προοπτικές συνεργασίας και για την Ελλάδα, η οποία -όπως σημείωσε- διαθέτει σημαντικές δεξιότητες.

Ο Αλέξανδρος Διακόπουλος, Εκτελεστικός Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ), άσκησε κριτική στη μεγάλη έμφαση που δίνει η Ευρώπη στη σύνταξη πολιτικών και στρατηγικών κειμένων, επισημαίνοντας ότι η ήπειρος πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην παραγωγή αμυντικών συστημάτων. Όπως τόνισε, ο πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά εξαιτίας των νέων τεχνολογιών, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι τα παραδοσιακά οπλικά συστήματα έχουν καταστεί παρωχημένα.

«Η Ελλάδα έχει δαπανήσει τεράστια ποσά για την αγορά οπλικών συστημάτων, χωρίς να έχει αναπτύξει την απαραίτητη εγχώρια δυνατότητα υποστήριξής τους»

Αντίθετα, απαιτείται ο αποτελεσματικός συνδυασμός των δύο. Υπογράμμισε ακόμη ότι η Ελλάδα έχει δαπανήσει τεράστια ποσά για την αγορά οπλικών συστημάτων, χωρίς να έχει αναπτύξει την απαραίτητη εγχώρια δυνατότητα υποστήριξής τους, γεγονός που, όπως είπε, καταδεικνύει την απουσία μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Τόνισε επίσης την ανάγκη δημιουργίας ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού και ανάπτυξης δυνατοτήτων παραγωγής οικονομικών και ταχέως διαθέσιμων συστημάτων, επισημαίνοντας ότι καμία χώρα δεν μπορεί πλέον να κινηθεί μόνη της.

«Οι αμυντικές δαπάνες δεν ενισχύουν μόνο την ασφάλεια, αλλά δημιουργούν και σημαντικές βιομηχανικές προοπτικές»

Ο Βασίλης Αντωνιάδης, Managing Director and Senior Partner | BCG’s Client Coordinating Officer for the EU Institutions, Boston Consulting Group (BCG), υπογράμμισε ότι οι αμυντικές δαπάνες δεν ενισχύουν μόνο την ασφάλεια, αλλά δημιουργούν και σημαντικές βιομηχανικές προοπτικές. Εκτίμησε ότι αμυντικές δαπάνες θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να αυξήσουν το ελληνικό ΑΕΠ, εφόσον οι προμήθειες σχεδιαστούν με τρόπο που θα ενισχύει το εγχώριο βιομηχανικό αποτύπωμα. Τόνισε ακόμη ότι η Ελλάδα πρέπει να αναπτύξει ισχυρές συνεργασίες, να αποφύγει τον κατακερματισμό (fragmentation) και να αξιοποιήσει το SAFE μέσα από συμμαχίες με γειτονικές χώρες που έχουν κοινές ανάγκες.

«Το βασικό πρόβλημα της χώρας είναι η έλλειψη μακροχρόνιας βιομηχανικής στρατηγικής»

Ο Αναστάσιος Ροζολής,  Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΕΚΠΥ και Διευθύνων Σύμβουλος της AKMON A.E., υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα της χώρας είναι η έλλειψη μακροχρόνιας βιομηχανικής στρατηγικής. Όπως είπε, για δεκαετίες η Ελλάδα βασίστηκε κυρίως στις εισαγωγές οπλικών συστημάτων, με αποτέλεσμα να διαθέτει περιορισμένη παραγωγική βάση. Υποστήριξε ότι σήμερα εξακολουθεί να απουσιάζει ένας σαφής οδικός χάρτης, ενώ χαρακτήρισε ως ελάχιστο όριο τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας κατά 25% στα εξοπλιστικά προγράμματα, εφόσον αυτό εφαρμοστεί στην πράξη. Ζήτησε ακόμη τη δημιουργία ενός μόνιμου κυβερνητικού φορέα που θα αναλάβει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της εθνικής στρατηγικής αμυντικών προμηθειών, επισημαίνοντας ότι η χώρα θα μπορούσε να παράγει μέρη των συστημάτων που έχει συμφωνήσει να προμηθευτεί όπως τα μαχητικά αεροσκάφη, η Ασπίδα του Αχιλλέα, ακόμα και κάποιους πυραύλους.

«Για τη SAAB η βιομηχανική συνεργασία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε διεθνούς προγράμματος»

Η Michaela Fecko, Διευθύντρια Βιομηχανικών Συνεργασιών της SAAB, παρουσίασε το σουηδικό μοντέλο συνεργασίας μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας και ακαδημαϊκής κοινότητας για τον εντοπισμό τεχνολογιών του μέλλοντος και την ενίσχυση της καινοτομίας. Όπως ανέφερε, για τη SAAB η βιομηχανική συνεργασία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε διεθνούς προγράμματος, με έμφαση στη συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και τοπικές αρχές. Υπογράμμισε ότι η ελληνική βιομηχανία βρίσκεται σε καλή θέση για να πετύχει τις φιλοδοξίες της και εξέφρασε την πρόθεση της εταιρείας να αναπτύξει νέες συνεργασίες και να ενισχύσει την παρουσία της στη χώρα.

Τη συζήτηση συντόνισε ο Φάνης Παπαθανασίου, Senior Diplomatic Correspondent, ERT TV.