Δύο Έλληνες φιναλίστ στα European Inventor Awards

Δύο ελληνικές παρουσίες στην ευρωπαϊκή καινοτομία

Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας ανακοίνωσε 12 φιναλίστ για το European Inventor Award 2026, από Ευρώπη, Ασία και Αμερική, σε κατηγορίες που καλύπτουν τη βιομηχανία, την έρευνα, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και χώρες εκτός EPO.

Ανάμεσα στους φιναλίστ βρίσκονται δύο επιστήμονες με ελληνική καταγωγή: ο Ευάγγελος Ελευθερίου, με πορεία στην Ελβετία και την IBM, και η Αγγελική Τριανταφύλλου, με διαδρομή στη Σουηδία και τη βιομηχανία φυτικών τροφίμων.

Η διάκριση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή και οι δύο υποψηφιότητες εντάσσονται στην ίδια κατηγορία, τη «Βιομηχανία». Δεν πρόκειται, δηλαδή, μόνο για ερευνητική αναγνώριση, αλλά για εφευρέσεις που έχουν εφαρμογή σε αγορές μεγάλης κλίμακας.

Ο Ευάγγελος Ελευθερίου και η οικονομία των δεδομένων

Ο Ευάγγελος Ελευθερίου και η ομάδα του είναι φιναλίστ για τεχνολογίες που βελτίωσαν τον τρόπο αποθήκευσης, ανάγνωσης και επεξεργασίας ψηφιακών δεδομένων. Το έργο του εκτείνεται από τη μαγνητική αποθήκευση και τη μνήμη flash έως το in-memory computing.

Η σημασία της τεχνολογίας αυτής γίνεται μεγαλύτερη σε μια περίοδο όπου το cloud computing, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ψηφιακές υπηρεσίες αυξάνουν ραγδαία τη ζήτηση για αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο σχετικό δελτίο τύπου, τα data centres καταναλώνουν ήδη περίπου το 1,5% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η ζήτηση αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2030.

Μία από τις βασικές καινοτομίες του είναι η τεχνολογία NPML, η οποία βελτίωσε την αξιοπιστία της ανάκτησης πληροφοριών σε συστήματα μαγνητικής αποθήκευσης υψηλής πυκνότητας. Η λογική της ήταν να προβλέπει τις παρεμβολές μεταξύ σημάτων, αντί να τις αντιμετωπίζει απλώς ως «θόρυβο».

Από τη μαγνητική ταινία στο in-memory computing

Το έργο του Ελευθερίου δεν περιορίζεται σε μία γενιά τεχνολογίας. Στην IBM, η έρευνά του επεκτάθηκε στις μαγνητικές ταινίες, οι οποίες παραμένουν κρίσιμες για την αρχειοθέτηση πολύ μεγάλων όγκων δεδομένων από οργανισμούς και επιχειρήσεις.

Η ομάδα του ανέπτυξε μεθόδους που βελτιώνουν την ακρίβεια, τη διόρθωση σφαλμάτων και τον συγχρονισμό, ακόμη και όταν τα δεδομένα έχουν υποστεί φθορά. Παράλληλα, καινοτομίες στην αρχιτεκτονική μνήμης flash συνέβαλαν στη βελτίωση της συνολικής απόδοσης των συστημάτων.

Σήμερα, η πιο πρόσφατη έρευνά του εστιάζει στο in-memory computing, δηλαδή στην εκτέλεση υπολογισμών απευθείας μέσα στις δομές μνήμης. Η προσέγγιση αυτή περιορίζει τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ μνήμης και επεξεργαστών, μειώνοντας καθυστερήσεις και ενεργειακή κατανάλωση.

Για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, όπου μεγάλοι όγκοι δεδομένων πρέπει να επεξεργάζονται γρήγορα και συχνά σε πραγματικό χρόνο, τέτοιες τεχνολογίες αποκτούν άμεση επιχειρηματική και περιβαλλοντική σημασία.

Η Αγγελική Τριανταφύλλου και η αγορά φυτικών ροφημάτων

Η Αγγελική Τριανταφύλλου είναι φιναλίστ για μία κατοχυρωμένη ενζυμική μέθοδο που βελτιώνει τη σταθερότητα, τη γεύση και τη λειτουργικότητα των ροφημάτων βρώμης. Η καινοτομία της συνδέεται με μια αγορά που τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί διεθνώς, καθώς οι καταναλωτές αναζητούν φυτικές εναλλακτικές στα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Η πρόκληση δεν ήταν μόνο η παραγωγή ενός φυτικού ροφήματος. Τα πρώτα ροφήματα βρώμης συχνά παρουσίαζαν ανομοιογενή υφή, πικρή επίγευση, αστάθεια στην αποθήκευση ή κακή απόδοση σε εφαρμογές όπως ο καφές.

Η μέθοδος που ανέπτυξε η Τριανταφύλλου, ενώ εργαζόταν στη σουηδική Oatly, χρησιμοποιεί ένζυμα αποαμιδίωσης πρωτεϊνών σε συνδυασμό με αμυλάσες. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η διαλυτότητα της πρωτεΐνης της βρώμης χωρίς να διασπάται η δομή της.

Από εξειδικευμένο προϊόν σε καθημερινή επιλογή

Το αποτέλεσμα είναι ένα ρόφημα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε διαλυτή πρωτεΐνη, πιο λευκή όψη, καλύτερη σταθερότητα και δυνατότητα δημιουργίας λεπτού και σταθερού αφρού. Αυτό το χαρακτηριστικό ήταν καθοριστικό για την είσοδο των ροφημάτων βρώμης σε καθημερινές εφαρμογές, όπως ο καφές και οι barista εκδοχές.

Η εφεύρεση συνέβαλε στη μετατροπή των ροφημάτων βρώμης από προϊόν για περιορισμένο κοινό σε ευρύτερα αποδεκτή εναλλακτική του γάλακτος. Συνδέεται επίσης με τη στροφή προς πιο βιώσιμα διατροφικά πρότυπα, καθώς τα φυτικά ροφήματα έχουν γενικά μικρότερη χρήση πόρων και χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σχέση με τα συμβατικά γαλακτοκομικά.

Η ίδια συνεχίζει σήμερα την ανάπτυξη ενζυμικών διεργασιών μέσω της εταιρείας της, Cerealiq AB, εστιάζοντας σε φυτικά ροφήματα από βρώμη και όσπρια.

Γιατί έχει σημασία η διπλή ελληνική παρουσία

Η παρουσία δύο Ελλήνων φιναλίστ στην ίδια κατηγορία αναδεικνύει κάτι ευρύτερο από την ατομική επιστημονική διάκριση. Δείχνει πώς η ελληνική επιστημονική διαδρομή μπορεί να συνδεθεί με διεθνή οικοσυστήματα καινοτομίας, βιομηχανική εφαρμογή και παγκόσμιες αγορές.

Στην περίπτωση του Ελευθερίου, η εφεύρεση αγγίζει τον πυρήνα της ψηφιακής οικονομίας: δεδομένα, τεχνητή νοημοσύνη, ενεργειακή αποδοτικότητα και υποδομές cloud. Στην περίπτωση της Τριανταφύλλου, η καινοτομία αφορά τη βιομηχανία τροφίμων, τη διατροφή, τη βιωσιμότητα και την αλλαγή καταναλωτικών προτύπων.

Και στις δύο περιπτώσεις, το κοινό στοιχείο είναι η μετάβαση από την επιστημονική λύση σε βιομηχανική αξιοποίηση. Αυτό είναι και το σημείο που έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία: η καινοτομία δεν μετριέται μόνο ως έρευνα, αλλά ως τεχνολογία που κατοχυρώνεται, εφαρμόζεται και δημιουργεί αξία.

Η τελετή και το Βραβείο Κοινού

Οι νικητές του European Inventor Award 2026 θα ανακοινωθούν από το European Patent Office στις 2 Ιουλίου 2026, σε τελετή που θα μεταδοθεί ζωντανά από το Βερολίνο.

Παράλληλα, οι 12 φιναλίστ είναι υποψήφιοι και για το Βραβείο Κοινού, το οποίο θα απονεμηθεί μέσω συνδυασμένης ψηφοφορίας κοινού και ανεξάρτητης επιτροπής. Η ψηφοφορία άνοιξε στις 12 Μαΐου και θα διαρκέσει έως την ημέρα της τελετής.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η φετινή λίστα των European Inventor Awards έχει έντονο ελληνικό ενδιαφέρον. Όχι μόνο επειδή δύο Έλληνες βρίσκονται στους φιναλίστ, αλλά επειδή οι εφευρέσεις τους δείχνουν δύο κρίσιμες κατευθύνσεις της σύγχρονης οικονομίας: λιγότερη ενέργεια για περισσότερα δεδομένα και καλύτερη τεχνολογία για πιο βιώσιμα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης.