Financial Fair Play: Το νομικό πλαίσιο της UEFA για την εξασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας των ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών club

Προηγουμένως ονομαζόμενοι Κανονισμοί Χρηματοοικονομικού Ευ αγωνίζεσθαι (FFP ), τώρα μερικές φορές συντομογραφούνται FSR, αν και η UEFA χρησιμοποιεί αυτό το όνομα για το «Ποδόσφαιρο και Κοινωνική Ευθύνη». Το αντίστοιχο της FA Premier League ονομάζεται Κανόνες Κέρδους και Βιωσιμότητας (PSR). Κάποιοι έχουν υποστηρίξει ότι το FFP θεσπίστηκε για να αποτρέψει το οικονομικό «ντόπινγκ» από εξωτερικές πηγές που διοχετεύουν χρήματα σε μικρότερους συλλόγους. Συμφωνήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2009 από την Επιτροπή Οικονομικού Ελέγχου της UEFA, του διοικητικού οργάνου του ποδοσφαίρου στην Ευρώπη.

Το Financial Fair Play είναι ένας κανονισμός που στοχεύει να διασφαλίσει ότι καμία ποδοσφαιρική ομάδα δεν θα ξοδεύει περισσότερα από όσα λαμβάνει. Η λειτουργία του είναι να ρυθμίζει, να παρακολουθεί και να βελτιώνει την οικονομική και χρηματοοικονομική ικανότητα των ποδοσφαιρικών συλλόγων. Βασικά, το καθήκον του είναι να λάβει υπόψη το συνολικό εισόδημα κάθε συλλόγου και να αφαιρέσει τα έξοδα και το χρέος. 

Η UEFA εφαρμόζει το Financial Fair Play σε συλλόγους που συμμετέχουν στο Champions League, το Europa League και το Conference League. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε ίδρυμα πρέπει να αποδείξει ότι δεν οφείλει χρέη στους υπαλλήλους του. Το μέτρο αυτό αποσκοπεί στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

• Να διασφαλίσει ότι ο διακανονισμός γίνεται με τις υποχρεώσεις των υπαλλήλων του, με τον περιορισμό να μην χρησιμοποιείται περισσότερο από το 70% των κερδών που παράγει ο σύλλογος σε μισθούς.
• Αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την υπεύθυνη δαπάνη προς όφελος του ποδοσφαίρου.Να προστατεύσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και βιωσιμότητα.
• Ρύθμιση των οικονομικών με ισορροπημένο τρόπο.

Οι κανονισμοί προβλέπουν την επιβολή κυρώσεων κατά των συλλόγων που υπερβαίνουν τις δαπάνες, σε διάστημα αρκετών σεζόν, εντός ενός καθορισμένου δημοσιονομικού πλαισίου. Η εφαρμογή των κανονισμών πραγματοποιήθηκε στην αρχή της ποδοσφαιρικής σεζόν 2011–12. Η αυστηρότερη ποινή είναι ο αποκλεισμός από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Άλλες ποινές περιελάμβαναν πρόστιμα, παρακράτηση χρηματικού επάθλου και απαγορεύσεις μεταγραφών παικτών.

Το οικονομικό fair play εγκρίθηκε το 2010 και οι πρώτες αξιολογήσεις ξεκίνησαν το 2011. Έκτοτε, οι σύλλογοι που έχουν προκριθεί σε διοργανώσεις της UEFA πρέπει να αποδείξουν ότι δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς άλλους συλλόγους, τους παίκτες τους και τις κοινωνικές/φορολογικές αρχές καθ' όλη τη διάρκεια της σεζόν. Με άλλα λόγια, πρέπει να αποδείξουν ότι έχουν πληρώσει τους λογαριασμούς τους.

Από το 2013, οι σύλλογοι αξιολογούνται επίσης με βάση τις απαιτήσεις ισοσκελισμού εσόδων-εξόδων, οι οποίες απαιτούν από τους συλλόγους να εξισορροπούν τις δαπάνες τους με τα έσοδά τους και τους περιορίζουν από τη συσσώρευση χρέους. Κατά την αξιολόγηση αυτού, ο ανεξάρτητος Φορέας Οικονομικού Ελέγχου Συλλόγων (CFCB) αναλύει κάθε τριετία τα οικονομικά στοιχεία των συλλόγων, για όλους τους συλλόγους στις διοργανώσεις της UEFA. Οι πρώτες κυρώσεις και όροι για τους συλλόγους που δεν πληρούν την απαίτηση ισοσκελισμού εσόδων-εξόδων ορίστηκαν μετά από αυτήν την πρώτη αξιολόγηση τον Μάιο του 2014. Οι όροι που σχετίζονται με τη μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ισοσκελισμού εσόδων-εξόδων ίσχυαν για την αγωνιστική περίοδο 2014/15.

Από τον Ιούνιο του 2015, η UEFA ενημέρωσε τους κανονισμούς της για να αντιμετωπίσει ορισμένες συγκεκριμένες περιστάσεις με στόχο την ενθάρρυνση πιο βιώσιμων επενδύσεων, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο των υπερβολικών δαπανών. Οι καταστάσεις που αντιμετωπίζονται περιλαμβάνουν συλλόγους που χρειάζονται αναδιάρθρωση επιχειρήσεων, συλλόγους που αντιμετωπίζουν αιφνίδιους οικονομικούς κλυδωνισμούς και συλλόγους που λειτουργούν με σοβαρές διαρθρωτικές ελλείψεις της αγοράς στην περιοχή λειτουργίας τους. Για πρώτη φορά, το έργο της CFCB ενδεχομένως να επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει συλλόγους που δεν έχουν ακόμη προκριθεί σε διοργανώσεις της UEFA, αλλά που προβλέπουν και επιθυμούν να συμμετάσχουν σε κάποιο στάδιο στο μέλλον.

Για την ακρίβεια, οι σύλλογοι μπορούν να δαπανήσουν έως και 5 εκατομμύρια ευρώ περισσότερα από όσα κερδίζουν ανά περίοδο αξιολόγησης (τρία χρόνια). Ωστόσο, μπορεί να υπερβεί αυτό το όριο μέχρι ένα ορισμένο όριο, εάν καλύπτεται εξ ολοκλήρου από άμεση συνεισφορά/πληρωμή από τον/τους ιδιοκτήτη/-ές του συλλόγου ή από ένα συνδεδεμένο μέρος. Αυτό αποτρέπει τη συσσώρευση μη βιώσιμου χρέους.Η μη συμμόρφωση με τους κανονισμούς δεν σημαίνει ότι ένας σύλλογος θα αποκλειστεί αυτόματα, αλλά δεν θα υπάρχουν εξαιρέσεις. Ανάλογα με διάφορους παράγοντες (π.χ. την τάση του αποτελέσματος ισορροπίας), μπορούν να επιβληθούν διαφορετικά πειθαρχικά μέτρα εναντίον ενός συλλόγου. Υπάρχει ένας κατάλογος μέτρων: 

α) προειδοποίηση 

β) επίπληξη 

γ) πρόστιμο 

δ) αφαίρεση βαθμών 

ε) παρακράτηση εσόδων από διοργάνωση της UEFA 
στ) απαγόρευση εγγραφής νέων παικτών σε διοργανώσεις της UEFA 

ζ) περιορισμός στον αριθμό των παικτών που μπορεί να εγγράψει ένας σύλλογος για συμμετοχή σε διοργανώσεις της UEFA, συμπεριλαμβανομένου οικονομικού ορίου στο συνολικό συνολικό κόστος των εξόδων παροχών εργαζομένων των παικτών που είναι εγγεγραμμένοι στον κατάλογο Α για τους σκοπούς των διοργανώσεων συλλόγων της UEFA 

η) αποκλεισμός από διοργανώσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη ή/και αποκλεισμός από μελλοντικές διοργανώσεις 

θ) ανάκληση τίτλου ή βραβείου

Ένα ορισμένο επίπεδο χρέους αποτελεί μέρος μιας συνήθους προσέγγισης χρηματοδότησης για κάθε επιχείρηση. Ωστόσο, η συσσώρευση καθαρού χρέους περιορίζεται από τους κανόνες ισορροπίας, οι οποίοι απαιτούν από τους ιδιοκτήτες ή τους επενδυτές να ανακεφαλαιοποιήσουν και να καλύψουν τυχόν ζημίες. Επιπλέον, στο μέλλον, όλοι οι επενδυτές που επιθυμούν να συνάψουν εθελοντική συμφωνία με το CFCB θα αναμένεται να δεσμεύσουν κεφάλαια εκ των προτέρων, εκ των προτέρων και όχι εκ των υστέρων. 

Τέλος, ορισμένα χρέη με πρόσθετη σημασία, όπως χρέη προς παίκτες ή βασικό προσωπικό, κοινωνικές/φορολογικές αρχές και άλλους συλλόγους, παρακολουθούνται σε τακτική βάση από το CFCB. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ του πλούτου των διαφόρων συλλόγων και χωρών, οι οποίες προϋπήρχαν και είναι ανεξάρτητες από το οικονομικό δίκαιο παιχνίδι. Στόχος του οικονομικού δίκαιου παιχνιδιού δεν είναι να κάνει όλους τους συλλόγους ίσους σε μέγεθος και πλούτο, αλλά να ενθαρρύνει τους συλλόγους να οικοδομούν για την επιτυχία αντί να αναζητούν συνεχώς μια «γρήγορη λύση». 

Οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι χρειάζονται ένα βελτιωμένο περιβάλλον όπου η επένδυση στο μέλλον ανταμείβεται καλύτερα, ώστε περισσότεροι σύλλογοι να μπορούν να αποτελούν αξιόπιστες μακροπρόθεσμες επενδυτικές προοπτικές.