Συμφωνίες ελυθέρων συναλλαγών της Νότιας Κορέας

Η Κορέα ακολουθεί μια πολιτική σύναψης Συμφωνιών Ελευθέρων Συναλλαγών (ΣΕΣ) με τους βασικούς εμπορικούς της εταίρους. Μέχρι στιγμής έχουν συναφθεί και τεθεί σε ισχύ ΣΕΣ με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, τη Χιλή, τη Σιγκαπούρη, την ΕΖΕΣ, την Ινδία, το Περού και το ΑΣΕΑΝ. Οι 8 εν ισχύ ΣΕΣ συμπεριλαμβάνουν 45 χώρες και καλύπτουν το 35,2% του εξωτερικού εμπορίου της χώρας. Επιπλέον, έχουν ολοκληρωθεί ΣΕΣ με την Κολομβία και την Τουρκία, οι οποίες δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ.

Παράλληλα, η Κορέα είναι σε διαπραγματεύσεις για τη σύναψη ΣΕΣ με τις εξής χώρες: Καναδά, Μεξικό, Συμβούλιο Συνεργασίας Χωρών του Κόλπου (GCC), Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Βιετνάμ, Ινδονησία, Κίνα και Ιαπωνία. Επιπλέον, έχουν αρχίσει διαπραγματεύσεις για τη σύναψη τριμερούς ΣΕΣ μεταξύ Κορέας, Κίνας και Ιαπωνίας. Η Κορέα συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία μιας Περιφερειακής Ολοκληρωμένης Οικονομικής Συνεργασίας γύρω από το ΑΣΕΑΝ.

Επίσης, γίνονται διαβουλεύσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη ΣΕΣ με το Ισραήλ, τη Μαλαισία, την Κεντρική Αμερική και το Mercosur.

Η υπό διαπραγμάτευση ΣΕΣ Κορέας – Κίνας αποτελεί αυτή τη στιγμή τη σημαντικότερη προτεραιότητα της κορεατικής εμπορικής πολιτικής. Πρόσφατα, οι δυο πλευρές αποφάσισαν να αναβαθμίσουν τον επιδιωκόμενο βαθμό απελευθέρωσης της αγοράς, ώστε η συμφωνία να καλύπτει το 90% των προϊόντων. Πρόκειται για μια συμφωνία σχετικά χαμηλού βάθους, καθώς εξαιρείται το 10% των προϊόντων, σε σύγκριση με μόλις 0,2% και 0,4% για τις αντίστοιχες συμφωνίες της Κορέας με τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση αντίστοιχα. Όμως, πρόκειται για δύσκολο εγχείρημα καθώς οι δυο πλευρές επικαλούνται την ύπαρξη πολλών ευαίσθητων τομέων, όπως τα γεωργικά προϊόντα για την Κορέα και σημαντικοί βιομηχανικοί κλάδοι για την Κίνα.

Η κορεατική οικονομία έχει μεγάλη εξάρτηση από την Κίνα, η οποία είναι ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της χώρας. Το 2012 το διμερές εμπόριο της Κορέας με την Κίνα ήταν $ 215 δις. Οι εξαγωγές της Κορέας προς την Κίνα το 2012 έφτασαν τα $ 134,3 δις, αυξημένες κατά 0,1%. Αντίστοιχα οι εισαγωγές σημείωσαν πτώση κατά 6,5% και διαμορφώθηκαν σε $ 80,8 δις. Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό πλεόνασμα της Κορέας ήταν $ 53,5 δις. Για τα γεωργικά προϊόντα η Κορέα το ίδιο έτος είχε έλλειμμα $ 3,4 δις.

Η Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών με την Ευρωπαϊκή Ένωση ετέθη σε ισχύ στις 1/7/2011. Το διμερές εμπόριο το 2012 ανήλθε σε $ 99,7 δις. Ειδικότερα οι κορεατικές εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 49,4 δις, σε σύγκριση με εξαγωγές $ 50,3 δις. Ως αποτέλεσμα σχεδόν εκμηδενίσθηκε το έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κορέα, το οποίο το 2010 (δηλαδή πριν από τη ΣΕΣ) ήταν id="mce_marker"5 δις, καθώς μετά τη σύναψη της Συμφωνίας Ελευθέρων Συναλλαγών οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αυξάνονται, ενώ αντιθέτως οι κορεατικές μειώνονται. Όμως, η πτώση των κορεατικών εξαγωγών οφείλεται κυρίως στην οικονομική κρίση στην Ευρώπη και στην μεγάλη πτώση των εξαγωγών πλοίων. Εκτιμάται ότι χάρη στη συμφωνία το διμερές εμπόριο θα διπλασιασθεί σε βάθος εικοσαετίας.

Η συμφωνία με τις ΗΠΑ ετέθη σε ισχύ στις 15/3/2012. Το διμερές εμπόριο το 2012 ανήλθε σε $ 101,8 δις, εκ των οποίων οι κορεατικές εξαγωγές ήταν

$ 58,5 δις, αυξημένες κατά 4,1% και οι εισαγωγές $ 43,3 δις, μειωμένες κατά 2,8%. Ως αποτέλεσμα, υπήρξε πλεόνασμα $ 15,2 δις υπέρ της Κορέας.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει πρόσφατα η Κορέα στις σχέσεις της με το Βιετνάμ, το οποίο εξελίσσεται σε πολύ σημαντικό εμπορικό εταίρο. Το διμερές εμπόριο το 2012 έφτασε τα $ 21,67 δις (κορεατικό εμπορικό πλεόνασμα $ 10,2 δις), σε σύγκριση με $ 490 εκατ. το 1992, όταν οι δυο χώρες συνήψαν διπλωματικές σχέσεις. Επιπλέον, έχουν γίνει σημαντικές κορεατικές επενδύσεις στο Βιετνάμ, ενώ οι κορεατικές επιχειρήσεις επιδιώκουν την ανάληψη σημαντικών έργων, όπως η κατασκευή σταθμών πυρηνικής ενέργειας. Οι δυο χώρες επιδιώκουν τον τριπλασιασμό του διμερούς εμπορίου, προκειμένου αυτό να φτάσει τα $ 70 δις το 2020.

Η σύναψη ΣΕΣ με την Ιαπωνία, είναι εξαιρετικά δύσκολη, όχι μόνο για οικονομικούς, αλλά και για πολιτικούς λόγους.

Στις 20/11/2012 αποφασίστηκε η έναρξη διαπραγματεύσεων για μια τριμερή ΣΕΣ μεταξύ Κορέας, Κίνας και Ιαπωνίας. Πρόκειται για τεράστιας σημασίας εγχείρημα, το οποίο όμως είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και θα χρειασθεί πολύ χρόνο, καθώς πέραν των άλλων θα συναντήσει και πολιτικά εμπόδια. Για την υποστήριξη της συμφωνίας αυτής έχει συσταθεί γραμματεία με έδρα τη Σεούλ.

Η Κορέα δεν συμμετέχει στην προωθούμενη από τις ΗΠΑ συμφωνία με την επωνυμία Trans Pacific Strategic Economic Partnership (TPP), την οποία η Κίνα βλέπει ως προσπάθεια περικύκλωσής της. Βέβαια, οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι η συμφωνία αυτή δεν στρέφεται εναντίον οποιουδήποτε. Αντιθέτως, στην ΤΡΡ συμμετέχει η Ιαπωνία, η οποία είναι ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της Κορέας στις διεθνείς αγορές. Οι ΗΠΑ παροτρύνουν την Κορέα να προσχωρήσει και αυτή στη συμφωνία TPP. Βέβαια, από οικονομικής πλευράς, η συμμετοχή της Κορέας στην ΤΡΡ έχει μικρή εμπορική σημασία, καθώς έχει ήδη συνάψει ΣΕΣ και με τις ΗΠΑ και άλλες έξι συμμετέχουσες χώρες. Επιπλέον, παρά την τελμάτωση της διμερούς ΣΕΣ με την Ιαπωνία, αναμένεται ότι θα υπάρξει πρόοδος στην τριμερή συμφωνία Κορέας – Κίνας – Ιαπωνίας. Επομένως, η συμμετοχή ή μη της Κορέας στο TPP αποκτά κυρίως πολιτική σημασία.

Πηγή: Γραφείο Ο.Ε.Υ. Σεούλ