Αύξηση του ιαπωνικού φόρου κατανάλωσης

Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας κ. Shinzo Abe ανακοίνωσε την 1η Οκτωβρίου 2013 την απόφασή του περί αύξησης του φόρου κατανάλωσης από 5% σε 8%, αρχής γενομένης από τον Απρίλιο 2014. Πρόκειται για την πρώτη αύξηση φόρου κατανάλωσης από το 1997, η οποία εκτιμάται ότι θα αποφέρει στα κρατικά ταμεία ετησίως 5,1 τρις γιεν.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι συνέχεια αντίστοιχης αύξησης το έτος 1997, η οικονομία της χώρας είχε περιπέσει σε ύφεση, αφού η κατανάλωση είχε μειωθεί σημαντικά. Επιπλέον, η τότε κίνηση είχε οδηγήσει σε παραίτηση τον τέως πρωθυπουργό κ. Ryutaro Hashimoto.

Σε σχετικές δηλώσεις του κ. Abe υπεραμύνθηκε της συναφούς αποφάσεως, εκφράζοντας την άποψη ότι προκειμένου η οικονομία της χώρας εισέλθει εκ νέου σε περίοδο αναπτύξεως αλλά και παραδοθεί σε μελλοντικές γενεές ένα βιώσιμο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, η αύξηση του φόρου κατανάλωσης αποτελούσε μονόδρομο.

Επίσης προσέθεσε ότι η οικονομία της χώρας έχει αρχίσει ήδη να παρουσιάζει σημεία ανάκαμψης, ένεκα της νέας οικονομικής πολιτικής του ("Abenomics"). Kατ' αυτόν, η οικονομική ανάκαμψη και η δημοσιονομική πειθαρχία μπορούν να συμβαδίσουν. Ερωτώμενος εάν η κυβέρνησή του σχεδιάζει να αυξήσει έτι περαιτέρω τον φόρο κατανάλωσης από 8% σε 10% το 2015, Ιάπων πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι σχετική απόφαση πρόκειται ληφθεί, κατόπιν προτέρας προσεκτικής εξέτασης των οικονομικών συνθηκών καθώς και άλλων παραγόντων.

Tέλος, επανέλαβε δέσμευση κυβερνήσεώς του για μείωση κατά το ήμισυ του δημοσίου ελλείμματος μέχρι το 2015.

Σημειώνεται δε ότι σε μία προσπάθεια εξομάλυνσης των συνεπειών, απορρεουσών από εν λόγω αύξηση, κ. Abe ανακοίνωσε ταυτόχρονα την έγκριση δέσμης μέτρων τόνωσης της οικονομίας (stimulus package) ύψους 5 τρις γιεν (51 δισ. δολάρια), οποία περιληπτικώς περιλαμβάνει:

• Παροχή κινήτρων για πραγματοποίηση επενδύσεων από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Οικονομική ενίσχυση μέχρι 300.000 γιεν σε νέους αγοραστές κατοικιών.
• Παροχή οικονομικής ενίσχυσης μέχρι 15.000 γιεν σε οικονομικά ασθενέστερους πολίτες.
• Επιτάχυνση της διαδικασίας ανοικοδόμησης στην περιοχή Tohoku.
• Eνίσχυση υποδομών ενόψει των Ολυμπιακών αγώνων Τόκυο 2020.

Η ιαπωνική επιχειρηματική κοινότητα χαιρέτησε τις ανωτέρω εξαγγελίες, με τον πρόεδρο του ιαπωνικού Συνδέσμου Βιομηχανιών (Keidanren) κ. Hiromasa Yonekura να χαρακτηρίζει τις αποφάσεις σημαντικές, και τον πρόεδρο της Sony κ. Κazuo Ηirai να δηλώνει σχετικώς ότι η δημοσιονομική σταθερότητα λειτουργεί προς όφελος της χώρας και της κοινωνίας, τόσο μεσοπροθέσμως όσο και μακροπροθέσμως.

Ωστόσο, επιφανείς εδώ οικονομολόγοι περιγράφουν την προαναφερθείσα αύξηση φόρου κατανάλωσης ως μετριοπαθή, αφού κατά την άποψή τους η μείωση του δημόσιου χρέους σε βιώσιμα επίπεδα δεν μπορεί να επιτευχθεί με επιβολή φόρου κατανάλωσης κατά 8%. Απεναντίας, φρονούν ότι η αύξηση θα έπρεπε να αγγίξει τουλάχιστον το 15%. Σημειωτέον ότι ίδια άποψη έχει εκφράσει στο πρόσφατο παρελθόν και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η νέα οικονομική πολιτική "Abenomics" απαρτίζεται από 3 πυλώνες: o πρώτος σχετίζεται με την αναπτυξιακή στρατηγική (growth strategy) ενώ οι άλλοι δύο που αποσκοπούν στην καταπολέμηση του αποπληθωρισμού και τόνωση της ανάπτυξης, αφορούν την περαιτέρω χαλάρωση νομισματικής πολιτικής από την Τράπεζα της Ιαπωνίας, καθώς και την υιοθέτηση ευέλικτης δημοσιονομικής πολιτικής. Η νέα αναπτυξιακή στρατηγική στοχεύει μεταξύ άλλων στην αύξηση του ονομαστικού και πραγματικού Α.Ε.Π. κατά 3% και 2% αντιστοίχως ετησίως, καθώς και στην αύξηση του κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. κατά 1,5 εκ. γιεν (11.425 ευρώ) ή κατά 40%, σε ορίζοντα δεκαετίας.

Πηγή: Γραφείο Ο.Ε.Υ. Τόκυο