Φον ντερ Λάιεν: «Η Ευρώπη είναι ισχυρότερη από ποτέ, αλλά και πιο ευάλωτη» - Οι προτάσεις για άμυνα, Ουκρανία και σύνορα

Παραπέμποντας στον Κάρολο Ντίκενς και την περιγραφή του για την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης ως «την καλύτερη και τη χειρότερη εποχή», η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με «εξαιρετικές προκλήσεις», αλλά ταυτόχρονα έχει επιλέξει να χαράξει τη δική της πορεία, οικοδομώντας μια ισχυρότερη και πιο ανεξάρτητη Ευρώπη.

Η ομιλία μεταδόθηκε ζωντανά μέσω δορυφορικού δικτύου και διαδικτυακής μετάδοσης, με ταυτόχρονη διερμηνεία στα ελληνικά και στις υπόλοιπες επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά την ομιλία της προέδρου της Επιτροπής ακολούθησαν οι τοποθετήσεις των επικεφαλής των πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ενεργειακή και οικονομική ανεξαρτησία

Στο επίκεντρο της ομιλίας βρέθηκε η προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει τις εξαρτήσεις της, με τη φον ντερ Λάιεν να αναφέρεται στην απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, στην ενίσχυση της εμπορικής ισχύος της Ένωσης και στη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 80% την τελευταία πενταετία.

«Μόνο η Ευρώπη μπορεί να παρέχει αληθινή κυριαρχία στους Ευρωπαίους», τόνισε, καλώντας σε πλήρη ενεργειακή απεξάρτηση, παράλληλα με την πράσινη μετάβαση, καθώς και στη δημιουργία νέου Ταμείου Πρώτων Υλών.

Η πρόεδρος της Κομισιόν έκανε λόγο για βήματα απεξάρτησης από την «τοξική εξάρτηση» της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια, ενώ τάχθηκε υπέρ της αντιμετώπισης των υπερεθνικιστικών και αντιευρωπαϊκών δυνάμεων.

«Η επιλογή είναι δική μας: μια ισχυρή, ανεξάρτητη Ευρώπη με τη δύναμη να δράσει ή μια Ευρώπη διχασμένη, εξαρτημένη και χωρίς κατεύθυνση», υπογράμμισε.

«Κάθε εργαλείο θα χρησιμοποιηθεί» για την εξισορρόπηση των σχέσεων με την Κίνα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις εμπορικές σχέσεις με την Κίνα, επισημαίνοντας ότι το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ ανέρχεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα.

«Το μέλλον της Ευρώπης πρέπει να παραμείνει στους Ευρωπαίους», δήλωσε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου μέσω του διαλόγου με το Πεκίνο.

Παράλληλα, ανακοίνωσε τη δημιουργία νέας ευρωπαϊκής εταιρείας με αντικείμενο την απεξάρτηση της ΕΕ από κρίσιμες πρώτες ύλες.

Ευρωπαϊκό σχέδιο για τους καύσωνες και τις φυσικές καταστροφές

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προανήγγειλε, επίσης, τη δημιουργία μιας «συμμαχίας» για την ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Όπως ανέφερε, σήμερα μόλις περίπου το 25% των ζημιών από φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση, με αποτέλεσμα οι εθνικοί προϋπολογισμοί να λειτουργούν συχνά ως «ασφαλιστής της έσχατης ανάγκης».

Η πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε την ανάγκη να καλυφθεί αυτό το κενό και ανακοίνωσε ευρωπαϊκό σχέδιο για την αντιμετώπιση των καυσώνων, το οποίο θα περιλαμβάνει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και μέτρα προετοιμασίας.

Νέες συμμαχίες και αναβάθμιση των σχέσεων με τον Καναδά

«Πρέπει επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τις συνεργασίες μας και να οικοδομήσουμε συνασπισμούς για την ανθεκτικότητα και τη Δημοκρατία», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν. Παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού, Μαρκ Κάρνεϊ, ανακοίνωσε ότι η ΕΕ ανοίγει τον δρόμο για να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» (associate member) της Ένωσης.

Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην υφιστάμενη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ ΕΕ και Καναδά, τη CETA, και στη διεύρυνση της συνεργασίας μέσω μιας «Συμμαχίας για το Μέλλον», με στόχο τη δημιουργία «ενός κοινού χώρου ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας».

«Η Ευρώπη χρειάζεται αντι-υβριδικό πρωτόκολλο ασφαλείας»

Στο μέτωπο της ασφάλειας, η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε στην αύξηση περιστατικών εμπρησμών, επιθέσεων με drones, δολιοφθορών και κυβερνοεπιθέσεων, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.

«Ήρθε η ώρα για το ευρωπαϊκό άρθρο 4 έκτακτης ανάγκης», δήλωσε, παραπέμποντας στον μηχανισμό διαβουλεύσεων του ΝΑΤΟ.

Η πρόταση για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας απέσπασε θερμό χειροκρότημα από την αίθουσα. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε παράλληλα ότι, σε πλήρη συνεργασία με το ΝΑΤΟ, η Ευρώπη θα υπερασπιστεί «κάθε σπιθαμή» του εδάφους της.

Νέο πλαίσιο για τις μεταναστευτικές ροές

«Τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελίσσονται, ειδικά για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η Ευρώπη χρειάζεται να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή», ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να τηρεί τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά της, σημειώνοντας ωστόσο ότι δεν θα υπάρξουν συμβιβασμοί σε ό,τι αφορά την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Μεταναστευτικών Ροών, καθώς και μια νέα Μεσογειακή Πρωτοβουλία για δεξιότητες και εργασία που θα απευθύνεται στους νέους.

«Ισχυρότερη από ποτέ» η στήριξη στην Ουκρανία

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η φον ντερ Λάιεν και στη στήριξη προς την Ουκρανία, δεσμευόμενη για «ισχυρότερη από ποτέ υποστήριξη». Περιέγραψε τον επερχόμενο χειμώνα ως τον δυσκολότερο από την έναρξη της ρωσικής εισβολής και ανακοίνωσε ότι η ΕΕ και οι εταίροι της θα συνεχίσουν να παρέχουν ανθρωπιστική βοήθεια, ενισχύοντας παράλληλα την ουκρανική αεράμυνα. Όπως ανέφερε, οι αμερικανικοί πύραυλοι αναχαίτισης Patriot θα πρέπει να παραδοθούν επειγόντως, ενώ τόνισε την ανάγκη να μειωθεί η εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή, μέσω της ανάπτυξης, σε συνεργασία με την Ουκρανία, ενός προσιτού και αρθρωτού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν ζήτησε, στο σημείο αυτό, το χειροκρότημα της αίθουσας για τη Σάσα, ένα παιδί από την Ουκρανία που βρισκόταν στην εκδήλωση στο Στρασβούργο.

Αναφερόμενη σε επίθεση στην Οδησσό, κατά την οποία, όπως είπε, ρωσικά drones έπληξαν κατοικία και στη συνέχεια όχημα διασωστών, η φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για «τρομοκρατία». Απευθυνόμενη στη Σάσα, την χαρακτήρισε «ατρόμητο παιδί», σημειώνοντας ότι, παρά το προσθετικό της πόδι, συνεχίζει να δίνει κουράγιο.

Πρόταση για περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα social media

Στην ατζέντα της ομιλίας βρέθηκε και η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρότεινε να απαγορευτεί η πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαδικτυακά παιχνίδια και chatbot για παιδιά κάτω των 13 ετών. «Γνωρίζω ότι πολλοί αντιλαμβάνονται τη δύναμη των Big Tech ως συντριπτική και αδύνατη να ανατραπεί. Διαφωνώ», δήλωσε.

Σύμφωνα με την πρότασή της, για παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών θα μπορούσαν να δημιουργούνται «μίνι λογαριασμοί» με τη συνοδεία και επίβλεψη κηδεμόνων. Η πρόταση θα τεθεί προς συζήτηση και ψήφιση στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ και αναμένεται να αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης, μεταξύ άλλων λόγω της στάσης της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για τις ψηφιακές πλατφόρμες.