Ιδιωτικό χρέος: Τρεις ευνοϊκές ρυθμίσεις για ληξιπρόθεσμα χρέη, Εξωδικαστικό και ακατάσχετους λογαριασμούς

Το βασικό μέτρο αφορά τη δυνατότητα ρύθμισης παλαιών χρεών που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023, σε έως 72 δόσεις.

Με «δικλείδες ασφαλείας», ώστε να μην διαταραχθεί η κουλτούρα συνέπειας στις πληρωμές που έχει διαμορφωθεί μετά την πανδημία, οι οφειλέτες θα μπορούν να εντάξουν σε 72 έντοκες μηνιαίες δόσεις τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο που είχαν δημιουργηθεί μέχρι 31/12/2023 και παρέμεναν αρρύθμιστες έως τις 21/4/2026.

Η έκτακτη αυτή ρύθμιση τμηματικής εξόφλησης, η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί τον Ιούνιο εκτός απροόπτου, προβλέπει ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ.

Έτσι, το ελάχιστο ποσό οφειλής που μπορεί να αποπληρωθεί στο μέγιστο των 72 δόσεων διαμορφώνεται στα 2.160 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των τόκων (72 δόσεις × 30 ευρώ κατ’ ελάχιστον).

Το ετήσιο επιτόκιο (5,84%) …ακολουθεί εκείνο της πάγιας ρύθμισης των 24 ή 48 δόσεων.

Όσον αφορά τα πλεονεκτήματα, η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται:

Αναστολή διαδικασιών άσκησης ποινικής δίωξης εφόσον τα χρέη υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ και είναι σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 4 μηνών ή αναστολή εκτέλεσης της ποινής σε περίπτωση που ήδη έχει εκδοθεί σχετική δικαστική απόφαση.

Αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, δηλαδή αναστολή κατασχέσεων επί εισοδημάτων, καταθέσεων ή περιουσιακών στοιχείων καθώς και πλειστηριασμών ακινήτων.

Προϋπόθεση ένταξης, η ολοσχερής εξόφληση ή η ένταξη σε πάγιες ρυθμίσεις τμηματικής καταβολής όλων των τυχόν υπαρχουσών νεότερων οφειλών, οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες από την 1η -1-2024 και εντεύθεν.

Οι οφειλέτες που θα ενταχθούν στη νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν πλέον να λάβουν αποδεικτικά φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας περιορισμένης χρονικής ισχύος έως και 1 μήνα.

Στη ρύθμιση θα μπορούν να υπαχθούν όχι μόνο τα ποσά των ληξιπρόθεσμων οφειλών όπως είχαν διαμορφωθεί έως την 31η-12-2023 αλλά και οι τόκοι-προσαυξήσεις που συσσωρεύτηκαν από την 1η-1-2024 και μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για την υπαγωγή στη ρύθμιση.

Η ρύθμιση αφορά δυνητικά 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα με ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ύψους 31,5 δισ. ευρώ και 284.000 επιχειρήσεις-νομικά πρόσωπα με συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές ύψους 63,5 δισ. ευρώ. Συνολικά μπορεί να καλύψει 95,3 δισ. οφειλών, οι οποίες δημιουργήθηκαν και κατέστησαν ληξιπρόθεσμες προ του 2024 και παρέμειναν αρρύθμιστες έως και τις 21-4-2026.

Επανένταξη

Όπως διευκρινίστηκε χθες κατά την εξειδίκευση των μέτρων, από την ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (τους κ.κ. Πιερρακάκη, Πετραλιά και Κώτσηρα) ακόμα και αν κάποιος οφειλέτης απώλεσε την πάγια ρύθμιση για χρέη που δημιούργησε μετά την 1η -1-2024, θα έχει την δυνατότητα να επανενταχθεί για να μπορεί να κάνει χρήση και της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων.

Ακόμα, έγινε ξεκάθαρο ότι:

• Οφειλέτες που έχουν ήδη εντάξει σε πάγιες ρυθμίσεις 24 ή 48 μηνιαίων δόσεων χρέη τους, τα οποία κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως και την 31η-12-2023 είτε χωρίς άλλα νεότερα χρέη είτε μαζί με άλλα χρέη τους, που έγιναν ληξιπρόθεσμα από την 1η-1-2024 και μετά, δεν θα έχουν δικαίωμα να βγουν από τις πάγιες αυτές ρυθμίσεις για τα χρέη τους που έγιναν ληξιπρόθεσμα έως 31-12-2023, ώστε να τα εντάξουν στη νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 μηνιαίων δόσεων. Δεν θα μπορούν δηλαδή να «σπάσουν» τις πάγιες ρυθμίσεις στις οποίες βρίσκονται σήμερα ενταγμένοι για να αξιοποιήσουν τη νέα ευνοϊκότερη ρύθμιση των 72 δόσεων.
• Στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων δεν μπορούν να υπαχθούν ληξιπρόθεσμα χρέη προς τους Δήμους, καθώς υπάρχει άλλη ρύθμιση ειδικά για τα συγκεκριμένα χρέη.

Άρση κατάσχεσης λογαριασμού

Στο πακέτο μέτρων που ανακοινώθηκε χθες περιλαμβάνεται και η άρση της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για χρέη προς την Φορολογική Διοίκηση. Σύμφωνα με τα όσα διευκρινίστηκαν η κατάσχεση υπολοίπου τραπεζικού λογαριασμού θα παύει εφόσον ο οφειλέτης έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής του και έχει προχωρήσει σε ρύθμιση ή τακτοποίηση των υπόλοιπων οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση. Η άρση της κατάσχεσης θα επιτρέπεται να γίνει μία φορά μόνο. Σε περίπτωση νέου χρέους δεν θα επιτρέπεται παρά μόνο εάν γίνει ολοσχερής εξόφληση.

Διεύρυνση Εξωδικαστικού

Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, στην προσπάθεια να περιοριστεί γενικότερα το ιλιγγιώδες ιδιωτικό χρέος (σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ (τρίτο τρίμηνο 2025), ανήλθε στα 407,6 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων προς τις τράπεζες, καθώς και οφειλές προς το δημόσιο (εφορία, ΕΦΚΑ) και τα funds), επιτρέπει για πρώτη φορά την ένταξη στον Εξωδικαστικό μικροοφειλετών για χρέη που κυμαίνονται από 5.000 έως 10.000 ευρώ (από 10.000 ευρώ που ίσχυε έως τώρα).

Πρόκειται για μια αλλαγή που αναμένεται να εξασφαλίσει πρόσβαση στον μηχανισμό για επιπλέον 300.000 δανειολήπτες και οφειλέτες. Το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ενώ ο μηχανισμός μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε «κούρεμα» της οφειλής, των τόκων ή των προσαυξήσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι Εξωδικαστικός Μηχανισμός αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη αλλά και πιο απαιτητική διαδικασία, καθώς ο οφειλέτης που εντάσσεται σε αυτόν υποχρεούται να συναινέσει στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, επιτρέποντας στο Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης.

Με βάση αυτή την αξιολόγηση, μπορεί να προκύψει ρύθμιση έως και 240 μηνιαίων δόσεων (20 έτη), δηλαδή η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής που προβλέπεται σήμερα. Σημαντικό πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα διαγραφής προσαυξήσεων και τόκων έως και 100%, αλλά και μερικής διαγραφής βασικής οφειλής που μπορεί να φτάσει έως και το 28%, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.