Προϋπολογισμός: Πλεόνασμα €91 εκατ. στο πεντάμηνο

Πλεόνασμα 91 εκατ. ευρώ παρουσίασε το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε τροποποιημένη ταμειακή βάση. Αυτό σημαίνει ότι, στο συγκεκριμένο πεντάμηνο, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ήταν υψηλότερα από τις δαπάνες κατά 91 εκατ. ευρώ. Η επίδοση είναι καλύτερη από τον στόχο, καθώς ο προϋπολογισμός προέβλεπε για την ίδια περίοδο έλλειμμα 2,176 δισ. ευρώ.

Τρία διαφορετικά μεγέθη που πρέπει να διαβαστούν χωριστά

Στα στοιχεία του προϋπολογισμού εμφανίζονται τρεις διαφορετικές ενδείξεις, οι οποίες δεν σημαίνουν το ίδιο πράγμα.

Η πρώτη είναι το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού. Αυτό διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 91 εκατ. ευρώ και προκύπτει από τη διαφορά ανάμεσα στα καθαρά έσοδα και στις συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού.

Η δεύτερη είναι το πρωτογενές αποτέλεσμα. Αυτό δεν περιλαμβάνει τις δαπάνες για τόκους και γι’ αυτό δίνει μια διαφορετική εικόνα της δημοσιονομικής επίδοσης. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 3,638 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,243 δισ. ευρώ.

Η τρίτη είναι η προσαρμοσμένη υπέρβαση έναντι του στόχου. Το υπουργείο αφαιρεί από τον υπολογισμό ορισμένους ετεροχρονισμούς πληρωμών, πρόωρες εισπράξεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΠΔΕ, καθώς και ειδικά έσοδα που δεν αποτυπώνουν μόνιμη δημοσιονομική επίδοση. Μετά από αυτές τις προσαρμογές, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα έναντι του στόχου ανέρχεται σε 234 εκατ. ευρώ.

Με απλά λόγια, το κράτος εμφάνισε συνολικό ταμειακό πλεόνασμα 91 εκατ. ευρώ, πρωτογενές πλεόνασμα 3,638 δισ. ευρώ πριν από τους τόκους, αλλά η καθαρότερη εικόνα της υπέρβασης έναντι του στόχου, αφού αφαιρεθούν προσωρινοί παράγοντες, είναι 234 εκατ. ευρώ.

Πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από τον στόχο

Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 3,638 δισ. ευρώ.

Η επίδοση αυτή υπερβαίνει τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 1,243 δισ. ευρώ, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025 είχε καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα 5,343 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με το υπουργείο, εάν εξαιρεθούν συγκεκριμένοι ετεροχρονισμοί πληρωμών και εισπράξεων, καθώς και πρόωρα έσοδα, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα έναντι των στόχων του προϋπολογισμού ανέρχεται σε 234 εκατ. ευρώ.

Η διευκρίνιση αυτή έχει σημασία, καθώς τα στοιχεία αφορούν το πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε ταμειακή βάση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους.

Τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού

Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 30,203 δισ. ευρώ.

Το ποσό είναι αυξημένο κατά 2,516 δισ. ευρώ έναντι του στόχου που είχε περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Η υπερεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως στην είσπραξη, κατά τον Απρίλιο, της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύψους 884 εκατ. ευρώ, η οποία είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί τον Ιούνιο 2026.

Παράλληλα, τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν αυξημένα κατά 574 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Φορολογικά έσοδα και ειδικές εισπράξεις

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 28,117 δισ. ευρώ.

Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, καθώς και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό.

Εάν εξαιρεθούν τα ποσά αυτά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 27,676 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 258 εκατ. ευρώ ή 0,9% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων διαμορφώθηκαν σε 3,435 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 231 εκατ. ευρώ από τον στόχο, κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ που συνδέεται με τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

Η εικόνα του Μαΐου

Ειδικά τον Μάιο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 5,028 δισ. ευρώ.

Το ποσό ήταν αυξημένο κατά 406 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5,454 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 375 εκατ. ευρώ ή 7,4% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 834 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 25 εκατ. ευρώ από τον στόχο, ενώ τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 208 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 113 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 ανήλθαν σε 30,112 δισ. ευρώ.

Παρουσιάζονται αυξημένες κατά 249 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 29,863 δισ. ευρώ, ενώ είναι αυξημένες κατά 3,018 δισ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται αυξημένες κατά 722 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Στις αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις περιλαμβάνονται η επιχορήγηση στον ΕΟΠΥΥ ύψους 825 εκατ. ευρώ, η επιχορήγηση στον ΟΠΕΚΑ ύψους 1,159 δισ. ευρώ, καθώς και η επιχορήγηση ύψους 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων.

Επενδυτικές δαπάνες και ΠΔΕ

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν σε 4,185 δισ. ευρώ.

Το ποσό είναι μειωμένο κατά 473 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που είχε περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Ωστόσο, οι επενδυτικές δαπάνες εμφανίζονται αυξημένες κατά 456 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2025.

Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 2,519 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 574 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές

Τον Μάιο πραγματοποιήθηκαν και οι δαπάνες για τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ΑΕ και της ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ ΑΕ.

Τα ποσά ανήλθαν σε 1,289 δισ. ευρώ και 259 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συγκεκριμένες κινήσεις είναι χρηματοοικονομικές συναλλαγές, δημοσιονομικά ουδέτερες, και περιλαμβάνονται στον πίνακα των χρηματοοικονομικών συναλλαγών.

Στο μηνιαίο δελτίο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι χρηματοοικονομικές εισπράξεις του πενταμήνου εμφανίζονται στα 636,322 δισ. ευρώ και οι χρηματοοικονομικές πληρωμές στα 635,274 δισ. ευρώ.

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο πεντάμηνο δείχνει καλύτερη εικόνα έναντι του στόχου, τόσο στο συνολικό ισοζύγιο όσο και στο πρωτογενές αποτέλεσμα.

Ωστόσο, τα μεγέθη δεν πρέπει να διαβάζονται ως ένα ενιαίο «πλεόνασμα». Το συνολικό πλεόνασμα των 91 εκατ. ευρώ δείχνει τη διαφορά εσόδων και δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού. Το πρωτογενές πλεόνασμα των 3,638 δισ. ευρώ δείχνει την εικόνα πριν από την επίδραση των τόκων. Η προσαρμοσμένη υπέρβαση των 234 εκατ. ευρώ δείχνει τι απομένει από την καλύτερη επίδοση έναντι του στόχου, όταν αφαιρεθούν χρονικές μετατοπίσεις και έκτακτοι παράγοντες.

Για την οικονομία, το βασικό στοιχείο είναι ότι τα φορολογικά έσοδα, ακόμη και μετά την εξαίρεση ειδικών ποσών, κινούνται πάνω από τον στόχο, ενώ οι δαπάνες παραμένουν σχετικά κοντά στον προγραμματισμό.

Για τις επιχειρήσεις και την αγορά, η πορεία του προϋπολογισμού επηρεάζει το δημοσιονομικό περιθώριο της κυβέρνησης, τη δυνατότητα χρηματοδότησης επενδύσεων και την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στις αγορές.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το πεντάμηνο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 καταγράφει θετική απόκλιση έναντι των στόχων, αλλά η πραγματική δημοσιονομική εικόνα χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση. Άλλο είναι το συνολικό ταμειακό ισοζύγιο, άλλο το πρωτογενές αποτέλεσμα και άλλο η προσαρμοσμένη υπέρβαση έναντι του στόχου, αφού αφαιρεθούν προσωρινοί παράγοντες.