Γαλλική συμμετοχή στη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου: Η Meridiam αποκτά πλειοψηφικό ποσοστό στη Great Sea Interconnector

«Η είσοδος της γαλλικής Meridiam αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας», δήλωσε ο πρωθυπουργός, ενώ επεσήμανε ότι «ενώνουμε δυνάμεις σε ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος».

Όπως υπογράμμισε, ο GSI «βγάζει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και ενδυναμώνει την ενεργειακή ασφάλεια της ανατολικής Μεσογείου και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Η Great Sea Interconnector (GSI) είχε από την αρχή συσταθεί ως εταιρεία ειδικού σκοπού (SPV), με στόχο την προσέλκυση στρατηγικών επενδυτών. Η σημερινή συμφωνία υλοποιεί τον αρχικό αυτό σχεδιασμό και ακολουθεί την επιτυχή αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύοντας περαιτέρω τη χρηματοδοτική βάση και τις δυνατότητες υλοποίησης του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί τον ρόλο του στρατηγικού μετόχου, με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, ενώ εξακολουθεί να έχει την τεχνική ευθύνη του έργου και θα αναλάβει τη λειτουργία της ηλεκτρικής διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της.

Από την πλευρά της, η Meridiam συμβάλλει με ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, διεθνή τεχνογνωσία και υψηλή επενδυτική αξιοπιστία, στοιχεία που ενισχύουν τη θέση του έργου απέναντι σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ρυθμιστικές αρχές.

Η επιλογή της Meridiam ως βασικού μετόχου έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Με έδρα το Παρίσι και δραστηριότητα σε Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες και Αφρική, ο γαλλικός όμιλος συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων διεθνών επενδυτών και διαχειριστών έργων υποδομής, διαθέτοντας μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική και στενές συνεργασίες με κυβερνήσεις και εποπτικές αρχές.

Στο επενδυτικό του χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου–Γερμανίας, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα στην Ευρώπη και έργο με αντίστοιχα τεχνικά χαρακτηριστικά με την GSI. Παράλληλα, η Meridiam διατηρεί πολυετή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD).

Nexans: Eπανεκκίνηση από τον βυθό

Παράλληλα με τη συμφωνία για την είσοδο της Meridiam, υπεγράφη τριμερής στρατηγική συμφωνία μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της Great Sea Interconnector (GSI) και της Nexans, η οποία θέτει το πλαίσιο για τον συντονισμό και την επιτάχυνση της υλοποίησης του έργου.

Οι τρεις πλευρές δεσμεύονται να συνεργαστούν άμεσα, δίνοντας προτεραιότητα στην ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού, που αποτελούν βασική προϋπόθεση για την έναρξη της πόντισης του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ουσιαστική επανεκκίνηση του τεχνικού σκέλους του έργου, το οποίο είχε παραμείνει σε στάση για περίπου δύο χρόνια λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και των ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών ζητημάτων που εκκρεμούσαν από την κυπριακή πλευρά.

Τα νούμερα και οι εκκρεμότητες

Το κόστος της διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου προϋπολογίζεται στα €1,9 δισ., με €657 εκατ. ήδη εξασφαλισμένα ως ευρωπαϊκή επιχορήγηση από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF), περίπου το 35% του προϋπολογισμού.

Οι υπόλοιπες ανάγκες θα καλυφθούν από ίδια κεφάλαια, δανεισμό και το ρυθμιζόμενο μοντέλο ανάκτησης κόστους, με τον επιμερισμό μεταξύ των δύο χωρών να βαρύνει κατά τα δύο τρίτα περίπου την Κύπρο και κατά το ένα τρίτο την Ελλάδα, βάσει των εκτιμώμενων ωφελειών.

Η σημερινή συμφωνία αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων και για τη μακροπρόθεσμη τραπεζική χρηματοδότηση του έργου, ενισχύοντας την ασφάλεια του χρηματοδοτικού σχήματος ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης από την ΕΤΕπ.

Επόμενο βήμα το Ισραήλ

Για τον ΑΔΜΗΕ, η συμφωνία προστίθεται σε ένα πυκνό επενδυτικό πρόγραμμα διασυνδέσεων: η εμβληματική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής λειτουργεί από το 2025, αυτές τις ημέρες προχωρά η ηλέκτριση της διασύνδεσης της Σαντορίνης, εντός του 2026 ολοκληρώνονται Μήλος, Σέριφος και Φολέγανδρος, ενώ τρέχουν οι διαγωνισμοί για τις διασυνδέσεις Δωδεκανήσων και Βορείου Αιγαίου και ωριμάζει η νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας. Ταυτόχρονα, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ, με τον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης, να ετοιμάζεται να καταθέσει τον σχετικό φάκελο στις ρυθμιστικές αρχές το επόμενο διάστημα.

Πέρα από την ενεργειακή του διάσταση, ο GSI παραμένει έργο με έντονο γεωπολιτικό πρόσημο. Η Κύπρος είναι το μόνο κράτος-μέλος της ΕΕ που παραμένει εκτός της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Η γαλλική σφραγίδα Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο, Nexans στο καλώδιο, δίνει στο εγχείρημα κάτι που του έλειπε τα τελευταία δύο χρόνια, διεθνή θεσμική πλάτη με βάθος και συνέχεια.