Στα «αζήτητα» το 87% των καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου

Στις 11 Σεπτεμβρίου εκπνέει η παράταση ενός έτους που είχε δώσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) στους ιδιώτες που κατέχουν τις συγκεκριμένες εκτάσεις, προκειμένου να υποβάλουν αίτηση για την εξαγορά τους.

Παρά το γεγονός ότι η προθεσμία πλησιάζει στη λήξη της, η ανταπόκριση παραμένει περιορισμένη. Στην ηλεκτρονική πλατφόρμα έχουν κατατεθεί περίπου 12.000 αιτήσεις εξαγοράς, ενώ αρκετές από αυτές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, σε σύνολο περίπου 90.000 καταπατημένων εκτάσεων. Η ρύθμιση προβλέπει σημαντικές διευκολύνσεις για τους ενδιαφερόμενους, με τις εκπτώσεις επί του τιμήματος να φτάνουν, ανάλογα με την περίπτωση, έως και το 80%, ενώ η εξόφληση μπορεί να γίνει σε έως 60 άτοκες δόσεις.

Ωστόσο, οι αυστηρές προϋποθέσεις υπαγωγής, ο μεγάλος αριθμός δικαιολογητικών που απαιτούνται, αλλά και το ύψος του τιμήματος εξαγοράς φαίνεται πως αποθαρρύνουν αρκετούς ιδιώτες. Ακόμη και μετά την εφαρμογή των προβλεπόμενων εκπτώσεων, το κόστος κρίνεται από πολλούς υψηλό, περιορίζοντας το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη διαδικασία.

Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να εξηγεί τη χαμηλή συμμετοχή είναι το γεγονός ότι αρκετοί ιδιώτες έχουν ήδη δηλώσει τις επίμαχες εκτάσεις στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Ως αποτέλεσμα, επιλέγουν να διεκδικήσουν δικαστικά την κυριότητα των ακινήτων, αντί να καταβάλουν το τίμημα και να προχωρήσουν στην εξαγορά τους από το Δημόσιο.

Αίτημα για νέα παράταση  

Στο ΥΠΕΘΟΟ, έχουν ήδη υποβληθεί αιτήματα για νέα παράταση της προθεσμίας εξαγοράς των καταπατημένων εκτάσεων, με την Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου να ζητά παράλληλα αλλαγές στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Η Ένωση επισημαίνει ότι οι ιδιοκτησιακές και κτηματολογικές ιδιαιτερότητες των Δωδεκανήσων καθιστούν σε πολλές περιπτώσεις εξαιρετικά δύσκολη ή ακόμη και αδύνατη την εφαρμογή του νόμου. Μεταξύ των βασικών προβλημάτων αναφέρεται η απαίτηση προηγούμενης δήλωσης του ακινήτου στο Ε9, όταν δεν υπάρχει ΚΑΕΚ, αυτοτελής κτηματολογική μερίδα ή άλλα αναγκαία στοιχεία ταυτοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται νέα ουσιαστική παράταση, ειδική μεταβατική ρύθμιση για τα Δωδεκάνησα και εξαίρεση από την υποχρέωση προηγούμενης δήλωσης στο Ε9, όταν αποδεικνύεται αντικειμενική αδυναμία. Παράλληλα, προτείνεται η μακροχρόνια κατοχή να μπορεί να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο.

Η διαδικασία

Η είσοδος των αιτούντων στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ (aeda.apps.gov.gr) γίνεται με τη χρήση κωδικών Τaxisnet και δίνεται η δυνατότητα υποβολής της αίτησης εξαγοράς από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Για την υποβολή της αίτησης απαιτείται παράβολο 300 ευρώ, το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς ή επιστρέφεται, εφόσον η αίτηση απορριφθεί.

Επίσης, μαζί με την αίτηση, θα πρέπει να υποβάλλουν μια σειρά δικαιολογητικά όπως τοπογραφικό διάγραμμα του προς εξαγορά δημοσίου ακινήτου με συνημμένη δήλωση μηχανικού, φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας οικοπέδου ή γηπέδου, βεβαίωση όρων δόμησης της αρμόδιας υπηρεσίας δόμησης, οικοδομική άδεια, εφόσον υπάρχει, τίτλους από τους οποίους προκύπτει η κατοχή και συνοδευτικό σημείωμα, στο οποίο αποτυπώνεται η κατοχή, υπεύθυνη δήλωση για την έκταση των προς εξαγορά δημοσίων ακινήτων, έγγραφο για τη χρήση του δημοσίου ακινήτου και αντίγραφο του εντύπου Ε1 και Ε9.

Βασική προϋπόθεση του δικαιώματος υποβολής αίτησης εξαγοράς είναι η άσκηση από τον ίδιο τον αιτούντα ή τους δικαιοπαρόχους, επί δημοσίου ακινήτου, αδιαλείπτως κατοχή: επί 30 τουλάχιστον έτη με τίτλο, επί 40 τουλάχιστον έτη χωρίς τίτλο, εφόσον ο αιτών χρησιμοποιεί το ακίνητο ως την κύρια κατοικία του ή ως βοηθητικό χώρο αυτής ή για να ασκεί τουριστική, βιοτεχνική, βιομηχανική, εμπορική ή αγροτική δραστηριότητα.

Σημειώνεται ότι με το νέο πλαίσιο καταργήθηκε η προϋπόθεση ύπαρξης κτίσματος για την υποβολή της αίτησης εξαγοράς ενώ δεν επιτρέπεται η εξαγορά ακινήτου με αυθαίρετο κτίσμα.

Επίσης το ακίνητο θα πρέπει να έχει δηλωθεί στο έντυπο «Ε9» για τα 5 τουλάχιστον έτη που προηγούνται της αίτησης, προκειμένου να είναι σαφές ότι οι αιτούντες θεωρούσαν πως το ακίνητο είναι δικό τους.

Εφόσον η αίτηση εγκριθεί από την αρμόδια επιτροπή εντός 5 ημερών εκδίδεται πιστοποιητικό αποδοχής το οποίο κοινοποιείται στον αιτούντα και περιλαμβάνει την περιγραφή του εξαγοραζόμενου ακινήτου (εμβαδόν και όρια), τα στοιχεία του αιτούντος, το τίμημα εξαγοράς, καθώς και το ποσό της εφάπαξ και τμηματικής καταβολής.

Η εξαγορά   

Το τίμημα υπολογίζεται με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων και κοινωνικά κριτήρια (για ευπαθείς ομάδες, πολύτεκνους, άτομα με αναπηρία). Επί του τιμήματος εξαγοράς προβλέπονται εκπτώσεις που φτάνουν το ανώτατο μέχρι 80%, ανάλογα με την προσωπική και οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος.

Επίσης, εφαρμόζεται έκπτωση:

• 50%, αν ο ιδιώτης έχει αναγνωριστεί πρωτόδικα ως κύριος του ακινήτου.
• 50%, αν ο ιδιώτης έχει αναγραφεί ως κύριος στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές και έχει ασκηθεί αγωγή από το Δημόσιο ή δεν έχει παρέλθει η προθεσμία άσκησης αγωγής.
• 70%, αν έχει ασκήσει ένδικο μέσο κατά δικαστικής απόφασης για την αναγνώριση της κυριότητας του ακινήτου έως την 31-12-2022.
• 80% επί της αντικειμενικής αξίας για ακίνητο που καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες του αιτούντος (ή του αρχικού δικαιοπαρόχου), ως αποτέλεσμα μαζικής εγκατάστασης πληθυσμιακών ομάδων πριν από το 1964.

Το τίμημα εξοφλείται είτε εφάπαξ με έκπτωση 10% είτε τμηματικά σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό τα 100 ευρώ μηνιαίως.