Πολυνομοσχέδιο: Έως 120 δόσεις για χρέη σε εφορία και ταμεία – Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες

Από το τελικό κείμενο αφαιρέθηκε η διάταξη που προέβλεπε την υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή των αντικαταβολών μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών, ανεξάρτητα από το ύψος του ποσού. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές θα εξακολουθήσουν να μπορούν να πληρώνουν με μετρητά κατά την παράδοση των προϊόντων.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση των 120 δόσεων

Η νέα ρύθμιση προβλέπει αύξηση του μέγιστου αριθμού μηνιαίων δόσεων από 72 σε 120, ενώ παράλληλα διευρύνεται το χρονικό εύρος των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν σε αυτήν.

Ειδικότερα, για τις οφειλές προς την εφορία, στη ρύθμιση περιλαμβάνονται βεβαιωμένα χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Αντίστοιχα, για τα ασφαλιστικά ταμεία, καλύπτονται οφειλές που αφορούν περιόδους έως την ίδια ημερομηνία.

Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης διατηρείται στα 30 ευρώ, ενώ η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αιτήσεων μετατίθεται στις 30 Ιουνίου 2027.

Για την υπαγωγή στη ρύθμιση, βασική προϋπόθεση είναι οι οφειλές να μην τελούσαν υπό ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και να μην έχουν ενταχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Ειδική εξαίρεση προβλέπεται για τους οφειλέτες που έχουν ήδη υπαχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων, βάσει του νόμου 5313/2026. Αυτοί έχουν τη δυνατότητα να μεταφερθούν στο νέο καθεστώς των 120 δόσεων, εφόσον κατά την υποβολή της αίτησης τηρούν κανονικά τους όρους της υφιστάμενης ρύθμισης.

Η μετάβαση στη νέα ρύθμιση δεν είναι υποχρεωτική. Όσοι επιλέξουν να παραμείνουν στο προηγούμενο καθεστώς θα μπορούν να συνεχίσουν την αποπληρωμή των οφειλών τους με τους ισχύοντες όρους.

Παράλληλα, απαιτείται η τακτοποίηση τυχόν άλλων οφειλών. Για τα χρέη προς την εφορία, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει επιπλέον να έχουν υποβάλει τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, εφόσον η προθεσμία υποβολής τους είχε λήξει έως το τέλος του 2025.

Από τη δυνατότητα υπαγωγής εξαιρούνται όσοι έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για αδικήματα φοροδιαφυγής ή λαθρεμπορίας.

Όσον αφορά την καταβολή της πρώτης δόσης, για τις φορολογικές οφειλές αυτή πρέπει να πραγματοποιείται εντός τριών εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης. Για τις οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, η πληρωμή πρέπει να γίνει έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο υποβλήθηκε η αίτηση.

Τι προβλέπεται για servicers και δανειολήπτες

Το πολυνομοσχέδιο εισάγει νέες υποχρεώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, γνωστές ως servicers, με έμφαση στην έγκαιρη και πλήρη ενημέρωση των οφειλετών, αλλά και στην παροχή στοιχείων προς την Τράπεζα της Ελλάδος.

Μεταξύ των νέων προβλέψεων περιλαμβάνεται η αναστολή της τοκοφορίας σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν παρέχονται εγκαίρως στον δανειολήπτη τα απαραίτητα στοιχεία, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι που ορίζει η σχετική διάταξη.

Παράλληλα, διοικητικές κυρώσεις προβλέπονται για τις περιπτώσεις μη υποβολής στοιχείων στην Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς και για την αποστολή ανακριβών ή ελλιπών πληροφοριών.

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους δανειολήπτες που εξυπηρετούν κανονικά τις υποχρεώσεις τους βάσει της ρύθμισης που έχουν συμφωνήσει.

Ειδικότερα, όσο τηρούνται οι όροι της ρύθμισης, δεν επιτρέπεται η καταγγελία της ρύθμισης ή της δανειακής σύμβασης, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η επιβολή κατάσχεσης, καθώς και η έναρξη ή συνέχιση διαδικασίας πλειστηριασμού.

Η προστασία καλύπτει και περιπτώσεις κατά τις οποίες μια δόση δεν καταβάλλεται επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν έχει χορηγήσει τα απαραίτητα στοιχεία για την πληρωμή της.

Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων υποχρεώσεων, προβλέπεται η πίστωση στον οφειλέτη ποσού που αντιστοιχεί σε πέντε μηνιαίες δόσεις. Το ποσό αυτό συμψηφίζεται με τις πέντε τελευταίες δόσεις της ρύθμισης.

Επιπλέον, η διάρκεια της ρύθμισης παρατείνεται κατά πέντε μήνες, χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για τον οφειλέτη, ενώ ο πιστωτής αναλαμβάνει το κόστος για την αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας.

Τέλος, το νομοσχέδιο θεσπίζει ειδική διαδικασία διμερούς διαπραγμάτευσης μεταξύ πιστωτών και οφειλετών, με στόχο την αναζήτηση λύσεων για τη ρύθμιση ή την οριστική διευθέτηση των δανειακών υποχρεώσεων.

Απαλλαγή από χρέη σε 12 μήνες μετά την πτώχευση

Στις αλλαγές περιλαμβάνεται και η συντόμευση του χρόνου απαλλαγής από οφειλές μετά την κήρυξη πτώχευσης. Το σχετικό διάστημα μειώνεται από τους 36 στους 12 μήνες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι νέες διατάξεις.

Παράλληλα, καταργούνται χρονικοί περιορισμοί για την υπαγωγή σε ρύθμιση οφειλών που προέρχονται από καταπτώσεις εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του ΤΕΜΠΜΕ.

Φόρος 10% στα κέρδη από κρυπτονομίσματα

Στο φορολογικό πεδίο, θεσπίζεται συντελεστής 10% στην υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων. Από τον φόρο απαλλάσσονται όσοι εμφανίζουν συνολικό καθαρό ετήσιο κέρδος έως 500 ευρώ, μετά τον προβλεπόμενο συμψηφισμό ζημιών.

Στις φορολογητέες συναλλαγές περιλαμβάνεται όχι μόνο η πώληση κρυπτονομισμάτων, αλλά και η χρησιμοποίησή τους για την αγορά αγαθών ή την πληρωμή υπηρεσιών. Στις περιπτώσεις αυτές, η αξία υπολογίζεται σε ευρώ κατά τον χρόνο της συναλλαγής.

Για τον προσδιορισμό της υπεραξίας λαμβάνεται υπόψη το κόστος απόκτησης. Εάν αυτό δεν μπορεί να αποδειχθεί, θεωρείται μηδενικό.

Οι ζημιές που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος μπορούν να μεταφέρονται για πέντε χρόνια και να συμψηφίζονται αποκλειστικά με μελλοντικά κέρδη από μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων.

Διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση προβλέπεται για τα εισοδήματα από δανεισμό κρυπτονομισμάτων, παροχή ρευστότητας και staking, τα οποία χαρακτηρίζονται εισοδήματα από τόκους.

Επιπλέον, η αγορά κρυπτοστοιχείων εντάσσεται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό των τεκμηρίων.

Για κέρδη προηγούμενων ετών παρέχεται δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης εντός δώδεκα μηνών από την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης. Εφόσον ο αναλογών φόρος καταβληθεί εμπρόθεσμα, δεν επιβάλλονται πρόστιμα ή τόκοι για τη μη υποβολή της δήλωσης κατά το παρελθόν.

Ρυθμίζεται ακόμη η φορολογική αντιμετώπιση των κρυπτοστοιχείων σε κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές.

Στην ΑΑΔΕ ο έλεγχος των πραγματικών δικαιούχων

Στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων μεταφέρεται η αρμοδιότητα ελέγχου της ακρίβειας των στοιχείων που καταχωρίζονται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Το Μητρώο περιλαμβάνει τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ή ασκούν τον τελικό έλεγχο εταιρειών και άλλων νομικών οντοτήτων.

Το νομοσχέδιο καθορίζει επίσης τις κατηγορίες προσώπων και φορέων που μπορούν να αποκτούν πρόσβαση στα στοιχεία, εφόσον τεκμηριώνουν ειδικό έννομο συμφέρον για την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Στις υπόλοιπες φορολογικές διατάξεις περιλαμβάνονται αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη διατήρηση των κινήτρων που χορηγούνται σε φυσικά πρόσωπα τα οποία μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα.

Προβλέπεται ακόμη αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 15% για συντάξεις διεθνών οργανισμών, καθώς και αυτεπάγγελτη μετάταξη αγροτών από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ όταν δεν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει, τέλος, διατάξεις για τους ελέγχους στη διακίνηση καυσίμων, την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης και τη φορολογική μεταχείριση εταιρειών χαρτοφυλακίου ποντοπόρων πλοίων που εισάγονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.