Έκθεση Ελεγκτικού συνεδρίου: Μείζον διαρθρωτικό πρόβλημα η διόγκωση των οφειλών προς το Δημόσιο στο 66,5% του ΑΕΠ

«Ιδιαίτερη έμφαση, ωστόσο, οφείλει να δοθεί στη γενική σύσταση που απευθύνουμε προς τη Διοίκηση, απότοκη του ελέγχου που ασκούμε επί του Απολογισμού του Ισολογισμού και των  λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων του Κράτους, σε συνδυασμό με τα αναφερόμενα στην Έκθεση για τη Δημοσιονομική Βιωσιμότητα, σχετικά με την αποτελεσματική διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης. Η συνεχής και επίμονη διόγκωση των οφειλών αυτών, οι οποίες κατέληξαν να αντιστοιχούν στο 66,50% του ΑΕΠ, συνιστά ένα μείζον διαρθρωτικό πρόβλημα και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης και επίλυσης», αναφέρει η Έκθεση.

Έλεγχος των συμβάσεων του Τ.Α.Α.

Το 2025 τα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασαν τη νομιμότητα σχεδίων συμβάσεων που χρηματοδοτούνταν πλήρως ή εν μέρει από το ΤΑΑ συνολικής αξίας 4 δις ευρώ (συμβατικό ποσό χωρίς ΦΠΑ). Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 22,5% της συνολικής αξίας των συμβάσεων που υποβλήθηκαν προς έλεγχο στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Σε σύγκριση με το 2024, όπου οι συμβάσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το ΤΑΑ και ελέγχθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο αντιστοιχούσαν στο 15% της συνολικής αξίας των εισαχθεισών προς έλεγχο συμβάσεων, καταγράφεται αύξηση κατά 50% στην ελεγχθείσα αξία των χρηματοδοτούμενων από το ΤΑΑ συμβάσεων.

Περίπου 188,84 εκατ. ευρώ κρίθηκαν μη νόμιμα καταβληθέντα 

Ποσοστό περίπου 4,7% του οικονομικού τους αντικειμένου, που αντιστοιχεί σε 188,84 εκατ. ευρώ, κρίθηκε αμετάκλητα μη νόμιμο από τους δικαστικούς σχηματισμούς του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Δικαιοσύνη θα μπουν στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης  Εικονικός Βοηθός Δικαστή (ΕΒΔ): η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στην υπηρεσία του δημοσιονομικού δικαστή.

Η χρήση ΤΝ αποτελεί ένα από τα πλέον προβεβλημένα θέματα της εποχής. Προφανώς ο τομέας της δικαιοσύνης δεν θα μπορούσε να μείνει εκτός της σχετικής συζήτησης.

Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προβεί σε ρύθμιση της χρήσης της ΤΝ, μεταξύ άλλων, και στον τομέα της δικαιοσύνης μέσω του AI Act7

Περαιτέρω, στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης και δη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) έχουν εκδοθεί ιδίως ο ευρωπαϊκός χάρτης δεοντολογίας ως προς τη χρήση ΤΝ στα δικαστικά συστήματα.

Έχουν προσφερθεί σχετικές κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση παραγωγικής ΤΝ9 από τα δικαστήρια, ενώ λειτουργεί δίκτυο για την ανταλλαγή καλών πρακτικών μεταξύ των δικαστηρίων στο πεδίο της ψηφιοποίησης των δικαστικών διαδικασιών (European Cyberjustice Network)  Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των ευρωπαικών κανονισμών για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Generative AI

Η παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη (Generative AI) είναι ένας κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης που επικεντρώνεται στη διδασκαλία μηχανών για τη δημιουργία νέου περιεχομένου που μιμείται πειστικά τα δημιουργήματα της ανθρώπινης νόησης. Αντί να ταξινομούν ή να προβλέπουν απλώς δεδομένα, αυτά τα συστήματα μαθαίνουν από μεγάλα σύνολα δεδομένων να εντοπίζουν υποκείμενα μοτίβα και δομές ώστε να δημιουργούν κείμενο, εικόνες, μουσική, βίντεο και άλλου είδους περιεχόμενο.

Εξάλλου, με το ζήτημα έχουν ασχοληθεί και φορείς με εμβέλεια σε διεθνές επίπεδο όπως η United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)  και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ)

Τέλος, η χρήση ΤΝ μελετάται και εσωτερικά από τα δικαστήρια. Από την επισκόπηση των ανωτέρω κειμένων, προκύπτει ότι η χρήση ΤΝ από τα δικαστήρια πρέπει να διασφαλίζει: α. την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων (και δη των προσωπικών δεδομένων), β. την απαγόρευση των διακρίσεων, γ. την ποιότητα και την ασφάλεια των δεδομένων, ιδίως την κυβερνοασφάλεια, δ. τη δίκαιη δίκη, ε. τη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των διαδικασιών στις οποίες χρησιμοποιείται ΤΝ και στ. κυρίως,την ανθρώπινη εποπτεία και ευθύνη. Τον τελικό λόγο και ευθύνη σε κάθε δικονομικόστάδιο και ενέργεια έχει ο φυσικός δικαστής και όχι η μηχανή.

Στην Ελλάδα, η Ειδική Γραμματεία Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης έχει δημοσιεύσει το σχέδιο για τη μετάβαση της Ελλάδας στη εποχή της ΤΝ