Eurobank: Επίμονος πληθωρισμός και μικτά μηνύματα από την οικονομία στις αρχές του 2026

Ο πληθωρισμός και η ανταγωνιστικότητα

Κατά το εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2025, η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία της Ελλάδας έναντι της Ευρωζώνης, με βάση τον δείκτη τιμών καταναλωτή, αυξήθηκε κατά 0,8% σε ετήσια βάση. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε οριακή επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας σε όρους τιμών. Παρά ταύτα, σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την κρίση χρέους, η συνολική εικόνα παραμένει αισθητά βελτιωμένη, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πολυετής προσαρμογή δεν έχει ανατραπεί. Ακόμη πιο ενισχυμένη εμφανίζεται η ανταγωνιστικότητα όταν εξετάζεται με βάση το μοναδιαίο κόστος εργασίας.

Υπό αυτό το πρίσμα, βασική προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής θα πρέπει να είναι η ενίσχυση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας — μέσω μεταρρυθμίσεων στη γραφειοκρατία, το φορολογικό πλαίσιο, την ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης, τη λειτουργία των θεσμών και την προώθηση της καινοτομίας — με στόχο την τόνωση των επενδύσεων και της παραγωγικότητας.

Ποιες κατηγορίες τροφοδοτούν τον πληθωρισμό

Σε επίπεδο επιμέρους ομάδων, η μεγαλύτερη συμβολή στον ετήσιο πληθωρισμό προήλθε από τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά (0,9 ποσοστιαίες μονάδες), επιβεβαιώνοντας τη διαρκή επίδραση των τιμών τροφίμων στη συνολική διαμόρφωση του δείκτη. Ακολούθησαν οι υπηρεσίες ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων (0,7 π.μ.) και η κατηγορία στέγασης, ενέργειας και καυσίμων (0,4 π.μ.), αντανακλώντας τόσο τις πιέσεις στο κόστος υπηρεσιών όσο και τις μεταβολές στις τιμές ενέργειας.

Ηπιότερη αλλά θετική ήταν η συμβολή της ένδυσης και υπόδησης (0,3 π.μ.), των μεταφορών (0,3 π.μ.), της αναψυχής–πολιτισμού (0,2 π.μ.), καθώς και των αλκοολούχων ποτών και καπνού και της εκπαίδευσης (από 0,1 π.μ. αντίστοιχα). Αντίθετα, μηδενική επίδραση κατέγραψαν οι ομάδες υγείας, χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών, προσωπικής φροντίδας και διαρκών αγαθών. Αρνητική συμβολή (-0,1 π.μ.) παρουσίασε η κατηγορία ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Ανταγωνισμός, μισθοί και πληθωριστικές πιέσεις

Η σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού προϋποθέτει ενίσχυση του ανταγωνισμού στις επιμέρους αγορές προϊόντων και υπηρεσιών. Παράλληλα, η αύξηση των πραγματικών μισθών θα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη άνοδο της παραγωγικότητας, ώστε να αποφευχθούν δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις και απώλειες ανταγωνιστικότητας.

Μικτή εικόνα στα «μαλακά» δεδομένα

Η επιμονή του πληθωρισμού στις αρχές του 2026 συνοδεύτηκε από ανάμεικτα μηνύματα στους δείκτες οικονομικού κλίματος. Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος του Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) υποχώρησε στις 105,4 μονάδες τον Ιανουάριο του 2026, από 106,9 μονάδες τον Δεκέμβριο του 2025. Παρότι εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο και να υπερέχει έναντι της Ευρωζώνης, πρόκειται για σχεδόν διετές χαμηλό.

Ιδιαίτερα αρνητική ήταν η εξέλιξη στον δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ο οποίος διαμορφώθηκε στις -50,3 μονάδες, έναντι -47,0 τον προηγούμενο μήνα, εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης από τον επίμονο πληθωρισμό. Αντίθετα, θετικότερη εικόνα καταγράφηκε στο λιανικό εμπόριο και στις κατασκευές.

Βελτίωση στη μεταποίηση και άνοδος του PMI

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της S&P Global, ο τομέας της μεταποίησης στην Ελλάδα εμφάνισε σημαντική βελτίωση στις αρχές του έτους. Ο εποχικά προσαρμοσμένος Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών (PMI) ανήλθε στις 54,2 μονάδες τον Ιανουάριο του 2026, από 52,9 μονάδες τον Δεκέμβριο, καταγράφοντας υψηλό πενταμήνου και παραμένοντας πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο.

Η άνοδος αυτή αντανακλά την ταχύτερη αύξηση της παραγωγής και των νέων παραγγελιών, τη συνέχιση της ενίσχυσης της απασχόλησης και την εντονότερη ζήτηση, που οδήγησε σε περισσότερες αγορές εισροών και σε πιο αισιόδοξες επιχειρηματικές προσδοκίες. Ωστόσο, εξακολούθησαν να καταγράφονται δυσχέρειες στην εφοδιαστική αλυσίδα, με επιμήκυνση των χρόνων παράδοσης και μείωση αποθεμάτων.

Παράλληλα, οι επιχειρήσεις ανέφεραν αυξημένο κόστος λόγω ακριβότερων μετάλλων και μεταφορικών υπηρεσιών. Οι ισχυρές συνθήκες ζήτησης τους επέτρεψαν να μετακυλήσουν μέρος του κόστους στους πελάτες μέσω υψηλότερων τιμών.

Οριακή απώλεια ανταγωνιστικότητας σε όρους τιμών

Συνολικά, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα παρέμεινε στο 2,9% τον Ιανουάριο του 2026, υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,7%), με βασικούς μοχλούς τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες. Η διαφορά αυτή συνεπάγεται οριακή απώλεια ανταγωνιστικότητας σε όρους τιμών, αν και σε βάθος χρόνου η εικόνα παραμένει βελτιωμένη, ιδιαίτερα ως προς το μοναδιαίο κόστος εργασίας.

Τα στοιχεία συγκυρίας αποτυπώνουν μια μικτή εικόνα: ήπια υποχώρηση του οικονομικού κλίματος, αλλά ισχυρή επίδοση της μεταποίησης, γεγονός που υποδηλώνει ότι, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις, η αναπτυξιακή δυναμική διατηρείται στις αρχές του 2026.