Eurobank: Η διάρκεια του ενεργειακού σοκ θα κρίνει τις επόμενες κινήσεις των κεντρικών τραπεζών

Τη μελέτη υπογράφουν ο ερευνητής οικονομολόγος Marcus Bensasson και η ανώτερη οικονομολόγος Παρασκευή Πετροπούλου.

Σύμφωνα με την ανάλυση, το βασικό ζητούμενο για τις κεντρικές τράπεζες δεν είναι τόσο η ένταση της ανόδου στις τιμές του πετρελαίου όσο η διάρκεια για την οποία θα παραμείνει αυξημένο το ενεργειακό κόστος.

Όπως επισημαίνεται, οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, του φυσικού αερίου, των μεταφορών, των ασφαλίστρων και οι δυσλειτουργίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα αποκτήσουν μόνιμα χαρακτηριστικά, επηρεάζοντας τον δομικό πληθωρισμό και τις πληθωριστικές προσδοκίες.

Ενδεχόμενη υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου

Το βασικό σενάριο της μελέτης προβλέπει σταδιακή αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης μέσω διπλωματικών πρωτοβουλιών και διαπραγματεύσεων, με σταδιακή επιστροφή σε συνθήκες ομαλότητας. Ωστόσο, δεν αποκλείεται η παραμονή ορισμένων προβλημάτων στις ενεργειακές αγορές και στις αλυσίδες εφοδιασμού. Σε αυτό το πλαίσιο, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να υποχωρήσουν, όμως το αυξημένο κόστος φυσικού αερίου, μεταφορών και ασφάλισης αναμένεται να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, διατηρώντας τον πληθωρισμό πάνω από τους στόχους των κεντρικών τραπεζών.

Πώς το ενεργειακό σοκ επηρεάζει την οικονομία

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι το ενεργειακό σοκ επηρεάζει την οικονομία μέσω τριών βασικών μηχανισμών: της άμεσης επίδρασης από την αύξηση των τιμών ενέργειας, της σταδιακής μεταφοράς του υψηλότερου κόστους παραγωγής και μεταφορών στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και των δευτερογενών επιδράσεων που σχετίζονται με τις πληθωριστικές προσδοκίες και τις μισθολογικές πιέσεις. Μέχρι στιγμής, οι άμεσες επιπτώσεις είναι ήδη ορατές, η μετακύλιση του κόστους εξελίσσεται σταδιακά, ενώ οι δευτερογενείς επιδράσεις δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί.

Η ΕΚΤ καλείται να διαχειριστεί τις μεγαλύτερες προκλήσεις σε σχέση με τις υπόλοιπες μεγάλες κεντρικές τράπεζες

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία καλείται να διαχειριστεί τις μεγαλύτερες προκλήσεις σε σχέση με τις υπόλοιπες μεγάλες κεντρικές τράπεζες. Η υψηλή εξάρτηση της Ευρωζώνης από τις εισαγωγές ενέργειας, σε συνδυασμό με την εμπειρία της περιόδου 2021-2022, περιορίζει τα περιθώρια ανοχής σε ένα νέο ενεργειακό σοκ. Παράλληλα, οι ανησυχίες για ενδεχόμενη διεύρυνση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των οικονομιών της Ευρωζώνης καθιστούν πιο δύσκολη την εφαρμογή μιας ιδιαίτερα αυστηρής νομισματικής πολιτικής.

Μεγαλύτερη ευελιξία διαθέτει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ

Αντίθετα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) φαίνεται να διαθέτει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων από την ενέργεια. Η θέση των Ηνωμένων Πολιτειών ως καθαρού εξαγωγέα πετρελαίου και φυσικού αερίου περιορίζει τις αρνητικές επιδράσεις από τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας. Ωστόσο, οι εμπορικοί δασμοί εξακολουθούν να αποτελούν πρόσθετη πηγή πληθωριστικών πιέσεων, δυσχεραίνοντας την αξιολόγηση των μελλοντικών εξελίξεων.

Σε ενδιάμεση θέση τοποθετείται η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE). Η επικείμενη αναπροσαρμογή των ρυθμιζόμενων τιμών ενέργειας αναμένεται να ενισχύσει τον πληθωρισμό κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους, ενώ η επίμονη αύξηση των τιμών στις υπηρεσίες ενισχύει τον κίνδυνο δευτερογενών πληθωριστικών πιέσεων. Ως εκ τούτου, το Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίζεται πιο ευάλωτο σε ένα σενάριο μονιμοποίησης του πληθωρισμού σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη.