Eurobank: Επιβραδύνεται η ιδιωτική κατανάλωση λόγω της ενεργειακής κρίσης – Ανθεκτικές οι εξαγωγές

Όπως επισημαίνει η τράπεζα, η ενεργειακή κρίση που πυροδοτήθηκε από τη σύρραξη στον Περσικό Κόλπο και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ οδήγησε αρκετούς διεθνείς οργανισμούς στην αναθεώρηση των προβλέψεών τους για την ελληνική οικονομία. Συγκεκριμένα, οι εκτιμήσεις για τον ρυθμό ανάπτυξης το 2026 αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, ενώ αντίθετα αυξήθηκαν οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό. Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και στις περισσότερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύθηκαν στις 21 Μαΐου 2026, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας για το 2026 εκτιμάται πλέον στο 1,8%, έναντι 2,2% που προέβλεπαν οι φθινοπωρινές εκτιμήσεις του Νοεμβρίου 2025. Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,7%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,3%.

Οι αντίθετες αυτές μεταβολές στις προβλέψεις αποδίδονται σε ένα αρνητικό σοκ από την πλευρά της προσφοράς, καθώς η άνοδος του κόστους παραγωγής επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις. Πρόκειται για μια περίπτωση όπου η οικονομική επιβράδυνση συνυπάρχει με αυξημένο πληθωρισμό, σε αντίθεση με τα σοκ ζήτησης, τα οποία συνήθως συνοδεύονται από αποκλιμάκωση των τιμών.

Η χαμηλότερη αναμενόμενη ανάπτυξη προέρχεται κυρίως από τις πιο συγκρατημένες εκτιμήσεις για την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές

Η σύγκριση των προβλέψεων του Μαΐου 2026 με εκείνες του Νοεμβρίου 2025 δείχνει ότι η χαμηλότερη αναμενόμενη ανάπτυξη προέρχεται κυρίως από τις πιο συγκρατημένες εκτιμήσεις για την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές. Αντίθετα, οι επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο εμφανίζονται πιο ανθεκτικές, χάρη στη στήριξη που παρέχουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η Eurobank εξηγεί ότι η αύξηση του ενεργειακού κόστους επιβαρύνει τις επιχειρήσεις, οι οποίες μεταφέρουν σταδιακά μέρος του κόστους στις τιμές των προϊόντων. Ως αποτέλεσμα, περιορίζεται το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και ασκούνται πιέσεις στην ιδιωτική κατανάλωση. Παράλληλα, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στις βασικές εμπορικές αγορές της Ελλάδας επηρεάζει αρνητικά και τις ελληνικές εξαγωγές.

Σημάδια επιβράδυνσης στην ιδιωτική κατανάλωση

Τα διαθέσιμα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2026 επιβεβαιώνουν ήδη σημάδια επιβράδυνσης στην ιδιωτική κατανάλωση. Σύμφωνα με τους εθνικούς λογαριασμούς, ο ετήσιος ρυθμός αύξησής της περιορίστηκε στο 0,7%, έναντι 2,3% το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ σε τριμηνιαία βάση παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη, μετά την αύξηση 0,7% που είχε καταγραφεί στο τελευταίο τρίμηνο του 2025.

Την ίδια στιγμή, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 4,7% το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου, από 3,1% το πρώτο τρίμηνο, ενώ παράλληλα επιδεινώθηκε και ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Τα δεδομένα αυτά διατηρούν αυξημένους τους κινδύνους για περαιτέρω επιβράδυνση της καταναλωτικής δαπάνης.

Περισσότερα συμπεράσματα για τη συμπεριφορά των καταναλωτών αναμένονται με τη δημοσίευση, στις 30 Ιουνίου, του δείκτη όγκου λιανικού εμπορίου της ΕΛΣΤΑΤ για τον Απρίλιο. Ο δείκτης αυτός θα αποτυπώσει τον όγκο των πωλήσεων στο λιανεμπόριο και θα δείξει σε ποιο βαθμό ο υψηλότερος πληθωρισμός επηρεάζει την κατανάλωση. Ειδικότερα, οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων –26,9% τον Απρίλιο και 29,1% τον Μάιο σε ετήσια βάση, έναντι 14,2% τον Μάρτιο– εκτιμάται ότι έχουν περιορίσει τη σχετική κατανάλωση.

Αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρουσιάζουν οι εξαγωγές

Αντίθετα, οι εξαγωγές συνεχίζουν να παρουσιάζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών για τον Απρίλιο δείχνουν ότι οι εξαγωγές αγαθών σε σταθερές τιμές αυξήθηκαν κατά 13,6% σε ετήσια βάση, ενώ χωρίς τα καύσιμα η άνοδος διαμορφώθηκε στο 5,5%. Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές αυξήθηκαν αισθητά λιγότερο, κατά 0,8% συνολικά και 1,5% χωρίς τα καύσιμα, γεγονός που συνέβαλε στη μείωση του εμπορικού ελλείμματος.

Σε επίπεδο τετραμήνου, οι εξαγωγές αγαθών ενισχύθηκαν κατά 4,6% σε σταθερές τιμές και κατά 2,2% χωρίς τα καύσιμα, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,1% συνολικά και κατά 4,5% εξαιρουμένων των καυσίμων.

Θετική παραμένει και η εικόνα στις εξαγωγές υπηρεσιών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 9,3% σε τρέχουσες τιμές. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η επίδοση του τουρισμού, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να καταγράφουν άνοδο 36,9%, εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με την αύξηση κατά 27,1% της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης. Παράλληλα, οι εισπράξεις από μεταφορές σημείωσαν αύξηση 6,9%.

Συνολικά, σύμφωνα με την ανάλυση της Eurobank, τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία επηρεάζεται από το ενεργειακό σοκ κυρίως μέσω της επιβράδυνσης της ιδιωτικής κατανάλωσης, ενώ ο εξαγωγικός τομέας εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Παρότι η αβεβαιότητα παραμένει έντονη, η προσωρινή συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, σε συνδυασμό με την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου τις τελευταίες δύο εβδομάδες, συμβάλλουν στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων και στη μείωση των κινδύνων για την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2026.