Πληθωρισμός: Αποκλιμάκωση τον Ιούνιο, αλλά οι πιέσεις επιμένουν

Η νέα έκδοση του Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει ότι η υποχώρηση του γενικού δείκτη δεν σημαίνει πλήρη εξάλειψη των πληθωριστικών πιέσεων. Η ενέργεια κινήθηκε ηπιότερα τον Ιούνιο σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, όμως οι τιμές στις υπηρεσίες, τα τρόφιμα και οι προσδοκίες των επιχειρήσεων και των καταναλωτών εξακολουθούν να επηρεάζουν την τελική εικόνα.

Η Ελλάδα παραμένει πάνω από την ευρωζώνη

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε τον Ιούνιο στο 3,9%, από 4,9% τον Μάιο. Στην ευρωζώνη, ο αντίστοιχος δείκτης μειώθηκε στο 2,8%, μετά από τρεις μήνες αυξήσεων.

Η διαφορά μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης περιορίστηκε, αλλά δεν εξαφανίστηκε. Η Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται υψηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, γεγονός που δείχνει ότι οι εγχώριες πιέσεις παραμένουν ισχυρότερες σε συγκεκριμένες κατηγορίες.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8%, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος αποδίδει τη μείωση του Ιουνίου κυρίως στη χαμηλότερη ενεργειακή πίεση και στην επιβράδυνση των υπηρεσιών.

Η ενέργεια χαλάρωσε, αλλά δεν έπαψε να πιέζει

Η ενεργειακή συνιστώσα του πληθωρισμού είχε αυξηθεί έντονα την περίοδο Μαρτίου - Μαΐου, λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή και της ανόδου των ενεργειακών εμπορευμάτων. Τον Ιούνιο, η πίεση περιορίστηκε, κυρίως λόγω της αποκλιμάκωσης στις τιμές του πετρελαίου.

Ωστόσο, η ενέργεια εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα. Στην Ελλάδα, ο ενεργειακός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 14,7% τον Ιούνιο, από 20% τον Μάιο και 21,6% τον Απρίλιο. Η υποχώρηση είναι σημαντική, αλλά η ετήσια αύξηση παραμένει υψηλή.

Στην ίδια κατεύθυνση, οι τιμές καυσίμων για προσωπικά μεταφορικά μέσα αυξήθηκαν κατά 12,8% τον Ιούνιο, ενώ το φυσικό αέριο μέσω δικτύων κατέγραψε αύξηση 24,6%. Αντίθετα, ο ρυθμός αύξησης στην ηλεκτρική ενέργεια περιορίστηκε στο 2,8%.

Οι υπηρεσίες κρατούν ζωντανές τις πληθωριστικές πιέσεις

Παρά την αποκλιμάκωση της ενέργειας, οι υπηρεσίες παραμένουν ο βασικός παράγοντας που συντηρεί τον πληθωρισμό. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες διαμορφώθηκε στο 4,5% τον Ιούνιο, από 5,7% τον Μάιο, παραμένοντας όμως σε επίπεδα που επηρεάζουν σημαντικά τον γενικό δείκτη.

Η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέει την επιμονή των υπηρεσιών με παράγοντες όπως οι μισθολογικές αυξήσεις, τα ενοίκια και η υψηλή τουριστική ζήτηση. Πρόκειται για κατηγορίες με άμεσο αντίκτυπο στο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς επηρεάζουν τόσο την κατανάλωση όσο και το λειτουργικό κόστος.

Ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή ο δείκτης χωρίς ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό, υποχώρησε στην Ελλάδα στο 3,2% τον Ιούνιο από 3,9% τον Μάιο. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει πάνω από τον αντίστοιχο δείκτη της ευρωζώνης, ο οποίος μειώθηκε στο 2,4%.

Τρόφιμα και επιχειρηματικό κόστος

Στα τρόφιμα, η εικόνα παραμένει ανομοιογενής. Τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 5,1% τον Ιούνιο, χαμηλότερα από το 6,5% του Μαΐου, αλλά εξακολουθούν να επιβαρύνουν το καλάθι των νοικοκυριών.

Παράλληλα, οι πρόδρομοι δείκτες τιμών για την ελληνική οικονομία δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν πιέσεις στο κόστος. Σύμφωνα με τον PMI Ιουνίου, ο πληθωρισμός στις τιμές εισροών της μεταποίησης υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο τετραμήνου, αλλά παρέμεινε αυξημένος, λόγω πρώτων υλών, μεταφορών και ενέργειας.

Οι τιμές εκροών αυξήθηκαν επίσης με ηπιότερο ρυθμό, ο οποίος όμως εξακολουθεί να είναι υψηλός. Αυτό δείχνει ότι οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να μεταφέρουν μέρος του κόστους στις τελικές τιμές, έστω και με μικρότερη ένταση.

Τι βλέπουν οι αγορές για επιτόκια

Το Inflation Monitor καταγράφει και τις προσδοκίες των αγορών για τη νομισματική πολιτική. Μετά την αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, οι αγορές αναμένουν ακόμη μία αύξηση έως το τέλος του 2026, σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.

Η πιθανότητα περαιτέρω αύξησης έως το πρώτο τρίμηνο του 2027 έχει ενισχυθεί, λόγω της αναζωπύρωσης των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι ο πληθωρισμός υποχώρησε τον Ιούνιο, η νομισματική πολιτική παραμένει σε φάση αυξημένης προσοχής.

Στις ΗΠΑ, οι προσδοκίες για τα επιτόκια αναθεωρήθηκαν επίσης προς τα πάνω, καθώς οι αγορές θεωρούν πιθανή μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του 2026 και πιθανή δεύτερη αύξηση έως τα μέσα του 2027.

Οι προβλέψεις για την Ελλάδα

Στις τελευταίες προβολές του Ευρωσυστήματος, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθεί στο 3,8% το 2026, από 2,9% το 2025. Η αύξηση αποδίδεται στις υψηλότερες τιμές ενέργειας και στην επιμονή των υπηρεσιών.

Για το 2027, ο πληθωρισμός προβλέπεται να υποχωρήσει στο 2,6%, ενώ το 2028 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,3%. Η αποκλιμάκωση στηρίζεται κυρίως στην υπόθεση ότι οι ενεργειακές τιμές θα κινηθούν ηπιότερα.

Η ενέργεια, σύμφωνα με τις προβολές, αναμένεται να αυξηθεί κατά 11% το 2026 στην Ελλάδα, πριν επιβραδύνει στο 1% το 2027. Ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται στο 3% το 2026, με σταδιακή αποκλιμάκωση στο 2,5% το 2027 και στο 2,3% το 2028.

Τι σημαίνει για επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Για τα νοικοκυριά, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τον Ιούνιο είναι θετική εξέλιξη, αλλά δεν συνεπάγεται άμεση επιστροφή σε χαμηλές τιμές. Οι αυξήσεις στις υπηρεσίες, στα τρόφιμα και σε τμήματα της ενέργειας εξακολουθούν να επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Για τις επιχειρήσεις, η εικόνα παραμένει απαιτητική. Το κόστος ενέργειας, μεταφορών και πρώτων υλών, σε συνδυασμό με τις μισθολογικές πιέσεις και το κόστος χρηματοδότησης, συνεχίζει να επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους και τις αποφάσεις τιμολόγησης.

Το κρίσιμο ερώτημα για το επόμενο διάστημα είναι αν η αποκλιμάκωση της ενέργειας θα περάσει πιο καθαρά στις τελικές τιμές ή αν οι υπηρεσίες και οι εγχώριοι παράγοντες κόστους θα κρατήσουν τον πληθωρισμό σε υψηλότερα επίπεδα από την ευρωζώνη.

Αποκλιμάκωση με αστερίσκους

Η εικόνα του Ιουνίου δείχνει ότι ο πληθωρισμός υποχωρεί, αλλά όχι με τρόπο που να επιτρέπει εφησυχασμό. Η Ελλάδα παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, οι υπηρεσίες εξακολουθούν να έχουν ισχυρή συμβολή και οι γεωπολιτικές εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν εκ νέου την ενέργεια.

Για την οικονομία, αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο το ύψος του πληθωρισμού, αλλά και την ποιότητά του: αν οι πιέσεις προέρχονται από εξωτερικά σοκ, από υπηρεσίες, από μισθούς, από ενοίκια ή από επιχειρηματικό κόστος.

Η αποκλιμάκωση του Ιουνίου είναι ένα θετικό σήμα. Όμως η πορεία των επόμενων μηνών θα κριθεί από το αν οι πιέσεις στις υπηρεσίες και στην ενέργεια θα συνεχίσουν να περιορίζονται ή αν θα διατηρήσουν τον πληθωρισμό σε επίπεδα υψηλότερα από τον στόχο και από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.