ΕΤΕ: Οριακή αύξηση των ελληνικών εξαγωγών στο 1ο πεντάμηνο του 2026

Σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η ανάλυση των επιμέρους τάσεων πίσω από τα συνολικά μεγέθη αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ο ρυθμός ανάπτυξης των ελληνικών εξαγωγών κατά το 1ο πεντάμηνο του 2026 περιορίστηκε στο 0,2% σε αποπληθωρισμένους όρους – περίπου στο 1/10 της μέσης ετήσιας επίδοσης της προηγούμενης τριετίας – ενώ η θετική μεταβολή στηρίχθηκε σε λιγότερους κλάδους και αγορές. Δύο ήταν οι πυλώνες που λειτούργησαν ως σταθεροποιητές: Η Ευρώπη προσέφερε την κύρια ώθηση σε επίπεδο αγορών  με τη συνεχιζόμενη διείσδυση στη Δυτική και την Ανατολική Ευρώπη να αντισταθμίζει τις πιέσεις από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αμερική.

Παράλληλα, τα τρόφιμα ξεχώρισαν σε επίπεδο κλάδων , αντισταθμίζοντας την αρνητική επίδοση κυρίως των ορυκτών, των υφασμάτων και του ελαιόλαδου.
Η Ελλάδα αύξησε ή διατήρησε το μερίδιό της σε 7 από τις 9 γεωγραφικές περιοχές και σε 9 από τους 11 κλάδους, ενώ το συνολικό μερίδιό της στις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυξήθηκε σε 0,59%, από 0,56% έναν χρόνο νωρίτερα. Ακόμη και στη Βόρεια Αμερική, όπου οι ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν, η πτώση ήταν μικρότερη από εκείνη των Ευρωπαίων ανταγωνιστών. Επομένως, η βάση της τρέχουσας ανάπτυξης είναι στενή, αλλά η σχετική υπεραπόδοση της Ελλάδας είναι ευρεία.

Η ωρίμανση της ελληνικής εξωστρέφειας αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στους τρεις βασικούς κινητήρες ανάπτυξης των τροφίμων – το γιαούρτι, τα ακτινίδια και τις φράουλες – οι οποίοι συνεισέφεραν τα ¾ της ανόδου των εξαγωγών του κλάδου και τα ⅔ της αύξησης του μεριδίου του στην Ευρώπη. Κοινό αποτέλεσμα είναι τα ισχυρά κέρδη όγκων και μεριδίων· ο μηχανισμός, όμως, διαφέρει ουσιαστικά ανά προϊόν:

• Το γιαούρτι ακολουθεί στρατηγική εμβάθυνσης: Εδραιώνεται σε λίγες ώριμες αγορές της Δυτικής και της Νότιας Ευρώπης, αυξάνοντας θεαματικά όγκους και μερίδια, χωρίς να χάνει τη διαφοροποιημένη τοποθέτησή του. Παρά τον υπερτριπλασιασμό του όγκου εξαγωγών την τελευταία 6ετία και την αύξηση του μεριδίου του στις ευρωπαϊκές εξαγωγές από 7% σε 20%, διατηρεί σημαντικό πλεονέκτημα τιμής, της τάξης του 30%, έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών. 
• Το ακτινίδιο ακολουθεί την αντίθετη διαδρομή: Διευρύνει δυναμικά τη γεωγραφική του παρουσία, περιορίζει την εξάρτηση από την Ιταλία (η οποία φαίνεται ότι λειτουργούσε ως ενδιάμεσος εμπορικός κόμβος), και αποκτά πιο άμεση πρόσβαση σε νέες αγορές. Η στρατηγική αυτή αποδίδει σε όγκους και μερίδια, με το ελληνικό μερίδιο στις ευρωπαϊκές εξαγωγές να αυξάνεται σε 30%, από 24% το 2019, αλλά εξακολουθεί να στηρίζεται σε χαμηλή σχετική τιμή. 
• Η φράουλα συνδυάζει τα δύο πρότυπα: Αυξάνει τα μερίδιά της τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Ευρώπη )από 30% σε 60% και από 2% σε 10%, αντίστοιχα), ενώ παράλληλα περιορίζει σταδιακά την απόσταση τιμής από τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές. Η επόμενη φάση απαιτεί την περαιτέρω τιμολογιακή αναβάθμιση στην Ανατολική Ευρώπη και την αναπαραγωγή της επιτυχίας της ελληνικής φράουλας στη Γερμανία (όπου έχει κατακτήσει μερίδιο 21% έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών) σε νέες δυτικοευρωπαϊκές αγορές.

Το ευρύτερο συμπέρασμα είναι ότι δεν χρειάζονται όλοι οι εξαγωγείς περισσότερες αγορές ή μεγαλύτερους όγκους, χρειάζονται να λύσουν τον περιορισμό που τους κρατά από το επόμενο στάδιο ανάπτυξης.