Eurobank: Ισχυρή ώθηση από τις εξαγωγές στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το β’ τρίμηνο

Στη νέα έκδοση του δελτίου «7 Ημέρες Οικονομία», η Eurobank εξετάζει αναλυτικά τα συγκεκριμένα δεδομένα. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι καθαρές εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά το β’ τρίμηνο, με βασικό μοχλό τα αγαθά, ενώ το ισοζύγιο υπηρεσιών παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερό σε ονομαστικούς όρους σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Στην ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών αγαθών εκτιμάται ότι συνέβαλαν τόσο η βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας στην ΕΕ-27 και την Ευρωζώνη όσο και η αυξημένη ζήτηση για προϊόντα διύλισης πετρελαίου που προέκυψε εξαιτίας της κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Από την άλλη πλευρά, η σχεδόν αμετάβλητη εικόνα των εισαγωγών αγαθών σε πραγματικούς όρους ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη ότι η δυναμική της εγχώριας ζήτησης εξασθένησε κατά το β’ τρίμηνο.

Ισχυρή επιτάχυνση στις εξαγωγές αγαθών

Κατά το β’ τρίμηνο του 2026, η αξία των ελληνικών εξαγωγών αγαθών σε τρέχουσες τιμές ανήλθε σε €15.012,4 εκατ., σημειώνοντας ετήσια αύξηση €3.291,0 εκατ. ή 28,1%. Η επίδοση αυτή ήταν σημαντικά υψηλότερη από την άνοδο του α’ τριμήνου, όταν οι εξαγωγές είχαν αυξηθεί κατά €504,1 εκατ. ή 4,3%.

Από τις τρεις βασικές κατηγορίες αγαθών για τις οποίες η ΤτΕ παρέχει μηνιαία στοιχεία, τη μεγαλύτερη άνοδο παρουσίασαν τα καύσιμα. Η αξία των σχετικών εξαγωγών σχεδόν διπλασιάστηκε, φτάνοντας τα €4.263,6 εκατ., καταγράφοντας αύξηση 100,6%.

Ανοδικά κινήθηκαν όμως και οι εξαγωγές αγαθών εξαιρουμένων των καυσίμων και των πλοίων, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα €10.689,5 εκατ., αυξημένες κατά 11,9% σε ετήσια βάση. Συνεπώς, αν και τα καύσιμα αποτέλεσαν τον βασικό παράγοντα της συνολικής αύξησης των εξαγωγών σε τρέχουσες τιμές, η βελτίωση δεν περιορίστηκε στη συγκεκριμένη κατηγορία.

Η επιτάχυνση των εξαγωγών εκτιμάται ότι οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων. Από τη μία πλευρά, οι συνθήκες εξωτερικής ζήτησης ήταν ευνοϊκότερες, καθώς η οικονομική δραστηριότητα ενισχύθηκε κατά το β’ τρίμηνο στην ΕΕ-27 και την Ευρωζώνη, οι οποίες αποτελούν σημαντικές αγορές για τα ελληνικά προϊόντα.

Από την άλλη, οι αναταράξεις στη λειτουργία διυλιστηρίων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, που συνδέονται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο, ενδέχεται να ενίσχυσαν τη ζήτηση για προϊόντα που παράγονται από τα ελληνικά διυλιστήρια.

Μικρότερη άνοδος στις εισαγωγές και βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου

Οι εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν με σαφώς χαμηλότερο ρυθμό από τις εξαγωγές κατά το β’ τρίμηνο του 2026. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών να περιοριστεί κατά €1.345,1 εκατ., δηλαδή κατά 16%, σε ετήσια βάση.

Ειδικότερα, οι εισαγωγές ανήλθαν σε €22.074,8 εκατ., παρουσιάζοντας αύξηση €1.945,9 εκατ. ή 9,7%, έναντι οριακής μείωσης 0,6% το α’ τρίμηνο.

Και στην πλευρά των εισαγωγών, τα καύσιμα αποτέλεσαν τον κυριότερο παράγοντα της αύξησης. Η αξία τους ενισχύθηκε κατά €1.315,8 εκατ., καταγράφοντας άνοδο 40,2%. Ακολούθησαν τα αγαθά χωρίς καύσιμα και πλοία, με αύξηση €702,4 εκατ. ή 4,2%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πορεία του ισοζυγίου καυσίμων. Παρά την έντονη αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας και το γεγονός ότι η Ελλάδα αποτελεί καθαρό εισαγωγέα ενέργειας, το σχετικό έλλειμμα μειώθηκε σημαντικά. Από €1.143,8 εκατ. το β’ τρίμηνο του 2025 περιορίστηκε σε €321,8 εκατ. την ίδια περίοδο του 2026, σημειώνοντας βελτίωση €822,0 εκατ. ή 71,9%.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι η αύξηση των εξαγωγών καυσίμων, κατά 100,6%, ήταν πολύ μεγαλύτερη από την αντίστοιχη αύξηση των εισαγωγών, η οποία διαμορφώθηκε στο 40,2%.

Ως αποτέλεσμα, τα καύσιμα αντιστοιχούν περίπου στο 61% της συνολικής ετήσιας βελτίωσης του ισοζυγίου αγαθών σε τρέχουσες τιμές κατά το β’ τρίμηνο. Θετική ήταν και η συμβολή των αγαθών χωρίς καύσιμα και πλοία, καθώς το έλλειμμα της συγκεκριμένης κατηγορίας μειώθηκε κατά €430,5 εκατ.

Ενισχύεται η συμβολή των καθαρών εξαγωγών στο ΑΕΠ

Παρότι τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών δεν ταυτίζονται απόλυτα με τα στοιχεία των εθνικών λογαριασμών που καταρτίζει η ΕΛΣΤΑΤ, οι συγκεκριμένες εξελίξεις αποτελούν ένδειξη ότι η συμβολή των καθαρών εξαγωγών αγαθών στον ετήσιο ονομαστικό ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ενισχύθηκε κατά το β’ τρίμηνο του 2026.

Κατά το α’ τρίμηνο, οι καθαρές εξαγωγές αγαθών είχαν προσθέσει 1,0 ποσοστιαία μονάδα στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, η οποία είχε διαμορφωθεί στο 4,6%. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών, η συμβολή αυτή εκτιμάται ότι ανήλθε στις 2,2 ποσοστιαίες μονάδες το β’ τρίμηνο.

Θετική εικόνα και σε πραγματικούς όρους

Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία γίνεται ακόμη πιο σημαντική εάν ληφθεί υπόψη η έντονη άνοδος των τιμών ενέργειας κατά το β’ τρίμηνο, εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων στον Περσικό Κόλπο.

Ένα σημαντικό μέρος της αύξησης της αξίας τόσο των εξαγωγών όσο και των εισαγωγών αγαθών, και κυρίως των καυσίμων, συνδέεται επομένως με την άνοδο των τιμών των ενεργειακών προϊόντων.

Ενδεικτικά, ο δείκτης τιμών παραγωγού για την εξωτερική αγορά στην κατηγορία «παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου» αυξήθηκε κατά 62,4% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο, από 5,0% το α’ τρίμηνο. Παράλληλα, ο δείκτης τιμών εισαγωγών αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 41,3%, έναντι 5,4% το προηγούμενο τρίμηνο.

Για την εκτίμηση της πραγματικής συμβολής του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη, επομένως, είναι απαραίτητη η εξέταση των εξαγωγών και των εισαγωγών αγαθών σε σταθερές τιμές. Η ΤτΕ δεν δημοσιεύει τις χρονοσειρές των αποπληθωριστών των συγκεκριμένων ονομαστικών μεγεθών, ωστόσο στα δελτία για το ισοζύγιο πληρωμών παρουσιάζει και τους ρυθμούς μεταβολής τους σε σταθερές τιμές.

Οι πραγματικές εξαγωγές αυξήθηκαν σημαντικά

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πίνακα 2, οι πραγματικές εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 1,6% σε ετήσια βάση το α’ τρίμηνο του 2026, ενώ στο σύνολο του πρώτου εξαμήνου η αντίστοιχη άνοδος ανήλθε σε 5,7%.

Με την παραδοχή ότι τα δύο τρίμηνα έχουν το ίδιο βάρος στο σύνολο του εξαμήνου, προκύπτει εκτίμηση για αύξηση των πραγματικών εξαγωγών αγαθών κατά περίπου 9,8% το β’ τρίμηνο.

Στον αντίποδα, οι πραγματικές εισαγωγές αγαθών εκτιμάται ότι σημείωσαν οριακή μείωση 0,4%.

Ακόμη πιο θετική ήταν η εικόνα για τις εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα, οι οποίες εκτιμάται ότι αυξήθηκαν σε πραγματικούς όρους κατά 6,2% το β’ τρίμηνο, έναντι 1,0% το α’ τρίμηνο. Την ίδια στιγμή, η αύξηση των αντίστοιχων εισαγωγών επιβραδύνθηκε σημαντικά, στο 0,2%, από 5,6% το προηγούμενο τρίμηνο.

Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι κατά το β’ τρίμηνο διευρύνθηκε αισθητά η απόσταση μεταξύ της αύξησης των πραγματικών εξαγωγών και των εισαγωγών αγαθών. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι λειτούργησε υποστηρικτικά για τον πραγματικό ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Καθοριστική η εικόνα στα καύσιμα

Η διαφορά μεταξύ των ονομαστικών και πραγματικών μεγεθών είναι ιδιαίτερα εμφανής στην περίπτωση των καυσίμων.

Η αξία των εξαγωγών καυσίμων αυξήθηκε κατά 100,6%, ποσοστό που υπερβαίνει σημαντικά την αύξηση κατά 62,4% του δείκτη τιμών παραγωγού για τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου που προορίζονται για την εξωτερική αγορά.

Η σύγκριση αυτή υποδεικνύει ότι η άνοδος των εξαγωγών δεν οφείλεται αποκλειστικά στις υψηλότερες τιμές, αλλά συνδέεται και με σημαντική αύξηση των ποσοτήτων που εξήχθησαν.

Αντίστοιχα, οι ονομαστικές εισαγωγές καυσίμων αυξήθηκαν κατά 40,2%, σχεδόν όσο και ο δείκτης τιμών εισαγωγών αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, ο οποίος αυξήθηκε κατά 41,3%. Αυτό παραπέμπει σε ουσιαστικά σταθερές ποσότητες εισαγόμενων καυσίμων.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί στοιχείο που θα πρέπει να παρακολουθηθεί. Η ταυτόχρονη σημαντική αύξηση των ποσοτήτων καυσίμων που εξήχθησαν και η στασιμότητα των εισαγόμενων ποσοτήτων αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μέρος της αυξημένης εξωτερικής ζήτησης να καλύφθηκε από υπάρχοντα αποθέματα.

Σε περίπτωση που η υπόθεση αυτή επιβεβαιωθεί, η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων μέσω νέων εισαγωγών θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του ελλείμματος στο ισοζύγιο καυσίμων, εφόσον δεν υπάρξει αντίστοιχη ενίσχυση των εξαγωγών.

Θετική η συνολική εικόνα για τον εξωτερικό τομέα

Συνολικά, τα στοιχεία του ισοζυγίου πληρωμών διαμορφώνουν μια θετική εικόνα για τη συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κατά το β’ τρίμηνο του 2026.

Τα διαθέσιμα δεδομένα σε σταθερές τιμές δείχνουν ότι οι πραγματικές εξαγωγές αγαθών παρουσίασαν σημαντική επιτάχυνση, με τα καύσιμα να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, ενώ την ίδια στιγμή οι πραγματικές εισαγωγές παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό στάσιμες.

Ωστόσο, η περιορισμένη αύξηση των εισαγωγών δεν αποτελεί αποκλειστικά θετική εξέλιξη, καθώς ενδέχεται να αντανακλά και μια επιβράδυνση της εγχώριας ζήτησης κατά το β’ τρίμηνο του έτους.