ΤτΕ: Ο πληθωρισμός επιστρέφει στο 3,7% στην Ελλάδα – Ενέργεια και υπηρεσίες κρατούν ψηλά τις πιέσεις

Μια πιο σύνθετη εικόνα για την πορεία των τιμών διαμορφώνεται στην Ελλάδα και την ευρωζώνη, καθώς η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού που είχε προηγηθεί συναντά πλέον δύο ισχυρές αντιστάσεις: την επιμονή των ανατιμήσεων στις υπηρεσίες και τη νέα άνοδο του ενεργειακού κόστους.

Το Inflation Monitor Σεπτεμβρίου της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει ότι ο ελληνικός πληθωρισμός, αφού υποχώρησε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ανέκαμψε στο 3,7% τον Αύγουστο, έναντι 2,7% τον Ιούλιο. Στην ευρωζώνη αυξήθηκε αντίστοιχα στο 3,3% από 2,9%.

Η Ελλάδα βρίσκεται έτσι ξανά πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, αν και η διαφορά έχει περιοριστεί σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο. Μεγαλύτερη παραμένει η απόσταση στον δομικό πληθωρισμό: τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στο 3,5% στην Ελλάδα έναντι 2,4% στην ευρωζώνη.

Το κεντρικό μήνυμα της ανάλυσης είναι ότι η πληθωριστική πίεση δεν προέρχεται πλέον από έναν μόνο παράγοντα. Οι υπηρεσίες εξακολουθούν να διατηρούν τον υποκείμενο πληθωρισμό σε σχετικά υψηλά επίπεδα, ενώ η ενέργεια, μετά από μια περίοδο αποπληθωριστικής συμβολής, έχει μετατραπεί ξανά σε ισχυρή πηγή ανατιμήσεων.

Από το 2,9% του 2025 σε νέα επιτάχυνση το 2026

Η σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια δείχνει ότι η πορεία προς τον στόχο του 2% δεν είναι γραμμική.

Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα είχε διαμορφωθεί στο 4,2% το 2023, υποχώρησε στο 3% το 2024 και στο 2,9% το 2025. Στους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, όμως, κινείται κατά μέσο όρο στο 3,6%.

Η χρονιά ξεκίνησε με νέα ανοδική πορεία. Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,4% τον Μάρτιο, έφτασε το 4,6% τον Απρίλιο και το 4,9% τον Μάιο, προτού υποχωρήσει στο 3,9% τον Ιούνιο και στο 2,7% τον Ιούλιο. Η επαναφορά στο 3,7% τον Αύγουστο έδειξε ότι η προηγούμενη αποκλιμάκωση δεν είχε ακόμη παγιωθεί.

Ανάλογη μεταβολή παρατηρείται και στην ευρωζώνη. Μετά το 5,4% του 2023, ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,4% το 2024 και στο 2,1% το 2025. Το 2026, όμως, οι ενεργειακές πιέσεις τον έχουν επαναφέρει υψηλότερα, με την εκτίμηση του Αυγούστου στο 3,3%.

Η ενέργεια επέστρεψε ως παράγοντας πληθωρισμού

Η σημαντικότερη αλλαγή σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια εντοπίζεται στην ενέργεια.

Στην Ελλάδα, ο ενεργειακός πληθωρισμός ήταν βαθιά αρνητικός το 2023, στο -13,4%, παρέμεινε αρνητικός το 2024 και το 2025 και βρέθηκε σχεδόν στο μηδέν στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Από τον Μάρτιο, όμως, η εικόνα άλλαξε απότομα. Τον Απρίλιο η ετήσια αύξηση των τιμών ενέργειας έφτασε το 21,6%, τον Μάιο το 20%, τον Ιούνιο το 14,7% και τον Ιούλιο το 13%. Τον Αύγουστο επιταχύνθηκε ξανά στο 15,4%.

Η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέει την εξέλιξη με την αναζωπύρωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, τη διαταραχή των ενεργειακών και εμπορικών ροών και τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και στην ευρωζώνη, όπου ο ενεργειακός πληθωρισμός έφτασε το 14,3% τον Αύγουστο.

Τα διαγράμματα του report δείχνουν ταυτόχρονη ισχυρή άνοδο του αργού πετρελαίου και του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου τους τελευταίους δύο μήνες. Η ΤτΕ επισημαίνει ότι οι χαμηλές ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου, οι διαταραχές στις ροές LNG και ο εντονότερος ανταγωνισμός με την Ασία για φορτία ενισχύουν την πίεση.

Ανοδικά κινούνται παράλληλα οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων και αγροτικών εμπορευμάτων, γεγονός που διευρύνει τον κίνδυνο μετάδοσης του υψηλότερου ενεργειακού κόστους και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων.

Οι υπηρεσίες παραμένουν η πιο επίμονη εστία

Παρά τη μεγάλη άνοδο της ενέργειας, η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι οι υπηρεσίες εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική συνιστώσα του πληθωρισμού.

Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός υπηρεσιών έφτασε το 4,5% τον Αύγουστο, από 3,1% τον Ιούλιο. Η άνοδος συνδέεται κυρίως με σημαντική επιτάχυνση των τιμών στις υπηρεσίες καταλύματος.

Η επιμονή αυτή δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ο πληθωρισμός υπηρεσιών ήταν 4,5% το 2023, 4,4% το 2024 και ανέβηκε στο 4,8% το 2025. Αυτό εξηγεί γιατί ο δομικός πληθωρισμός παραμένει υψηλότερος στην Ελλάδα από ό,τι στην ευρωζώνη, ακόμη και όταν οι τιμές ενέργειας και τροφίμων μεταβάλλονται έντονα.

Η ίδια η ΤτΕ συνδέει τη μελλοντική πορεία των υπηρεσιών με τις αυξήσεις μισθών και ενοικίων, καθώς και με τις συνεχιζόμενες πιέσεις που προέρχονται από την ισχυρή τουριστική ζήτηση.

Μισθοί και αγορά εργασίας διατηρούν μέρος των πιέσεων

Η αγορά εργασίας προσθέτει μία ακόμη διάσταση στην εξίσωση.

Στην ευρωζώνη ο ρυθμός αύξησης της αμοιβής ανά εργαζόμενο έχει γενικά αποκλιμακωθεί από τα προηγούμενα υψηλά, αλλά η εικόνα διαφέρει ανά χώρα. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, η ΤτΕ καταγράφει νέα επιτάχυνση στην Ελλάδα, μαζί με τη Γερμανία και την Ισπανία.

Το report εκτιμά ότι, παρά την υποχώρησή τους από προηγούμενα υψηλά επίπεδα, τα κόστη εργασίας εξακολουθούν να συμβάλλουν στον αυξημένο πληθωρισμό υπηρεσιών. Αντίθετα, μέχρι τώρα φαίνεται περιορισμένη η μετάδοση του νέου ενεργειακού σοκ στους μισθούς.

Την ίδια ώρα η ανεργία στην Ελλάδα συνέχισε να υποχωρεί. Τον Ιούλιο έφτασε στο 7,9%, μειωμένη κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στην ευρωζώνη παρέμεινε στο 6,4%.

Οι επιχειρήσεις βλέπουν υψηλότερο πληθωρισμό στο άμεσο μέλλον

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι προσδοκίες των ίδιων των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας SAFE της ΕΚΤ που παρουσιάζει η ΤτΕ, η διάμεση εκτίμηση των επιχειρήσεων στην Ελλάδα για τον πληθωρισμό σε ορίζοντα ενός έτους αυξήθηκε στο 3,9% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, από 3,3% το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Στην ευρωζώνη παρέμεινε στο 3%.

Οι εκτιμήσεις για την τριετία αυξήθηκαν επίσης στην Ελλάδα στο 3,3%, ενώ σε ορίζοντα πενταετίας υποχώρησαν ελαφρά στο 3,1%.

Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στις προσδοκίες των καταναλωτών. Τον Ιούλιο οι Έλληνες καταναλωτές τοποθετούσαν τον πληθωρισμό των επόμενων 12 μηνών στο 5,6%, έναντι μόλις 2,9% στην ευρωζώνη.

Η εκτίμηση έχει μεν υποχωρήσει σημαντικά από το 7,1% του Ιουνίου, αλλά εξακολουθεί να αποτυπώνει πολύ υψηλότερη αντίληψη πληθωριστικού κινδύνου στην Ελλάδα. Σε ορίζοντα τριετίας οι ελληνικές προσδοκίες βρίσκονται στο 5,5%, έναντι 2,7% στην ευρωζώνη, και σε ορίζοντα πενταετίας στο 5%, έναντι 2,4%.

Η μεγάλη αυτή διαφορά έχει σημασία, καθώς οι πληθωριστικές προσδοκίες μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά καταναλωτών, εργαζομένων και επιχειρήσεων, ακόμη και όταν οι πραγματικές μετρήσεις αρχίζουν να υποχωρούν.

Πιέσεις στο κόστος παραγωγής, αλλά πιο συγκρατημένες προσδοκίες τιμών

Οι πρόδρομοι δείκτες της ελληνικής οικονομίας δεν στέλνουν ενιαίο μήνυμα.

Στη μεταποίηση, τα στοιχεία PMI του Αυγούστου δείχνουν ότι οι τιμές εισροών αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, εξαιτίας κυρίως του υψηλότερου κόστους προϊόντων πετρελαίου και ενέργειας.

Οι τιμές πώλησης συνέχισαν επίσης να αυξάνονται, αλλά με τον χαμηλότερο ρυθμό από τον Φεβρουάριο.

Παράλληλα, οι προσδοκίες των επιχειρήσεων για τις τιμές πώλησης του επόμενου τριμήνου υποχώρησαν τον Αύγουστο στους περισσότερους κλάδους. Εξαιρέσεις αποτέλεσαν το λιανικό εμπόριο και η βιομηχανία.

Η απόκλιση αυτή υποδηλώνει ότι η αύξηση του κόστους εισροών δεν μεταφέρεται με την ίδια ένταση ή ταχύτητα στις τελικές τιμές σε ολόκληρη την οικονομία.

Οι αγορές ξαναβλέπουν υψηλότερο πληθωρισμό και επιτόκια

Η ενεργειακή αναταραχή έχει ήδη μεταβάλει αισθητά και τις προσδοκίες των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Μέσα σε δύο μήνες, η προσδοκία της αγοράς για τον πληθωρισμό της ευρωζώνης σε ορίζοντα δύο ετών αυξήθηκε κατά 80 μονάδες βάσης, στο 2,94%. Στις ΗΠΑ η αντίστοιχη άνοδος ήταν 32 μονάδες βάσης, στο 2,56%.

Ανοδικά κινήθηκαν και οι μεσομακροπρόθεσμες προσδοκίες. Για την ευρωζώνη, η αγορά τιμολογεί πληθωρισμό 2,47% στην πενταετία και 2,32% στη δεκαετία, με αυξήσεις 40 και 23 μονάδων βάσης αντίστοιχα μέσα σε δύο μήνες.

Οι μεταβολές αυτές έχουν περάσει και στις προσδοκίες για τα επιτόκια.

Μετά τις αυξήσεις της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο, οι αγορές θεωρούν πλέον πολύ πιθανή μία ακόμη αύξηση 25 μονάδων βάσης έως το τέλος του 2026. Σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, τιμολογούν συνολικά δύο ακόμη αυξήσεις έως το δεύτερο τρίμηνο του 2027.

Αντίστοιχη μετατόπιση καταγράφεται και στις ΗΠΑ, όπου οι αγορές θεωρούν σχεδόν βέβαιη μία αύξηση επιτοκίων μέχρι το τέλος του 2026 και δύο ακόμη έως τα μέσα του 2027.

Για επιχειρήσεις και επενδυτές, αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες συνέπειες της νέας πληθωριστικής εικόνας: η επιστροφή των πιέσεων στις τιμές μεταθέτει χρονικά την προοπτική χαλαρότερων χρηματοδοτικών συνθηκών και επαναφέρει τον κίνδυνο υψηλότερου κόστους χρήματος.

Η ΤτΕ βλέπει 3,5% για την Ελλάδα το 2026

Οι προβλέψεις του Σεπτεμβρίου ενσωματώνουν πλέον σαφώς το νέο ενεργειακό σοκ.

Για την Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 3,5% το 2026, από 2,9% το 2025.

Η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα αυτής της επιτάχυνσης. Ο ενεργειακός πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει στο 11% στο σύνολο της χρονιάς, ενώ ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται στο 3%, καθώς η αποκλιμάκωση στις υπηρεσίες παραμένει αργή.

Για το 2027, το βασικό σενάριο προβλέπει υποχώρηση του γενικού πληθωρισμού στο 2,7% και για το 2028 στο 2,2%.

Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται στην υπόθεση ότι οι διεθνείς τιμές ενέργειας θα αρχίσουν να αποκλιμακώνονται. Ο ενεργειακός πληθωρισμός αναμένεται να περιοριστεί στο 2,2% το 2027. Το 2028 προβλέπεται στο 2,3%, με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος ETS2 να συμβάλλει στη διατήρησή του σε θετικό έδαφος.

Ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται αντίστοιχα να υποχωρήσει στο 2,6% το 2027 και στο 2,2% το 2028.

Γιατί η επιστροφή στο 2% γίνεται δυσκολότερη

Η συνολική εικόνα του Inflation Monitor δεν παραπέμπει σε μια νέα γενικευμένη πληθωριστική έκρηξη αντίστοιχη εκείνης του 2021-2022. Η ΤτΕ εκτιμά ότι οι έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις του σημερινού ενεργειακού σοκ θα είναι μικρότερες από εκείνες της περιόδου 2021-2024.

Δείχνει όμως ότι η τελευταία φάση της αποκλιμάκωσης είναι πιο δύσκολη.

Η Ελλάδα ξεκινά από πληθωρισμό υπηρεσιών που παραμένει επίμονος, από δομικό πληθωρισμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και από προσδοκίες καταναλωτών που βρίσκονται αισθητά υψηλότερα από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές.

Σε αυτό το υπόβαθρο προστίθεται τώρα ένα νέο ενεργειακό σοκ, το οποίο αυξάνει άμεσα τις τιμές και ταυτόχρονα ενισχύει τις προσδοκίες για μελλοντικό πληθωρισμό.

Για τις επιχειρήσεις, το συμπέρασμα είναι ότι το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά κατά την οποία το κόστος ενέργειας, το κόστος εργασίας, οι υπηρεσίες και το κόστος χρηματοδότησης παραμένουν ταυτόχρονα ενεργές πηγές πίεσης. Και παρότι το βασικό σενάριο της ΤτΕ εξακολουθεί να προβλέπει επιστροφή του πληθωρισμού κοντά στο 2% έως το 2028, η διαδρομή προς αυτό το επίπεδο γίνεται λιγότερο ομαλή και περισσότερο εξαρτημένη από την αποκλιμάκωση των διεθνών ενεργειακών τιμών.