Alpha Bank: Οι ΜμΕ στην Ελλάδα προσφέρουν το 84,6% της απασχόλησης και το 58,3% της προστιθέμενης αξίας

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2025 στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν 97 ΜμΕ ανά 1.000 κατοίκους, έναντι 75 ΜμΕ κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ-27).

Οι ελληνικές ΜμΕ παρουσιάζουν ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική τα τελευταία έτη, επιτυγχάνοντας υψηλούς ρυθμούς αύξησης τόσο σε όρους απασχόλησης όσο και προστιθέμενης αξίας. Καθοριστική είναι η συμβολή των πολύ μικρών επιχειρήσεων, με λιγότερους από 10 εργαζομένους, οι οποίες εμφανίζουν διψήφιους ρυθμούς αύξησης της προστιθέμενης αξίας από το 2023.

Οι επιδόσεις αυτές των ΜμΕ στηρίχθηκαν, μεταξύ άλλων, στην ισχυρή ανάκαμψη της εγχώριας και εξωτερικής ζήτησης μετά την πανδημία, στις αυξημένες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, με αρωγούς τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα, καθώς και σε ένα πλέγμα φορολογικών και ασφαλιστικών παρεμβάσεων.

Η συμβολή του ΤΑΑ

Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), το οποίο λειτούργησε ως βασικός μηχανισμός χρηματοδότησης επενδύσεων και μετασχηματισμού των ελληνικών ΜμΕ.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι συνολικές εγκεκριμένες επιχορηγήσεις προς τις ΜμΕ ανήλθαν σε 1,61 δισ. ευρώ, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών, όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η πράσινη μετάβαση, η έρευνα και η καινοτομία. Επιπρόσθετα, οι δανειακές συμβάσεις ΜμΕ ανήλθαν σε 489, με συνολικό προϋπολογισμό 5,6 δισ. ευρώ.

Ο συνδυασμός των παραπάνω παραγόντων αναμένεται να στηρίξει και φέτος τη δυναμική των ΜμΕ. Σύμφωνα με προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η απασχόληση στις ΜμΕ αναμένεται να αυξηθεί κατά 4,1% το 2026, ενώ η προστιθέμενη αξία, σε αποπληθωρισμένους όρους, κατά 6,5%.

Καθοριστική η συμβολή των πολύ μικρών επιχειρήσεων

Για ακόμη ένα έτος, καθοριστική αναμένεται να είναι η συμβολή των πολύ μικρών επιχειρήσεων, με την άνοδο της απασχόλησης να εκτιμάται σε 7,6%, καταγράφοντας τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ-27. Παράλληλα, η προστιθέμενη αξία εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί κατά 13,2%, επίδοση που είναι η δεύτερη υψηλότερη μετά την αντίστοιχη της Τσεχίας.

Παρά τις ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις των τελευταίων ετών, οι ΜμΕ βρίσκονται αντιμέτωπες με σημαντικές προκλήσεις. Η ολοκλήρωση του ΤΑΑ περιορίζει μια σημαντική πηγή επενδυτικής στήριξης, ενώ η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα και η μεταβλητότητα των τιμών ενέργειας επιβαρύνουν το λειτουργικό κόστος.

Επιπρόσθετα, η ενίσχυση της παραγωγικότητας μέσω του τεχνολογικού και ψηφιακού μετασχηματισμού παραμένει κρίσιμη για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς τους. Παράγοντες όπως η αύξηση του μέσου μεγέθους των επιχειρήσεων, η ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης και η κατάρτιση ολοκληρωμένων επιχειρησιακών σχεδίων μπορούν επίσης να βελτιώσουν περαιτέρω την πρόσβαση των ΜμΕ σε πηγές χρηματοδότησης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον και ενόψει της ολοκλήρωσης του ΤΑΑ, η επίδραση του οποίου αναμένεται να συνεχιστεί μεσοπρόθεσμα, το πακέτο μέτρων που ανακοινώθηκε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης επιχειρεί να διατηρήσει τη δυναμική των ΜμΕ και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά τους.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν μέτρα που στοχεύουν στη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, στη μείωση του φορολογικού βάρους, στην ενθάρρυνση των επενδύσεων και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων μέσω της μείωσης του λειτουργικού τους κόστους, όπως:

• τη δημιουργία δύο νέων προγραμμάτων στήριξης ΜμΕ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, για τη χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων και την κάλυψη αναγκών ρευστότητας,
• την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στη Θεσσαλονίκη και την Περιφέρεια από το 2027 και στην Αττική από το 2029,
• τη σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων κατά 5% ετησίως, αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος 2028, μέχρι να φτάσει στο 50% από 80% σήμερα,
• τη στήριξη ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών μέσω απαλλαγής από προσαυξήσεις κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, μείωσης της προκαταβολής φόρου ατομικών επιχειρήσεων και μηδενισμού του φορολογικού συντελεστή για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες έως του ποσού των 20 χιλ. ευρώ,
• τη θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων, σε 6 αντί 10 έτη, για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που θα πραγματοποιηθούν από το 2027 και εφεξής,
• την αύξηση του εθνικού και συγχρηματοδοτούμενου Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ),
• την αύξηση του ανώτατου ύψους επιστροφής επενδυτικού R&D Clawback από 150 εκατ. ευρώ σε 200 εκατ. ευρώ για τα επενδυτικά σχέδια που θα εγκριθούν τη διετία 2026-2027 και
• το νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης πολύ μικρών επιχειρήσεων, ύψους 395 εκατ. ευρώ, από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο για 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, το οποίο θα συμβάλει στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.