Ανεξέλεγκτη η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία – Ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της ρύθμισης των 72 δόσεων

Η πορεία αυτών των χρεών δείχνει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη διαθέσιμων ρυθμίσεων, από τις οποίες οι φορολογούμενοι θα μπορούσαν να επιλέξουν την καταλληλότερη. Αντίθετα, εντοπίζεται κυρίως στις δύσκολες οικονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, οι οποίες περιορίζουν τη δυνατότητά τους να ανταποκριθούν έγκαιρα στις υποχρεώσεις τους.

Για όσους διαθέτουν την οικονομική ευχέρεια, η πάγια ρύθμιση των 12 έως 48 δόσεων λειτουργεί ικανοποιητικά. Ωστόσο, για εκείνους που δεν έχουν τη δυνατότητα πληρωμής, μια νέα ρύθμιση δύσκολα θα επιφέρει ουσιαστική αλλαγή, ειδικά αν δεν συνοδεύεται από πιο ευνοϊκούς όρους.

Οι επιτελείς του Υπουργείου Οικονομικών προβληματίζονται για το αν η νέα πρωτοβουλία θα έχει καλύτερη τύχη σε σχέση με παλαιότερες έκτακτες ρυθμίσεις που δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Η αύξηση των οφειλών που θεωρούνται ανεπίδεκτες είσπραξης (οι οποίες έφτασαν τα 35,1 δισ. ευρώ), τα μεγάλα χρέη κυρίως από επιχειρήσεις που αντιστοιχούν περίπου στο 90% του συνόλου, οι αυστηροί όροι των ρυθμίσεων, αλλά και η ανάγκη διατήρησης της φορολογικής συνέπειας που τονίζουν οι ευρωπαίοι δανειστές, περιορίζουν τις προσδοκίες για την αποτελεσματικότητα του μέτρου.

Τα 2.136 δισ. ευρώ έφτασαν τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη στο πρώτο δίμηνο του 2026

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΑΑΔΕ, στο πρώτο δίμηνο του 2026 τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη έφτασαν τα 2,136 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 8,98% σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Τον Ιανουάριο δημιουργήθηκαν οφειλές ύψους 931 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 27,36%, ενώ τον Φεβρουάριο προστέθηκαν άλλα 1,19 δισ. ευρώ, γεγονός που επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη οικονομική πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Συνολικά, το ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο ανήλθε στα 114,5 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο, από 113,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, ενώ το πραγματικά εισπράξιμο ποσό ξεπερνά τα 79,4 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, οι οφειλέτες ανήλθαν σε 3.681.752, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους.

Παλαιές οφειλές

Σε αυτό το πλαίσιο, η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων επιχειρεί να αναχαιτίσει τη συσσώρευση των παλαιών χρεών, δηλαδή εκείνων που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Ωστόσο, συνοδεύεται από αυστηρούς όρους για τους οφειλέτες, καθώς για την ένταξη απαιτείται η πλήρης διευθέτηση όλων των πιο πρόσφατων οφειλών. Με απλά λόγια, όσοι έχουν δημιουργήσει νέα χρέη από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, θα πρέπει είτε να τα εξοφλήσουν είτε να τα εντάξουν στην πάγια ρύθμιση των 24 έως 48 δόσεων, προκειμένου να καταστούν επιλέξιμοι.

Παράλληλα, η ρύθμιση δεν περιλαμβάνει διαγραφή μέρους της οφειλής, ενώ οι δόσεις επιβαρύνονται με επιτόκιο που φτάνει το 5,84%, κάτι που λειτουργεί αποτρεπτικά για μια μερίδα οφειλετών.

Tο βασικό στοίχημα παραμένει το ποσοστό συμμετοχής χωρίς να υπονομευθεί η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων, καθώς σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή από τα 80 δισ. ευρώ που θεωρητικά μπορούν να εισπραχθούν μόλις το 6,65%, δηλαδή 5,26 δισ. ευρώ βρίσκεται σε ρύθμιση.

Το υψηλότερο ποσοστό των συνολικών ρυθμισμένων οφειλών 18,01% εντοπίζεται στο εύρος 10.000 με 100.000 ευρώ, ενώ εντός αυτού του εύρους το ποσοστό των ρυθμισμένων οφειλών αγγίζει το 19,23% για ποσά από 20.001 έως 50.000 ευρώ. Το υψηλότερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών φυσικών προσώπων εντοπίζεται μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ (16,73%) και αγγίζει το 19,22% για ποσά από 2.000 έως 3.000 ευρώ.

Αντίθετα, τα νομικά πρόσωπα ρυθμίζουν σε υψηλότερο ποσοστό (26,03%) οφειλές που ανήκουν στο εύρος από 10.000 έως 100.000 ευρώ, ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει στο 27,72% στην κατηγορία 20.001 με 50.000 ευρώ. Χαμηλά ποσοστά ρύθμισης οφειλών διαπιστώνονται τόσο σε χαμηλά ποσά οφειλής (ιδιαίτερα κάτω των 500 ευρώ) όσο και σε υψηλά ποσά οφειλής (άνω των 50.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και άνω των 300.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα).