Οι 48 νόμοι της δύναμης: Ένα μπεστ σέλερ για όσους θέλουν εξουσία, ελέγχουν την εξουσία ή θέλουν να οπλιστούν ενάντια στην εξουσία

Ο Robert Greene, στο βιβλίο του "Οι 48 νόμοι της δύναμης", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα σε μετάφραση του Χριστόδουλου Λιθάρη, μας ενθαρρύνει να σκεφτόμαστε την εξουσία ως ένα παιχνίδι. Μπορούμε να αξιοποιήσουμε το εν λόγω ανάγνωσμα για να μάθουμε περί της εξουσίας εν γένει ή για να μελετήσουμε και να αναλογιστούμε σε βάθος τις ιδέες, προκειμένου να κατανοήσουμε ουσιαστικά τους ανθρώπους και τον κόσμο στον οποίο ζούμε.

Διαβάζοντας το βιβλίο, μαθαίνουμε ότι δεν είναι ωφέλιμο να κρίνουμε τους ανθρώπους από τις δηλωμένες προθέσεις τους, αλλά περισσότερο χρήσιμο είναι να βλέπουμε τα αποτελέσματα των πράξεών τους. Οι άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι απορρίπτουν την εξουσία λόγω ηθικών αξιών είναι συχνά άνθρωποι που δεν θα θέλαμε να συναναστρεφόμαστε.

Για να κυριαρχήσουμε στο παιχνίδι της εξουσίας, πρέπει να αλλάξουμε ριζικά την οπτική μας, να μάθουμε και να εξασκούμε νέες δεξιότητες, όπως την ικανότητα να ελέγχουμε τα συναισθήματά ας (ώστε να μην θολώνουν την κρίση μας), να εξετάζουμε αντικειμενικά το παρελθόν και το μέλλον ώστε να εντοπίζουμε τυχόν προβλήματα και να αποδεχόμαστε την εξαπάτηση και την υποκρισία περισσότερο ως μέρος της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, παρά ως κάτι ανήθικο ή άσχημο.

Νόμος 1ος: Ποτέ μην επισκιάζετε τον αφέντη

Στην προσπάθειά μας να εντυπωσιάσουμε τους ανώτερούς μας, συχνά επιδεικνύουμε υπερβολικά τα ταλέντα μας, και εν τέλει πετυχαίνουμε το αντίθετο αποτέλεσμα. Αν οι ανώτεροί μας αισθάνονται ανασφαλείς, θα βρουν τρόπους να μας αντικαταστήσουν. Ακόμα και αν αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε πλεονεκτική θέση, δεν πρέπει να το θεωρούμε δεδομένο, καθώς μπορούμε εύκολα να χάσετε την εύνοιά τους με λάθος κινήσεις.

Στην ουσία, χρειάζεται να κάνουμε τους ανώτερούς μας να φαίνονται... ακριβώς αυτό: ανώτεροι και πιο έξυπνοι από εμάς, π.χ. ζητώντας τη βοήθειά τους και αποδίδοντας τις ιδέες μας στις εξαιρετικές συμβουλές τους. Αν τους δίνουμε την εντύπωση ότι τους διατηρούμε στο προσκήνιο, σταδιακά θα κατακτήσουμε κι εμείς τα ύψη της εξουσίας.

Νόμος 2ος: Ποτέ μην εμπιστεύεστε υπερβολικά τους φίλους, μάθετε πώς να χρησιμοποιείτε τους εχθρούς

Δεν πρέπει να προσλαμβάνουμε σε δουλειές τους φίλους μας λόγω οικειότητας ή ως χάρη. Οι φίλοι είναι πιο πιθανό να μας ζηλέψουν και να μας προδώσουν, αλλά και να περιορίσουν τη δύναμή μας, καθώς είναι πιο δύσκολο να διατηρήσουμε μαζί τους μια επαγγελματική απόσταση. Αν βρισκόμαστε σε θέση εξουσίας, είναι καλύτερο να προσλαμβάνουμε άτομα με τις δεξιότητες και τις ικανότητες που θα προωθήσουν τα συμφέροντά μας.

Στην πραγματικότητα, οι εχθροί μας μπορεί να μας φανούν πιο χρήσιμοι. Αν καταφέρουμε να κερδίσουμε έναν πρώην εχθρό, τότε εκείνος έχει περισσότερα να αποδείξει και είναι πιθανό να αποδειχθεί σε βάθος χρόνο πιο πιστός από έναν φίλο.

Νόμος 3ος: Να κρύβετε τις προθέσεις σας

Πολλοί άνθρωποι είναι σαν ανοιχτά βιβλία: δεν μπορούν να ελέγξουν αυτά που λένε ή πιστεύουν λανθασμένα ότι η ειλικρίνεια μπορεί να κερδίσει τις καρδιές των γύρω τους. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ότι είναι σαφώς καλύτερο να διατηρούμε το πλεονέκτημα κρύβοντας τον στόχο μας μέχρι να είμαστε έτοιμοι να «χτυπήσουμε».

Ο Greene παραθέτει δύο αποτελεσματικές τακτικές ώστε να κρύψουμε τον πραγματικό μας σκοπό:

• Αποσπάμε την προσοχή των ανθρώπων, προσποιούμενοι ότι υποστηρίζουμε μια ιδέα ή θέση που είναι αντίθετη με το πραγματικό μας συμφέρον. Εναλλακτικά, μοιραζόμαστε μια ειλικρινή σκέψη για κάτι ασήμαντο. Έτσι, οι άνθρωποι θα εκλάβουν σοβαρά την ειλικρίνειά μας και θα μας πιστέψουν όταν αργότερα πούμε ψέματα.
• Δείχνουμε στους ανθρώπους κάτι που τους είναι οικείο, ώστε να χαλαρώσουν την προσοχή τους και να οδηγηθούν προς την κατεύθυνση που εμείς θέλουμε, χωρίς να συνειδητοποιήσουν την πραγματική μας πρόθεση. 

Νόμος 4ος: Πάντα να λέτε λιγότερα απ' όσα χρειάζονται

Όσο περισσότερο μιλάμε, τόσο λιγότερο εντυπωσιακοί φαινόμαστε και τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να πούμε κάτι ανόητο. Οι ισχυροί άνθρωποι τείνουν να μιλάνε λίγο. Αυτό τους καθιστά εντυπωσιακούς και εκφοβιστικούς, καθώς οι συνομιλητές τους δεν μπορούν να μαντέψουν τι σκέφτονται και παρακολουθούν κάθε τους λέξη και αντίδραση. Οι σύντομες απαντήσεις και οι σιωπές επίσης βάζουν τους ανθρώπους σε αμυντική στάση. Όταν προσπαθούν να γεμίσουν τη σιωπή μιλώντας, αποκαλύπτουν χρήσιμες πληροφορίες.

• Νόμος 5: Πολλά εξαρτώνται από τη φήμη σας - Φυλάξτε τη με τη ζωή σας
• Νόμος 6: Να επιδιώκετε την προσοχή όποιο και αν είναι το κόστος
• Νόμος 7: Να βάζετε τους άλλους να δουλεύουν για εσάς αλλά να παίρνετε εσείς τα εύσημα
• Νόμος 8: Να κάνετε τους άλλους να έρχονται σε εσάς - Βάλτε δόλωμα αν χρειαστεί
• Νόμος 9: Να κερδίζετε μέσω των πράξεών σας, ποτέ μέσω λογομαχιών
• Νόμος 10: Μόλυνση: Να αποφεύγετε τους δυστυχείς και τους άτυχους
• Νόμος 11: Μάθετε να κρατάτε τους ανθρώπους εξαρτημένους από εσάς
• Νόμος 12: Να χρησιμοποιείτε επιλεκτική ειλικρίνεια και γενναιοδωρία για να αφοπλίζετε το θύμα σας
• Νόμος 13: Όταν ζητάτε βοήθεια, να απευθύνεστε στο συμφέρον των άλλων, όχι στο θέμα του ελέους ή της ευγνωμοσύνης
• Νόμος 14: Να εμφανίζεστε σαν φίλος, να δουλεύετε σαν κατάσκοπος
• Νόμος 15: Να συντρίβετε ολοκληρωτικά τον εχθρό σας
• Νόμος 16: Να χρησιμοποιείτε την απουσία για να αυξήσετε τον σεβασμό και την εκτίμηση
• Νόμος 17: Να έχετε τους άλλους υπό την απειλή του τρόμου: Καλλιεργήστε μια ατμόσφαιρα απρόβλεπτου
• Νόμος 18: Μη χτίζετε φρούρια για να προστατευτείτε - Η απομόνωση είναι επικίνδυνη
• Νόμος 19: Να ξέρετε με ποιον έχετε να κάνετε - Μην προσβάλλετε λάθος άνθρωπο
• Νόμος 20: Μη δεσμεύεστε σε κανέναν
• Νόμος 21: Να παριστάνετε το κορόιδο για να πιάσετε το κορόιδο - Να δείχνετε πιο ανόητοι από το θύμα σας
• Νόμος 22: Να χρησιμοποιείτε την τακτική της παράδοσης: Να μεταμορφώνετε την αδυναμία σε δύναμη
• Νόμος 23: Να συγκεντρώνετε τις δυνάμεις σας
• Νόμος 24: Να υποκρίνεστε τον τέλειο αυλικό
• Νόμος 25: Να αναδημιουργείτε τον εαυτό σας
• Νόμος 26: Να έχετε τα χέρια σας καθαρά
• Νόμος 27: Να παίζετε με την ανάγκη που έχουν οι άνθρωποι να πιστέψουν, έτσι ώστε να δημιουργήσετε ένα κοινό με σχεδόν θρησκευτική λατρεία
• Νόμος 28: Να αναλαμβάνετε δράση με τόλμη
• Νόμος 29: Να προσχεδιάζετε ως το τέλος
• Νόμος 30: Κάνετε τα επιτεύγματά σας να φαντάζουν άκοπα
• Νόμος 31: Να ελέγχετε τις επιλογές: Βάλτε τους άλλους να παίζουν με τα χαρτιά που μοιράζετε από την τράπουλα
• Νόμος 32: Να αξιοποιείτε τις φαντασιώσεις των ανθρώπων
• Νόμος 33: Να ανακαλύπτετε το αδύναμο σημείο του καθενός
• Νόμος 34: Να είστε μεγαλοπρεπείς με τον τρόπο σας: Να φέρεστε σαν βασιλιάς για να σας αντιμετωπίζουν σαν βασιλιά
• Νόμος 35: Μάθετε καλά την τέχνη της επιλογής του χρόνου
• Νόμος 36: Να αποστρέφεστε τα πράγματα που δεν μπορείτε να έχετε: Η καλύτερη εκδίκηση είναι να τα αγνοείτε
• Νόμος 37: Να δημιουργείτε εντυπωσιακά θεάματα
• Νόμος 38: Να σκέφτεστε όπως σας αρέσει, αλλά να φέρεστε όπως οι άλλοι
• Νόμος 39: Ταράξτε τα νερά για να πιάσετε τα ψάρια
• Νόμος 40: Να απεχθάνεστε αυτά που δεν έχουν αντίτιμο
• Νόμος 41: Μη διαδεχτείτε έναν επιτυχημένο
• Νόμος 42: Επιτεθείτε στον βοσκό και τα πρόβατα θα σκορπίσουν
• Νόμος 43: Να επηρεάζετε την καρδιά και το μυαλό των άλλων
• Νόμος 44: Να αφοπλίζετε και να εξοργίζετε με το Φαινόμενο του Καθρέφτη
• Νόμος 45: Να επαγγέλλεστε την ανάγκη για αλλαγή, αλλά να μην κάνετε ποτέ πολλές μεταρρυθμίσεις μαζί
• Νόμος 46: Ποτέ μη δείχνετε υπερβολικά τέλειοι
• Νόμος 47: Μην πηγαίνετε πέρα από το σημείο όπου στοχεύατε· στη νίκη, μάθετε πότε να σταματάτε
• Νόμος 48: Να είστε άμορφοι