Διεθνή Εμπορικά Σήματα: Πώς να προστατεύσετε το brand σας εκτός συνόρων

Καθώς οι επιχειρήσεις επεκτείνονται πέρα από τις εγχώριες αγορές, η εξασφάλιση των νόμιμων δικαιωμάτων τους μέσω της κατοχύρωσης των δικαιωμάτων εμπορικών σημάτων  πέρα από τα εθνικά σύνορα είναι απαραίτητη για την προστασία της φήμης και την αποφυγή της αποδυνάμωσής τoυς.  

Ο θεσμός του ευρωπαϊκού σήματος, μέσω του οποίου ο δικαιούχος εξασφαλίζει τη δεκαετή προστασία του σήματός του σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ με μία μόνο κατοχύρωση η οποία λειτουργεί ως «ομπρέλα», φαίνεται να είναι ευρέως γνωστός τα τελευταία χρόνια, λόγω της μεγάλης αύξησης που παρατηρείται στον αριθμό των eshops κάθε είδους αλλά και των εν γένει ψηφιακών εφαρμογών, που απευθύνονται σε απεριόριστο αριθμό χρηστών και ανταγωνιστών, εντός και εκτός συνόρων.   

Προκειμένου λοιπόν να εξασφαλίσουν την προστασία των brands, ένα από τα πιο συνηθισμένα ερωτήματα που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες είναι πώς θα αποκτήσουν καταχωρίσεις εμπορικών σημάτων στις εκάστοτε κατά τόπους σχετικές δικαιοδοσίες, υποβάλλοντας τις αντίστοιχες αιτήσεις στα κατά τόπους αρμόδια Γραφεία Σημάτων.  

Τη λύση σε αυτό το σύνθετο ζήτημα, στο υπαρκτό έλλειμμα εμπιστοσύνης προς έναν άγνωστο νομικό σύμβουλο καθώς και στις όποιες τεχνικές δυσκολίες, όπως η γλώσσα επικοινωνίας και το υψηλό κόστος εξόδων και αμοιβών στα «τυφλά», έρχεται να δώσει το σύστημα του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO - Σύστημα της Μαδρίτης) για τη διεθνή καταχώριση εμπορικών σημάτων το οποίο εφαρμόζεται και ισχύει στο μεγαλύτερο αριθμό «εμπορικών» χωρών.  

Το συγκεκριμένο σύστημα επιτρέπει και διευκολύνει την καταχώριση εμπορικών σημάτων  σε πολλαπλές δικαιοδοσίες με την υποβολή μίας μόνο διεθνούς αίτησης αντί για ξεχωριστές αιτήσεις σε κάθε επιμέρους χώρα ενδιαφέροντος.  

Μοναδική απαραίτητη προϋπόθεση για τη χρήση του συστήματος είναι ο αιτών να έχει πρώτα υποβάλει μια βασική αίτηση ή να διαθέτει ήδη ενεργή καταχώριση στη χώρα καταγωγής του, δηλαδή στο «γραφείο προέλευσής» του.  

Συνεπώς, αξιοποιώντας ως σήμα-«βάσης», την εθνική κατοχύρωσή του, ο δικαιούχος μπορεί να υποβάλει μία μόνο διεθνή αίτηση μέσω του Συστήματος και να ορίσει μία ή περισσότερες δικαιοδοσίες-μέλη στις οποίες ζητά την επέκταση της προστασίας του εμπορικού του σήματος.  

Στη συνέχεια, κάθε εθνικό γραφείο εξετάζει την αίτηση σύμφωνα με τη δική του εθνική νομοθεσία περί εμπορικών σημάτων και εφεξής είτε χορηγεί προστασία είτε προβάλλει αντιρρήσεις εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. 

Βασικό πλεονέκτημα, του διεθνούς Συστήματος της Μαδρίτης είναι ότι προσφέρει μια απλή εναλλακτική λύση που μπορεί να μειώσει σημαντικά τα σχετικά τέλη καθώς και τις υψηλές αμοιβές των δικηγόρων άλλων χωρών, (ιδιαίτερα όταν η καταχώριση εμπορικού σήματος απαιτείται σε πολλαπλές δικαιοδοσίες), καθότι την αίτηση μπορεί να υποβάλει για λογαριασμό του αιτούντος ο ίδιος πληρεξούσιος Δικηγόρος που είχε αναλάβει την εθνική καταχώριση, και έχει ήδη έρθει σε επαφή με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε υπόθεσης. 

Αποφεύγοντας λοιπόν τον σχεδόν αδύνατο, πολυδάπανο και χρονοβόρο συντονισμό των επιμέρους  δικηγόρων  κάθε χώρας-δικαιοδοσίας καθώς και το κόστος πολλαπλών μεταφράσεων που απαιτούν οι πολλαπλές αιτήσεις σε διαφορετικές γλώσσες και μορφές, οι δικαιούχοι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν μία ενιαία διεθνή αίτηση απευθυνόμενη σε διάφορες χώρες, γεγονός που μειώνει σημαντικά την επανάληψη των προσπαθειών και διευκολύνει αποτελεσματικά τις διεθνείς καταχωρίσεις εμπορικών σημάτων στις σχετικές δικαιοδοσίες ενδιαφέροντος.  

Περαιτέρω, μέσω της δημιουργίας και διαχείρισης ενιαίου χαρτοφυλακίου εμπορικών σημάτων, το σύστημα της Μαδρίτης επιτρέπει στους δικαιούχους να ανανεώνουν τα εμπορικά τους σήματα σε όλες τις καθορισμένες χώρες μέσω μιας ενιαίας κατάθεσης, να καταχωρίζουν ενιαία τυχόν αλλαγές στο πρόσωπο του δικαιούχου, καθώς και σε στοιχεία όπως η επωνυμία ή η διεύθυνση και να διαχειρίζονται συγκεντρωμένα τις μεταβιβάσεις, τις άδειες χρήσης και όλα τα συναφή ζητήματα.  

Συνοψίζοντας, είναι προφανές ότι το σύστημα της Μαδρίτης μειώνει την πολυπλοκότητα των μεμονωμένων διαδικασιών κάθε δικαιοδοσίας, καταργώντας παράλληλα τις πολύωρες συνεννοήσεις, την ανασφάλεια ενός αγνώστου δικηγόρου και την επιβάρυνση με πολλαπλά τέλη και επιπλέον αμοιβές. 

Ο εκάστοτε τοπικός δικηγόρος θα φανεί απαραίτητος μόνο εάν το εκάστοτε εθνικό γραφείο διατυπώσει αντιρρήσεις. Παρ' όλα αυτά, η αρχική εξοικονόμηση κόστουςδεδομένης της εμπιστοσύνης και τεχνογνωσίας του εξειδικευμένου Δικηγόρου που είχε αναλάβει την αρχική εθνική κατοχύρωση καθιστά το Σύστημα WIPO εμπορικά ελκυστική και ενδεδειγμένη επιλογή στην καταχώριση διεθνών σημάτων ειδικά για νεοσύστατες και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. 

Σε κάθε περίπτωση, το συμπέρασμα είναι πως είναι πάντα σκόπιμο για τις επιχειρήσεις και τις νεοσύστατες επιχειρήσεις που αξιολογούν τα σχέδια επέκτασής τους, να διεξάγουν ολοκληρωμένες αναζητήσεις εμπορικών σημάτων στις χώρες ενδιαφέροντός τους, λαμβάνοντας εξειδικευμένες νομικές συμβουλές για την ανάπτυξη μιας στρατηγικής προστασίας εμπορικών σημάτων σύμφωνα με τους προσδοκώμενους στόχους τους. 

Αναγνωρίζοντας τη μεγάλη σημασία των συγκεκριμένων νομικών εργαλείων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, τα τελευταία χρόνια και άμεσα για το 2026 η Ευρωπαϊκή Ένωση διενεργεί πρόγραμμα επιδότησης των Μικρομεσαίων επιχειρήσεων παρέχοντάς τους οικονομικό κίνητρο και ενίσχυση προκειμένου να κατοχυρώσουν και να προστατεύσουν τα εμπορικά τους σήματα εντός και εκτός συνόρων.