Ε1 2026: Τα κρίσιμα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι πριν από την υποβολή

Η δήλωση Ε1 για το φορολογικό έτος 2025 ανοίγει και φέτος έναν κύκλο υποχρεώσεων που, για πολλούς φορολογούμενους, μοιάζει απλός μόνο στην επιφάνεια. Οι δηλώσεις υποβάλλονται από 16 Μαρτίου έως 15 Ιουλίου 2026, ενώ για φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία η προθεσμία φθάνει έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουλίου. Παράλληλα, στις προσυμπληρωμένες δηλώσεις που είναι ορθές και δεν χρειάζονται μεταβολές, η οριστικοποίηση μπορεί να γίνει αυτόματα στις 16 Απριλίου 2026. Αυτό σημαίνει ότι η έγκαιρη είσοδος στην εφαρμογή δεν είναι τυπική κίνηση, αλλά ουσιαστικός έλεγχος πριν η δήλωση κλειδώσει οριστικά. 

Το πρώτο βήμα δεν είναι τα ποσά, αλλά τα στοιχεία του φορολογούμενου. Η ΑΑΔΕ ζητά να έχουν επικαιροποιηθεί τα στοιχεία επικοινωνίας στο myAADE πριν από την υποβολή, εφόσον έχει υπάρξει μεταβολή, και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ορθή αναγραφή του e-mail. Η επισήμανση αυτή έχει πρακτική σημασία, αφού η ηλεκτρονική διεύθυνση χρησιμοποιείται για νόμιμες κοινοποιήσεις. Αντίστοιχα, όταν από τη δήλωση προκύπτει επιστροφή φόρου, ο ΙΒΑΝ πρέπει να έχει δηλωθεί σωστά στην καρτέλα «Μητρώο & Επικοινωνία», διαφορετικά ο φορολογούμενος καλείται να τον γνωστοποιήσει ηλεκτρονικά. 

Εξίσου κρίσιμο είναι να ξεκαθαριστεί αν η δήλωση θα είναι κοινή ή χωριστή. Η δυνατότητα χωριστής δήλωσης προϋποθέτει ότι έχει γίνει η σχετική γνωστοποίηση έως την 28η Φεβρουαρίου, ενώ η επιλογή αυτή δεσμεύει και τον άλλο σύζυγο για το πρώτο έτος που αφορά. Υποχρεωτική χωριστή δήλωση υπάρχει, μεταξύ άλλων, όταν έχει διακοπεί η έγγαμη συμβίωση ή έχει λυθεί το σύμφωνο συμβίωσης, αλλά και όταν ένας από τους δύο βρίσκεται σε πτώχευση ή δικαστική συμπαράσταση. Σημαντική λεπτομέρεια, που συχνά παραβλέπεται, είναι ότι ακόμη και στην κοινή δήλωση η εκκαθάριση γίνεται χωριστά για κάθε σύζυγο και δεν συμψηφίζεται χρεωστικό υπόλοιπο του ενός με πιστωτικό του άλλου. 

Μεγάλη προσοχή χρειάζεται και στα τέκνα, γιατί εδώ προκύπτουν πολλές πρακτικές αστοχίες. Τα ανήλικα τέκνα θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις εισοδήματος και συνοίκησης, αλλά χωριστή δήλωση υποβάλλουν μόνο όταν αποκτούν εισόδημα από μισθωτή εργασία ή από σύνταξη λόγω θανάτου γονέα. Αντίθετα, τα ενήλικα τέκνα που αποκτούν εισόδημα υποβάλλουν δική τους δήλωση, ακόμη κι αν εξακολουθούν να θεωρούνται εξαρτώμενα μέλη για άλλους φορολογικούς σκοπούς. Για το φορολογικό έτος 2025, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο νέος κωδικός 079, ο οποίος αφορά ενήλικο εξαρτώμενο άγαμο τέκνο έως 25 ετών που σπουδάζει, είναι εγγεγραμμένο στη ΔΥΠΑ ή υπηρετεί τη στρατιωτική του θητεία, ώστε να μην εφαρμοστεί η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη.

Για μισθωτούς και συνταξιούχους, ο βασικός κανόνας είναι σαφής: οι βεβαιώσεις αποδοχών και συντάξεων ελέγχονται, αλλά δεν τροποποιούνται από τον ίδιο τον φορολογούμενο. Τα ποσά που αναγράφονται πρέπει να συμφωνούν με τη σχετική βεβαίωση και, αν υπάρχει λάθος, η διόρθωση μπορεί να γίνει μόνο από τον αρμόδιο εκδότη, δηλαδή τον εργοδότη ή τον ασφαλιστικό φορέα. Η αυθαίρετη αλλαγή ποσών είναι από τα λάθη που μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα κατά την εκκαθάριση ή σε επόμενο έλεγχο. 

Στα ακίνητα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να δηλωθεί ένα ποσό, αλλά να υπάρχει συνοχή ανάμεσα στο Ε1 και το Ε2. Η κύρια κατοικία, οι δευτερεύουσες κατοικίες, η μίσθωση, η δωρεάν παραχώρηση, ο αριθμός παροχής ρεύματος και ο σωστός χαρακτηρισμός κάθε ακινήτου επηρεάζουν τόσο την εκκαθάριση όσο και τα τεκμήρια. Η φοιτητική κατοικία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: όταν το παιδί που σπουδάζει δεν έχει δική του υποχρέωση υποβολής δήλωσης, η κατοικία αυτή δηλώνεται ως δευτερεύουσα από τον γονέα που το δηλώνει ως εξαρτώμενο μέλος, ακόμη και αν το μισθωτήριο έχει συνταχθεί στο όνομα του τέκνου. 

Για όσους αποκτούν εισόδημα από ενοίκια, το Ε2 είναι η βάση της σωστής δήλωσης. Η ΑΑΔΕ αναφέρει ρητά ότι πριν από τη συμπλήρωση των σχετικών ενδείξεων στο Ε1 πρέπει να έχει συμπληρωθεί και συνυποβληθεί το Ε2. Εκεί ακριβώς κρίνονται τα πιο ουσιαστικά θέματα: τα ανείσπρακτα μισθώματα, η βραχυχρόνια μίσθωση και οι ειδικές απαλλαγές. Για να δηλωθούν ως ανείσπρακτα τα μισθώματα, δεν αρκεί να μην έχουν εισπραχθεί· μέχρι την προθεσμία υποβολής της δήλωσης πρέπει να έχει κινηθεί η προβλεπόμενη νομική διαδικασία και να έχει προσκομιστεί το σχετικό αντίγραφο στη ΔΟΥ πριν από την υποβολή. 

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στη βραχυχρόνια μίσθωση. Μέχρι και δύο ακίνητα, όταν εκμισθώνονται επιπλωμένα χωρίς άλλες υπηρεσίες πέρα από κλινοσκεπάσματα, αντιμετωπίζονται ως εισόδημα από ακίνητη περιουσία. Αν όμως παρέχονται πρόσθετες υπηρεσίες ή η δραστηριότητα αφορά τρία ή περισσότερα ακίνητα, τότε το εισόδημα λογίζεται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Παράλληλα, για συγκεκριμένες μακροχρόνιες μισθώσεις κατοικιών που ήταν κενές ή είχαν διατεθεί αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση προβλέπονται ειδικές απαλλαγές, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με σωστή αποτύπωση στη στήλη 17 του Ε2 και μεταφορά στους αντίστοιχους κωδικούς του Ε1. 

Στον πυρήνα πολλών δυσάρεστων εκκαθαριστικών βρίσκονται δύο έννοιες που συχνά υποτιμώνται: οι ηλεκτρονικές δαπάνες και τα τεκμήρια. Για τους κωδικούς 049-050, το ελάχιστο απαιτούμενο ύψος δαπανών ανέρχεται στο 30% του πραγματικού εισοδήματος από μισθωτή εργασία, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα και ακίνητη περιουσία, με ανώτατο όριο τις 20.000 ευρώ δαπανών. Ταυτόχρονα, υπάρχουν κατηγορίες φορολογουμένων που εξαιρούνται από την υποχρέωση αυτή και πρέπει να το δηλώσουν μέσω των κωδικών 023-024. 

Από την άλλη πλευρά, στα τεκμήρια δεν αρκεί να εξετάζεται μόνο το δηλωθέν εισόδημα. Η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη ανέρχεται σε 3.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 5.000 ευρώ για τους συζύγους με κοινή δήλωση, ενώ για συνταξιούχους άνω των 65 ετών οι ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες μειώνονται κατά 30%. Αυτό σημαίνει ότι κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη ή άλλες δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης, ακόμη και όταν το πραγματικό εισόδημα φαίνεται χαμηλό. 

Η ηλεκτρονική υποβολή, τέλος, δεν σημαίνει ότι τα δικαιολογητικά παύουν να έχουν σημασία. Δεν συνυποβάλλονται με τη δήλωση, αλλά ο φορολογούμενος οφείλει να τα διατηρεί και να τα προσκομίσει αν του ζητηθούν. Αν κληθεί για έλεγχο δικαιολογητικών, η προθεσμία είναι 15 ημέρες από τη λήψη του σχετικού μηνύματος. Με άλλα λόγια, η υποβολή δεν τελειώνει τη στιγμή που πατιέται το κουμπί της οριστικοποίησης. Ο σωστός φάκελος τεκμηρίωσης παραμένει μέρος της φορολογικής ευθύνης του πολίτη. 

Σε ό,τι αφορά την πληρωμή, ο φόρος του φορολογικού έτους 2025 καταβάλλεται σε οκτώ ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουλίου. Αν ο φόρος εξοφληθεί εφάπαξ έως την προθεσμία της πρώτης δόσης, ισχύει έκπτωση 4% για δηλώσεις έως 30 Απριλίου, 3% έως 15 Ιουνίου και 2% έως 15 Ιουλίου. Άρα, η σωστή και έγκαιρη υποβολή δεν μειώνει μόνο τον κίνδυνο λαθών, αλλά μπορεί να έχει και άμεσο οικονομικό όφελος. 

Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: στο Ε1 δεν κερδίζει όποιος βιάζεται, αλλά όποιος ελέγχει. Η προσυμπλήρωση είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, όχι όμως υποκατάστατο της προσοχής. Και φέτος, οι δηλώσεις που θα εκκαθαριστούν ομαλά δεν θα είναι κατ’ ανάγκη οι πιο απλές, αλλά εκείνες που θα έχουν περάσει από έναν ουσιαστικό έλεγχο πριν από την οριστική υποβολή.