Οδεύοντας προς το καλοκαίρι με το νέο πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου

 Από την ηλεκτρισμένη Ομόνοια μέχρι το Μεσολόγγι, και από τα αρχαία μάρμαρα της Επιδαύρου μέχρι τα πιο αθέατα δωμάτια του κτιρίου Τσίλλερ και του Rex μοιάζουν άλλοτε με κραυγές, άλλοτε με ψίθυρους και γιορτές.

Το καλοκαίρι της μετάβασης

Η διαδρομή ξεκινά στα τέλη Μαΐου από το πιο αντιφατικό, ζωντανό και παρεξηγημένο σημείο της πρωτεύουσας. «Είναι αμαρτωλή; 3 μερόνυχτα στην Ομόνοια» αναρωτιέται ο Πρόδρομος Τσινικόρης, στήνοντας ένα τριήμερο δημόσιων δράσεων, συζητήσεων και performances στην πλατεία, στο μετρό, σε ξενοδοχεία και καφενεία. 

Είναι το προοίμιο για την παράσταση «Ομόνοια» που θα σκηνοθετήσουν ο ίδιος και ο Ανέστης Αζάς τον Οκτώβριο στο Θέατρο Δίπυλον· ένα αστικό θρίλερ και μια μαύρη κωμωδία μαζί, φτιαγμένη από αληθινές μαρτυρίες ανθρώπων που η πόλη αρνείται να κοιτάξει στα μάτια.

Λίγο αργότερα, τον Ιούλιο στο Μεσολόγγι και στο Αρχαίο Θέατρο Οινιαδών, ο Μάνος Καρατζογιάννης σκηνοθετεί τη «Γυναίκα της Ζάκυθος | Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογγίου». Πάνω σε λόφους από αλάτι, ένας διαγενεακός χορός ηθοποιών ζωντανεύει το σολωμικό σύμπαν, μετατρέποντας τα ιδανικά της Γλώσσας, της Θυσίας και της Ελευθερίας σε φλέγοντα, σύγχρονα ερωτήματα για τη χαμένη μας ταυτότητα.

Η Επίδαυρος φέτος γίνεται το πεδίο για δύο ριζοσπαστικές ευριπίδειες αναγνώσεις. Ο Δημήτρης Καραντζάς πιάνει την «Άλκηστη» και τη μεταμορφώνει σε ένα σκηνικό πείραμα με ακροβασίες, μουσική και κίνηση. 

Αμέσως μετά, η Ελένη Ευθυμίου καθιστά για πρώτη φορά στην ιστορία του το Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου καθολικά προσβάσιμο, ανεβάζοντας τις «Τρωάδες» με ένα ensemble 22 ερμηνευτών με και χωρίς αναπηρία. Το πένθος των αιχμάλωτων γυναικών δεν είναι παθητικό· γίνεται μια εύθραυστη, αλύγιστη εξέγερση που μιλά για τη φρίκη του πολέμου μέσα από το θηλυκό σώμα.

Παράλληλα με τις παραστάσεις, η εκπαίδευση πιάνει λιμάνι στο Λυγουριό με το 9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος («Ορών ορώντα»), όπου η Αλεξία Καλτσίκη, ο Ilya Kozin και η Μάιρα Μηλολιδάκη θα καθοδηγήσουν νέους επαγγελματίες στα βαθύτερα μυστικά της σκηνικής πράξης.

Οι μεγάλες επιστροφές

Το φθινόπωρο φέρνει πίσω τρεις παραστάσεις που σφράγισαν την περασμένη σεζόν και ανοίγουν την προπώλησή τους στις 5 Ιουνίου.

Η «Ιεροτελεστία» του Guillaume Poix (σε ιδέα της Lorraine de Sagazan), σκηνοθετημένη από τον Χρήστο Θεοδωρίδη στη Νέα Σκηνή, επιστρέφει για να αποδείξει ότι σε έναν διαλυμένο κόσμο, η ίδια η ύπαρξη είναι επανάσταση.

Το «Kontakthof» της Pina Bausch, σε μια σπουδαία σύμπραξη με το Ίδρυμά της, ξαναζωντανεύει στην Κεντρική Σκηνή με 22 Έλληνες ερμηνευτές να ξεπερνούν τους φόβους τους στην αναζήτηση της ανθρώπινης επαφής.

Και ο «Βυσσινόκηπος» του Τσέχωφ, ιδωμένος μέσα από τον ιδιότυπο «μουσικό ρεαλισμό» του Έκτορα Λυγίζου, μετατρέπει τις ανθρώπινες φωνές σε όργανα που προσπαθούν να εξορκίσουν τον τρόμο του κενού και της αβύσσου.

Νέες Παραγωγές

Κτίριο Τσίλερ

Η Κεντρική Σκηνή μεταμορφώνεται φέτος σε έναν τόπο ακραίων παθών. Σε μια ιστορική συμπαραγωγή με την Εθνική Λυρική Σκηνή, «Η Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (σε μουσική Γιώργου Κουμεντάκη) αποκτά τη μορφή μελοδράματος δωματίου. Υπό τη διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη αναλαμβάνει έναν άθλο ερμηνεύοντας όλους τους ρόλους του έργου μέσα σε έναν μονόλογο.

Τον Ιανουάριο, η Ιώ Βουλγαράκη κλείνει τις πόρτες στο «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Λόρκα. Ένα αποκλειστικά γυναικείο ensemble με επικεφαλής τη Φιλαρέτη Κομνηνού αναδεικνύει πώς ο πατριαρχικός έλεγχος και η παραγωγή του φόβου μπορούν να ευδοκιμήσουν σε μια φυλακή χωρίς άνδρες, κάνοντας το έργο του 1936 να μοιάζει τρομακτικά επίκαιρο.

Την άνοιξη, το Εθνικό Θέατρο υποδέχεται τον σπουδαίο, αυτοεξόριστο Ρώσο δημιουργό Dmitry Krymov. Ο Krymov σκηνοθετεί μια ριζοσπαστική, πολιτική και υπαρξιακή εκδοχή της σαιξπηρικής «Τρικυμίας» με ελληνική διανομή και μουσική του Θοδωρή Οικονόμου, καταθέτοντας την προσωπική του κραυγή ενάντια στον πόλεμο.

Στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος», ο Κωνσταντίνος Ντέλλας συναντά τον «Δράκουλα» του Μπραμ Στόκερ μέσα από την υποβλητική μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, στήνοντας μια τελετουργική παράσταση για τα «τέκνα της νυκτός» που κρύβουμε μέσα μας. 

Στον αντίποδα, η Αικατερίνη Παπαγεωργίου ξαναδιαβάζει τη θρυλική κωμωδία «Δεσποινίς Διευθυντής» των Πρετεντέρη - Γιαλαμά, φωτίζοντας με χιούμορ και γρήγορο ρυθμό το διαχρονικό ερώτημα της γυναικείας ταυτότητας σε έναν εργασιακό χώρο φτιαγμένο από άνδρες.

Θέατρο Rex

Στην Παιδική Σκηνή, ο Δημήτρης Κουρούμπαλης και η Φρόσω Κορρού στήνουν τον «Ρομπέν, η καρδιά του δάσους» με μουσική του Alex Sid· μια κινηματογραφική, βαθιά οικολογική περιπέτεια ενάντια στην απληστία του κέρδους.

Στη Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη», ο Κωνσταντίνος Ρήγος μετατρέπει το σαιξπηρικό «Πολύ κακό για το τίποτα» σε ένα αστραφτερό λάτιν πάρτι αποπλάνησης και έμφυλης στρατηγικής, με τη Σμαράγδα Καρύδη και τον Θάνο Λέκκα να ανταλλάσσουν λέξεις-ξίφη.

«Το Κοινοβούλιο της Οργής» της Rachel Dufour και των Les Guêpes Rouges (σε συνεργασία με το Odéon και το Théâtre National Wallonie Bruxelles) φέρνει μαζί μια ομάδα εφήβων από την Αθήνα για να μιλήσουν για τη δημοκρατία, προτού ταξιδέψουν σε Παρίσι και Βρυξέλλες.

Και το «Μπανάλ. Μια μέρα που δεν έγινε τίποτα» της Χαράς Κότσαλη, εμπνευσμένο από την «πιο βαρετή μέρα του 20ου αιώνα» (11 Απριλίου 1954), μετατρέπεται σε ένα ηχητικό και κινητικό ντελίριο για το υπαρξιακό δράμα της καθημερινότητάς μας στον σύγχρονο καπιταλισμό, ενταγμένο στην Ευρωμεσογειακή σύμπραξη Rivages Communs.

Η Πειραματική Σκηνή και το «Άλλο» Θέατρο

Υπό την καθοδήγηση του Ακύλλα Καραζήση και της Νεφέλης Μαϊστράλη, η Σκηνή «Κατίνα Παξινού» επιμένει στη διαδικασία και την έρευνα. Το Project Macbeth / Prospero είναι μια καλλιτεχνική κολεκτίβα (από ηθοποιούς μέχρι έναν skipper και έναν καθηγητή Ιστορίας) που εξερευνά το δίπολο Εξουσία/Ουτοπία, σπάζοντας τα όρια της σκηνής. 

Αμέσως μετά, «Οι πρώτες ιστορίες των ανθρώπων» θα φέρουν κοντά νέους συγγραφείς, εμπνευσμένους από αρχέγονα κείμενα (Γκιλγκαμές, Μαχαμπαράτα), ενώ την άνοιξη ο αριστούχος απόφοιτος Κωστής Γλύκαντζης θα σκηνοθετήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό έργο.

Στο Θέατρο Δίπυλον, εκτός από την «Ομόνοια», ο Χάρης Φραγκούλης και η ομάδα kursk αναμετριούνται με τον «Οιδίποδα Τύραννο», προσεγγίζοντας τον σοφόκλειο μύθο ως μια σκοτεινή, αγωνιώδη πορεία αυτογνωσίας μέσα στη νύχτα της ανθρώπινης συνείδησης.

Παράλληλοι Κόσμοι

Το Εθνικό Θέατρο δεν σταματά στην αυλαία. Ο «Προθάλαμος Δ’» της Νατάσας Τριανταφύλλη γεφυρώνει την επιστήμη με την τέχνη, ενώ τα «Σαλόνια Γλώσσας» δίνουν βήμα σε νέους θεατρικούς συγγραφείς. Το Μικρό Εθνικό, υπό τη διεύθυνση της Εύης Νάκου, ανανεώνεται ριζικά, δημιουργώντας ένα Δίκτυο Συνεργασίας για τη Διακαλλιτεχνική Μάθηση με 20 φορείς της πόλης και μεταφέροντας το θέατρο σε σχολεία, νοσοκομεία και φυλακές.

Όλος αυτός ο παλμός, οι πρόβες και τα backstage, μεταδίδονται πλέον ζωντανά «on air» από το The National Theatre Web Radio (webradio.n-t.gr), ενώ η νέα ψηφιακή πλατφόρμα SYSTEMA – For the Greek Performing Arts, μια σύμπραξη με το Φεστιβάλ Αθηνών και το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, με την υποστήριξη της Mastercard, ανοίγει τα φτερά της ελληνικής δημιουργίας προς το εξωτερικό.