AI και IoT «φρουρούν» το αποχετευτικό δίκτυο της Αττικής

Πρόκειται για μια λύση που λειτουργεί ως μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης, επιτρέποντας παρεμβάσεις σε πραγματικό χρόνο και μετατοπίζοντας τη διαχείριση της ρύπανσης από την αποκατάσταση στην πρόληψη.

Μέσα από συνεχή ποιοτική παρακολούθηση των λυμάτων, το σύστημα μπορεί να ανιχνεύει αποκλίσεις από τα επιτρεπτά όρια και να ενεργοποιεί διαδικασίες άμεσου ελέγχου, περιορίζοντας τον κίνδυνο βλαβών σε κρίσιμες εγκαταστάσεις και την εξάπλωση περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων που προέρχονται από βιομηχανικές ή άλλες δραστηριότητες.

Τη συγκεκριμένη λύση υλοποιούν η Netcompany και η ΕΥΔΑΠ, αξιοποιώντας τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT). Στον πυρήνα της εφαρμογής βρίσκεται η ψηφιακή πλατφόρμα PULSE της Netcompany, η οποία λειτουργεί ως κεντρικό σύστημα συλλογής, ανάλυσης και διαχείρισης δεδομένων από το αποχετευτικό δίκτυο.

Αισθητήρες, αυτοματοποιημένες διαδικασίες και εργαστηριακή ανάλυση

Το πρόγραμμα αφορά άμεσα εκατομμύρια πολίτες, καθώς εφαρμόζεται στο μεγαλύτερο σύστημα αποχέτευσης της χώρας, ενώ παράλληλα επηρεάζει τη λειτουργία κρίσιμων δημόσιων υποδομών και τον τρόπο με τον οποίο ασκείται ο περιβαλλοντικός έλεγχος. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η λύση βασίζεται στη συνδυαστική αξιοποίηση αισθητήρων, αυτοματοποιημένων διαδικασιών και εργαστηριακής ανάλυσης, ώστε κάθε πιθανό περιστατικό ρύπανσης να τεκμηριώνεται και να αντιμετωπίζεται έγκαιρα.

Το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της εφαρμογής δεν περιορίζεται στην τεχνολογική της καινοτομία, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αλλάζει τη λογική διαχείρισης του δικτύου. Η συνεχής ροή δεδομένων και η ανάλυσή τους σε πραγματικό χρόνο επιτρέπουν την έγκαιρη παρέμβαση, τη στοχευμένη επιβολή ελέγχων και την αποφυγή εκτεταμένων ζημιών, μειώνοντας κόστος, χρόνο αποκατάστασης και περιβαλλοντικό ρίσκο. Παράλληλα, ενισχύεται η διαφάνεια και η τεκμηρίωση των ελέγχων, καθώς τα ευρήματα βασίζονται σε μετρήσιμα και επαληθεύσιμα στοιχεία.

Σε ένα περιβάλλον αυξημένων περιβαλλοντικών πιέσεων και γηρασμένων υποδομών, η εφαρμογή τέτοιων συστημάτων αναδεικνύει πώς η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να εξελιχθεί από υποστηρικτικό εργαλείο σε κρίσιμο μηχανισμό πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας.

Όπως αναφέρει ο κ. Χάρης Λάμπος, Γενικός Διευθυντής Επιχειρησιακών Λύσεων της Netcompany SEE, «Η τεχνολογία αποκτά πραγματική αξία όταν λειτουργεί προς όφελος του πολίτη, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Αυτό ακριβώς επιτυγχάνουμε μαζί με την ΕΥΔΑΠ μέσα από το έξυπνο σύστημα ανίχνευσης ρύπανσης στο δίκτυο λυμάτων της: μια ολοκληρωμένη λύση που λειτουργεί 24/7 και συλλέγει, αξιοποιεί και μετατρέπει τα δεδομένα σε δράση. Στην καρδιά του έργου βρίσκεται η Ευφυής Πλατφόρμα Παρακολούθησης Λυμάτων που έχουμε αναπτύξει με την υποστήριξη της πλατφόρμας μας PULSE, η οποία λειτουργεί σαν “πύργος ελέγχου” για όλη τη διαδικασία: συντονίζει ένα εξελιγμένο δίκτυο 40 κινητών μονάδων με IoT αισθητήρες και αυτόματους δειγματολήπτες, συλλέγει και ενοποιεί μετρήσεις σε πραγματικό χρόνο και υποστηρίζει τις ομάδες πεδίου, δίνοντάς του μία ενιαία εικόνα της κατάστασης.

 »Όταν μέσα από τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης  και μηχανικής μάθησης εντοπίζονται ύποπτες μεταβολές ή πιθανές υπερβάσεις ορίων, το σύστημα μπορεί να προβεί αυτόματα σε δειγματοληψία, ώστε το συμβάν να επιβεβαιωθεί τεκμηριωμένα από τα διαπιστευμένα εργαστήρια της ΕΥΔΑΠ. Επιπλέον, οι σταθμοί είναι κινητοί και μετακινούνται τακτικά, καλύπτοντας κρίσιμα σημεία του δικτύου ανάλογα με τις ανάγκες. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί σε σύντομο διάστημα να χαρτογραφηθεί το προφίλ ενός εκτεταμένου δικτύου αποχέτευσης 8.500 χιλιομέτρων και να εντοπιστούν πιθανές πηγές ρύπανσης με μεγαλύτερη ακρίβεια».

Οι προκλήσεις 

Οι προκλήσεις ήταν αρκετές, αναφέρει ο κ. Λάμπος, όπως συμβαίνει σε κάθε έργο που «τρέχει» πάνω σε εκτεταμένες υποδομές: εργασίες στο πεδίο, ζητήματα πρόσβασης και ασφάλειας, αλλά και μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες. «Το κλειδί για να ξεπεραστούν, ήταν η στενή συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, η εκπαίδευση και η επιτόπια καθοδήγηση των ομάδων πεδίου, καθώς και η ευελιξία όλων των τεχνολογικών συνεργατών ώστε η λύση να προσαρμόζεται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας».

Αξιοποιώντας την ανάλυση των μετρήσεων αισθητήρων, μπορούμε πλέον να εντοπίζουμε πιθανές πηγές ρύπανσης με ακρίβεια, επιτρέποντας στην ΕΥΔΑΠ να διασφαλίζει τη βέλτιστη λειτουργία των κρίσιμων υποδομών της, να αποτρέπει ενεργά περιστατικά ρύπανσης από εκτός ορίων δραστηριότητες και να υποστηρίζει τεκμηριωμένα την εφαρμογή της νομοθεσίας.

Ψηφιακός «φύλακας» 

«Πάνω απ’ όλα, το έργο συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία του περιβάλλοντος, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις αρχές ESG, μέσω της έγκαιρης ανίχνευσης, της πρόληψης και της άμεσης αντιμετώπισης περιστατικών ρύπανσης. Λειτουργεί σαν ένας “ψηφιακός φύλακας”, που βοηθά να προλαμβάνονται επιβλαβείς απορρίψεις, να προστατεύεται το οικοσύστημα και να ενισχύεται έμπρακτα η δημόσια υγεία. Ταυτόχρονα, η αυτοματοποίηση αυτή απελευθερώνει χρόνο και πόρους, ώστε οι άνθρωποι της ΕΥΔΑΠ να εστιάζουν στην επίλυση των προβλημάτων — όχι στον εντοπισμό τους».