Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης για Συσκευασίες: Πού βρίσκεται σήμερα το DRS στην Ελλάδα

Τι είναι το DRS και γιατί μας αφορά

Το Deposit Return System (DRS), ή Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης, είναι ένας μηχανισμός ανακύκλωσης σύμφωνα με τον οποίο ο καταναλωτής πληρώνει ένα μικρό επιπλέον ποσό κατά την αγορά ποτού σε πλαστικό μπουκάλι ή αλουμινένιο κουτί (την εγγύηση), το οποίο ανακτά όταν επιστρέψει τη συσκευασία σε ειδικό σημείο συλλογής. Στην Ελλάδα, το ποσό αυτό ορίζεται στα 0,10-0,15 ευρώ ανά συσκευασία και αφορά πλαστικά μπουκάλια PET και αλουμινένια κουτιά έως 3 λίτρα.

Δεν πρόκειται για μια νέα ιδέα. Η Γερμανία εφαρμόζει παρόμοιο σύστημα από το 2003, ενώ η Φινλανδία αποτελεί την πρώτη σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα που το υιοθέτησε, το 1996. Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους: η Γερμανία ανακτά το 93% των συσκευασιών που εντάσσονται στο σύστημα, η Φινλανδία το 97%. Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται στο 38%. Η απόσταση είναι μεγάλη, αλλά όχι αγεφύρωτη, αρκεί να υπάρξει η κατάλληλη υποδομή.

Το χρονικό των καθυστερήσεων 

Για την Ελλάδα, ο νόμος 4736/2020 είχε ορίσει ως ημερομηνία έναρξης την 1η Ιανουαρίου 2023. Η προθεσμία αυτή δεν τηρήθηκε, κυρίως γιατί εκκρεμούσε η σύσταση του αρμόδιου φορέα και δεν υπήρχε η απαραίτητη υποδομή. Με τον ν. 5151/2024, η έναρξη μετατέθηκε για την 1η Δεκεμβρίου 2025. Η ημερομηνία αυτή επίσης πέρασε χωρίς να ενεργοποιηθεί το εν λόγω σύστημα.

Η καθυστέρηση είχε και οικονομικές συνέπειες: η Ελλάδα συνέχισε να καταβάλλει φόρους μη ανακυκλωμένων πλαστικών προς την ΕΕ ύψους 800 ευρώ ανά τόνο για κάθε χρόνο που το σύστημα δεν λειτουργούσε, ένα κόστος που, όπως μπορεί κανείς να αντιληφθεί, αντιστοιχεί σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ συνολικά.

Που βρισκόμαστε σήμερα

Τον Οκτώβριο του 2025 ιδρύθηκε η DRS Hellas A.E., ο φορέας που πρόκειται να αναλάβει τη λειτουργία του συστήματος σε εθνικό επίπεδο. Η εταιρία συστάθηκε με τη συμμετοχή των υπόχρεων παραγωγών συσκευασιών ποτών καθώς και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, η οποία συμμετέχει με ποσοστό 25%. Λειτουργεί χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα και βρίσκεται υπό αδειοδότηση από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ).

Τον Φεβρουάριο του 2026, ο ΕΟΑΝ δημοσίευσε τις οδηγίες σήμανσης για τις συσκευασίες που θα εντάσσονται στο σύστημα. Κάθε συσκευασία θα φέρει ειδικό λογότυπο και γραμμωτό κώδικα που θα επιτρέπει την αναγνώρισή της από τα μηχανήματα επιστροφής. Παράλληλα, η DRS Hellas έχει δημοσιεύσει διαγωνισμούς για την προμήθεια των Reverse Vending Machines (RVMs) και για την εγκατάσταση κέντρων καταμέτρησης.

Πότε θα λειτουργήσει

Η επίσημη ημερομηνία έναρξης δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζονταν δύο σενάρια: έναρξη με 500-600 μηχανήματα από την 1η Ιουνίου 2026, ή νέα παράταση ενός έτους. Το δεύτερο σενάριο είναι μάλλον το πιο ρεαλιστικό, καθώς δεν έχει γίνει κάποια πρόσφατη ανακοίνωση. Ο τελικός αριθμός μηχανημάτων που προβλέπεται για πλήρη κάλυψη της χώρας υπερβαίνει τις 3.000 μονάδες, με συνολική επένδυση περίπου 250 εκατ. ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το DRS δεν έρχεται να αντικαταστήσει τους μπλε κάδους. Θα λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά, εστιάζοντας αποκλειστικά στις πλαστικές και μεταλλικές συσκευασίες ποτών μιας χρήσης.

Γιατί έχει σημασία να πετύχει

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο την ξεχωριστή συλλογή του 90% των πλαστικών και μεταλλικών συσκευασιών έως το 2029. Με ποσοστό επιστροφής σήμερα στο 38% και περίπου 5,5 δισεκατομμύρια συσκευασίες να διατίθενται ετησίως στην ελληνική αγορά, το DRS δεν είναι απλώς χρήσιμο αλλά αναγκαίο.

Η εμπειρία από άλλες χώρες είναι ιδιαίτερα θετική. Η Ιρλανδία, παρά την αρχική δυσπιστία, κατέγραψε δεκάδες εκατομμύρια επιστροφές μέσα σε λίγους μήνες από την έναρξη λειτουργίας του συστήματος το 2024. Η Ρουμανία, που ξεκίνησε το 2023, έφτασε σε ποσοστά συλλογής έως 94% σε μικρό χρονικό διάστημα. Το κοινό στοιχείο και στις δύο περιπτώσεις ήταν ένα: μόλις οι πολίτες κατανόησαν πώς λειτουργεί το σύστημα, η συμμετοχή ήρθε από μόνη της.

Έρευνα του 2025 έδειξε ότι το 83% των Ελλήνων θα ήταν πιο πιθανό να συμμετέχουν αν κατανοούσαν καλύτερα τα περιβαλλοντικά οφέλη της ανακύκλωσης. Η διάθεση, με άλλα λόγια, υπάρχει. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η υποδομή και η σωστή ενημέρωση.

Το DRS λειτουργεί γιατί δίνει στον καταναλωτή έναν πρακτικό λόγο να συμμετέχει: επιστρέφεις τη συσκευασία, παίρνεις πίσω την εγγύηση, και το περιβάλλον κερδίζει. Ένα μικρό οικονομικό κίνητρο που αποδεδειγμένα αλλάζει συνήθειες.