H δημοκρατία του Upcycling

Η κυκλική οικονομία δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο οικονομικό μοντέλο που υιοθετείται ολοένα και περισσότερο στην Ευρώπη. Είναι μια διαφορετική φιλοσοφία ζωής, την οποία φαίνεται να αγκαλιάζουν πολλοί νέοι επιχειρηματίες, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν αξία όχι μόνο για τους ίδιους, αλλά και για την κοινωνία και το περιβάλλον. Σε αυτό το πλαίσιο αναδεικνύεται το upcycling, δηλαδή η δημιουργική επαναχρησιμοποίηση υλικών, μέσω της οποίας παλιά ή απορριπτόμενα αντικείμενα μετατρέπονται σε νέα προϊόντα με μεγαλύτερη αξία και χρησιμότητα.

Fabric Republic

Η Fabric Republic είναι μία πρωτοβουλία διαχείρισης ρουχισμού που με το μότο «no empty clothes», συλλέγει ρουχισμό, προχωρά σε διαλογή, καθαρισμό και κατηγοριοποίηση βάσει φύλου, ηλικίας, μεγέθους και εποχικότητα. Όσα δεν παρέχει σε συνανθρώπους μας που έχουν ανάγκη, τα μεταμορφώνει σε upcycling δημιουργίες. Πορτοφόλια, τσάντες, κασκόλ και πολλά άλλα, μοναδικά σε σχέδια και χρώματα χρηστικά είδη έχουν ως «πρώτη ύλη» υφάσματα και υλικά που κάποτε ήταν κάτι διαφορετικό. 

Στόχος της Fabric Republic είναι η βελτιστοποίηση και ο εκσυγχρονισμός της κυκλικής διαχείρισης του πλεονάζοντος ρουχισμού, ενώ όραμά της αποτελεί η καλλιέργεια συλλογικής κοινωνικής και περιβαλλοντικής συνείδησης για μια πραγματικότητα μηδενικών αποβλήτων (Zero Waste).

«Στόχος του Fabric Republic είναι να δίνει μια δεύτερη ζωή στα ρούχα και τα υφάσματα, είτε μέσω της επαναχρησιμοποίησης και της μετατροπής τους σε νέα προϊόντα για το σπίτι, κοσμήματα και άλλα χρηστικά αντικείμενα, είτε, όταν αυτό δεν είναι εφικτό, μέσω της ανακύκλωσης, ώστε να περιορίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας βιομηχανίας που συγκαταλέγεται στις πλέον ρυπογόνες παγκοσμίως. Παράλληλα, το Fabric Republic έχει σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο, καθώς δημιουργεί θέσεις εργασίας για ανθρώπους που προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Όλη αυτή η προσπάθεια εντάσσεται στο όραμά μας για μια κοινωνία πιο συμπεριληπτική, που μπορεί να απαιτεί πολλή δουλειά, αλλά είναι απολύτως εφικτό να οικοδομηθεί», δήλωσε η κ. Ηλέκτρα Σπύρου, κοινωνική λειτουργός και υπεύθυνη κοινωνικής υπηρεσίας της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, η οποία υλοποιεί την πρωτοβουλία Fabric Republic από το 2017.

Παράλληλα, η Fabric Republic συμμετέχει σε δράσεις που αναδεικνύουν τη μόδα ως εργαλείο έκφρασης και κοινωνικής ένταξης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η πρόσφατη εκδήλωση «Nikol Panagiotou for Celebrate Love», που διοργανώθηκε από τη Νικόλ Παναγιώτου και την ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, με πρωταγωνιστές ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προκλήσεις ψυχικής υγείας. Μέσα από τη δράση αυτή, η μόδα λειτούργησε ως μέσο αποδοχής, ορατότητας και ενδυνάμωσης, αναδεικνύοντας ότι κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να εκφράζεται και να συμμετέχει ισότιμα στη δημόσια ζωή.

IFIGEN biomaterials

Η ενασχόληση της Ιφιγένειας Παππά με το upcycling ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Σύρο, όταν ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με ζητήματα βιωσιμότητας, κυκλικής οικονομίας και εναλλακτικών υλικών. Περίπου το 2019 άρχισε να πειραματίζεται συστηματικά με οργανικά υπολείμματα, διερευνώντας τρόπους με τους οποίους αυτά μπορούν να μετατραπούν σε νέα υλικά με αισθητική και λειτουργική αξία.

Αυτό που την γοήτευσε ήταν η δυνατότητα να δοθεί μια δεύτερη ζωή σε πόρους που συνήθως αντιμετωπίζονται ως απόβλητα. 

«Τα υλικά που αξιοποιώ προέρχονται κυρίως από υπολείμματα τροφίμων και αγροτικής παραγωγής», μας λέει η κ. Ιφιγένεια Παππά. «Η Θεσσαλία, όπου μεγάλωσα, αποτελεί μια περιοχή με έντονη γεωργική δραστηριότητα και σημαντικές ποσότητες οργανικών αποβλήτων που συχνά παραμένουν αναξιοποίητες. Παράλληλα, η ίδια η τροφή αποτελεί μια ανεξάντλητη πηγή έρευνας και δημιουργίας. Φλούδες πορτοκαλιού, φυτικά υπολείμματα, κατακάθια καφέ, τσόφλια αυγών και άλλα φυσικά υλικά μπορούν να μετασχηματιστούν σε βιοϋλικά με νέες εφαρμογές και δυνατότητες».

Για τη συλλογή των πρώτων υλών η κ. Παππά συνεργάζεται με βιομηχανίες και τοπικές επιχειρήσεις. Ανάλογα με το είδος, τη διαθεσιμότητα και τις απαιτούμενες ποσότητες, αναζητά διαφορετικές πηγές προμήθειας, δημιουργώντας ένα δίκτυο συνεργασιών που συμβάλλει στην αξιοποίηση υλικών τα οποία διαφορετικά θα κατέληγαν στα απορρίμματα.

Τι παράγει; Σε αυτή τη φάση διακοσμητικά και χρηστικά αντικείμενα, που θα μπορούσαν να αποκτήσουν και μία καλλιτεχνική διάσταση, μιας και είναι ιδιαίτερα σε υφή, φιλοσοφία και αισθητική.

«Το εγχείρημα είναι ταυτόχρονα συναρπαστικό και απαιτητικό, θα μας πει η κ. Παππά. Τα φυσικά υλικά παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις και απαιτούν συνεχή έρευνα, πειραματισμό και δοκιμές. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία αποτελεί και το πιο δημιουργικό κομμάτι της δουλειάς, καθώς κάθε υλικό διαθέτει διαφορετικές ιδιότητες και δυνατότητες που αποκαλύπτονται μέσα από τη διαδικασία του σχεδιασμού».

Τα έργα και τα αντικείμενά της παρουσιάζονται μέσα από εκθέσεις και εργαστήρια του Wabi Sabi Lab και συνεργασίες με φορείς και οργανισμούς. Παράλληλα, αναπτύσσει το IFIGEN, ένα brand και μια πλατφόρμα αφιερωμένη στα βιοϋλικά και τη βιώσιμη καινοτομία. Στόχος της είναι να φέρει τα βιοϋλικά και το σύγχρονο χειροποίητο design πιο κοντά στο ευρύ κοινό, δημιουργώντας μια μοναδική κοινότητα επαναπροσδιορισμού της σχέση μας με τα υλικά και τους φυσικούς πόρους.