Δείξε μου το τούβλο σου να σου πω ποιος είσαι

Σήμερα, με την κλιματική αλλαγή να κυριαρχεί στην παγκόσμια συζήτηση, και με την ανάγκη εξεύρεσης λύσεων που θα δίνουν, μεταφορικά και κυριολεκτικά, «ανάσα» στα μεγάλα, πολύβουα, τσιμεντένια αστικά κέντρα, υπάρχουν εταιρείες στο εξωτερικό που παράγουν υλικά που δίνουν λύση ακριβώς σε αυτό. Δηλαδή, προσπαθούν μέσα από τα δομικά υλικά τους να συμβάλουν στην ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας και στη βελτίωση του αστικού μικροκλίματος.

Η Ολλανδία και τα βρύα

Στην Ολλανδία, η start up εταιρεία Respyre προέκυψε μέσα από την έρευνα του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Ντελφτ (TU Delft) και βασίστηκε στην τεχνολογία Mosscrete, ένα σύστημα βιοδεκτικού σκυροδέματος. Τι κατασκευάζει η Respyre; Βιοδεκτικά υλικά πρόσοψης. 

Η τεχνολογία Mosscrete περιλαμβάνει μια ειδικά διαμορφωμένη στρώση βιοδεκτικού σκυροδέματος, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί πάνω σε υφιστάμενες δομικές επιφάνειες και να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη βρύων. Χαρακτηριστικά των επιφανειών αυτών είναι η πορώδης και τραχιά υφή τους, η ικανότητά τους να συγκρατούν υγρασία, η κατάλληλη χημική σύσταση και η ύπαρξη μικρών κοιλοτήτων στις οποίες μπορούν να προσκολληθούν βρύα. 

Τι κατασκεύασαν πάλι αυτοί οι Ολλανδοί;

Μεταξύ άλλων έργων, στο Χάαρλεμ της Ολλανδίας, η Respyre εφάρμοσε την τεχνολογία Mosscrete κατά την ανακαίνιση ενός επαγγελματικού κτιρίου, δημιουργώντας μια πράσινη πρόσοψη έκτασης 313 τ.μ. που θα φιλοξενήσει βρύα. Σύμφωνα με την εταιρεία, η στρώση των βρύων συγκρατεί υγρασία και αέρα, συμβάλλοντας στην επιβράδυνση της μεταφοράς θερμότητας, ενώ αποθηκεύει προσωρινά μέρος των όμβριων υδάτων και περιορίζει την απορροή τους σε περιόδους έντονης βροχόπτωσης. Επειδή τα βρύα δεν διαθέτουν ρίζες, δεν διεισδύουν στην υποκείμενη κατασκευή. Παράλληλα, η ζωντανή πρόσοψη δημιουργεί μικροενδιαιτήματα για έντομα και άλλους μικρούς οργανισμούς, ενισχύοντας την αστική βιοποικιλότητα.

Τούβλα από παλιά ρούχα

Επόμενη στάση η Γαλλία, και συγκεκριμένα η εταιρεία FabBRICK, που δημιουργήθηκε από την αρχιτέκτονα Clarisse Merlet. Τί κατασκευάζει; Τούβλα. Όχι όμως φέροντα τούβλα για την κατασκευή τοίχων, αλλά συμπιεσμένα υφασμάτινα στοιχεία για εσωτερικές επενδύσεις, διαχωριστικά, έπιπλα, ηχοαπορροφητικές και εκθεσιακές εφαρμογές.

Πώς δημιουργούνται τα τούβλα αυτά; Προκύπτουν από διαλογή κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων, τεμαχισμό των ρούχων, ανάμειξη με συνδετική ύλη βιολογικής προέλευσης, μηχανική συμπίεση σε καλούπια και ξήρανση, χωρίς ψήσιμο σε κλίβανο.

Ένα τούβλο βάρους 400 γραμμαρίων αντιστοιχεί περίπου σε τρία μπλουζάκια.

Το παράδειγμα της LEVI’S

Σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό γραφείο SEEN STUDIO, με έδρα στο Λονδίνο, η FabBRICK αξιοποίησε περισσότερα από 400 κιλά υφάσματος denim για το σχεδιασμό του νέου concept store της LEVI’S.
Το έργο, συνολικής επιφάνειας άνω των 70 τ.μ., ανέδειξε τις δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης των υφασμάτων μέσα από μια προσεγμένη σκηνογραφική σύνθεση, στην οποία το ίδιο το υλικό αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα της εμπειρίας. Τα υφασμάτινα τούβλα, κατασκευασμένα από παλιά τζιν της εταιρείας, οργάνωσαν το χώρο και παρουσίασαν μια νέα εκδοχή του denim, στο σημείο όπου συναντώνται η αρχιτεκτονική, ο σχεδιασμός και η καινοτομία των υλικών.

Το αποτέλεσμα δείχνει πώς η μεταμόρφωση των κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων μπορεί να αποτελέσει μια πραγματική αρχιτεκτονική γλώσσα που δημιουργεί σύγχρονους χώρους όπου συνυπάρχουν η αισθητική, η καινοτομία και η περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Και οι μέλισσες έχουν τα τούβλα τους

Ανάγκη για κατοικία δεν έχουν μόνο οι άνθρωποι. Ένα από τα πιο εργατικά έντομα που συμβάλλει στην ισορροπία του πλανήτη, οι μέλισσες αποτέλεσαν την πηγή έμπνευσης για την εταιρεία Green&Blue που τελικά σχεδίασε μία σειρά τούβλων, που λειτουργούν ως κατοικίες για τις μοναχικές μέλισσες. Πρόκειται για το Bee Brick που έχει τις διαστάσεις ενός συνηθισμένου βρετανικού και μπορεί να ενσωματωθεί στην τοιχοποιία ή να τοποθετηθεί ανεξάρτητα σε έναν κήπο. Είναι κλειστό στο πίσω μέρος και διαθέτει διαμορφωμένες κοιλότητες, μέσα στις οποίες φωλιάζουν είδη μοναχικών μελισσών. Οι μέλισσες αποθέτουν εκεί τα αυγά τους και σφραγίζουν τα ανοίγματα με λάσπη ή φυτικό υλικό.

Το Bee Brick κατασκευάζεται από χυτό σκυρόδεμα, το μείγμα του οποίου περιλαμβάνει έως 75% ανακτημένα ορυκτά υπολείμματα από την εξόρυξη καολίνη στην Κορνουάλη. 

Σε μια εποχή όπου η άγρια ζωή δέχεται ολοένα μεγαλύτερη πίεση από την ανθρώπινη δραστηριότητα, η Green&Blue επιχειρεί, μέσω του Bee Brick και άλλων ενσωματωμένων οικοδομικών στοιχείων, να συμβάλει στην αντιμετώπιση της απώλειας φυσικών ενδιαιτημάτων. Τα προϊόντα της δημιουργούν χώρους φωλιάσματος, αναπαραγωγής και προστασίας μέσα στο δομημένο περιβάλλον, με στόχο τη συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης στις σύγχρονες πόλεις.